Поиск

sft. 1. Salmogʻi, ogʻirligi, vazni, hajmi kam; yengil-yelpi.

Salmoqsiz tosh.

Tirik vazni salmoqsiz boʻlgan chorva mollarining davlatga topshirilishi va soʻyib yuborilishi natijasida juda koʻp mol yoʻqotilmoqda. — Gazetadan

2. koʻchma Mavqeyi, tutgan oʻrni, maʼno-mazmuni, xizmati jihatidan uncha ahamiyatga eta boʻlmagan.

Salmoqsiz odam. Salmoqsiz asar.

3. Taʼsiri yoʻq; taʼsirsiz.

Salmoqsiz gap.

ot 1. Ogʻirlik, vazn, vazminlik, zalvor.

Soni bor, salmogʻi yoʻq. — Maqol

Agapov shoshilmaydi Yukning salmogʻiga qarab, soʻngra gapiradi. — I. Rahim, Ixlos

Qarshimda Yer sharin surati turar, Salmogʻi Quvaning anoricha bor. — A. Oripov

2. koʻchma Jamiyatda, koʻpchilik oʻrtasida erishilgan hurmat-eʼtibor; mavqe, nufuz.

Salmoqqa yarasha ish qilish kerak, Toki doʻst-oshnolar desinlar balli. — Gʻ. Gʻulom

3. Nisbiy vazn, hajm, qiymat, ahamiyat, egallangan oʻrin; mazmun.

Ogʻir sanoat mahsulotining salmogʻi tez oʻsib bormoqda.

Adabiyotimizdagi hujjatga — hayotda bor faktlarga asoslanib yozilgan voqeiy asarlar katta salmoqqa ega. — N. Safarov, Jasoratning davomi

Badiiy tarjimaga eʼtibor kuchaymoqda, tarjima adabiyotining salmogʻi ham yil sayin oshib bormoqda. — Gʻ. Salomov, Tarjima nazariyasiga kirish

1. Salmoqlab, dona-dona qilib gapiradigan.

Salmoqi odam.

2. Salmoqlab, dona-dona qilib sayraydigan (bedana haqida).

sft. ayn. Salmoqdor.

Salmoqli bolgʻa. Salmoqli koʻsaklar. Salmoqli musht.

Salmoqli don boshoqlari bu yil ham hosilning yaxshi boʻlishidan darak beradi. — Gazetadan

Boshqa xalqlar qatorida oʻzbeklar ham fanga, madaniyatga qoʻshgan salmoqli hissalari bilan dunyoga mashhur boʻlib qolmoqda. — N. Safarov, Olovli izlar

Oybek urush mavzusida koʻplab salmoqli asarlar yozilganligini koʻp taʼkidlar edi. — Gazetadan

Usmon ota katta yoʻlda u yoq-bu yoqqa qarab, salmoqli qadam tashlab borar edi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari

Birpasdan keyin shu tinchlikda uning yuragidan toʻlqinlanib chiqqan mayin, lekin salmoqli ovozi yangradi. — A. Muxtor, Opa-singillar

sft. 1. Nisbatan ogʻir; vazmin, salmoqli, zalvorli. Salmoqdor bolgʻa.

Togʻ kabi salmoqdor uy, Ichi toʻla liq kitob. — Q. Muhammadiy

2. Vazndor, boʻliq, toʻliq, boʻlali.

Salmoqdor koʻsaklar.

Salmoqdor boshoqlar shamolda mayin tebranadi. — Gazetadan

3. koʻchma Arzirli; katta; samarali.

Salmoqdor hissa qoʻshmoq.

[Azimjonning] Tugʻilgan yurtidagi katta Qorakoʻl doirasi-da salmoqdorgina ota meros ulushi bor ekan. — A. Muxtor, Chinor

4. Mavqeyi, tutgan oʻrni va xizmatiga kura boshqalardan ajralib turadigan, boshqalarga qaraganda sermahsul. Salmoqdor olim.

Bir-biridan afzal va salmoqdor boʻlgan yillarimiz ichida bu yil alohida oʻrin oldi. — H. Nazir, Yangi sahifa

5. koʻchma Ogʻir, vazmin; taʼsirchan; dona-dona.

— Bogʻchang-ku yaxshi-ya, — dedi salmoqdor ovoz bilan haligi chol, — lekin har holda ota bilan onaning mehri boshqa. — I. Rahim, Chin muhabbat

fl. 1. Qoʻlda koʻtarib koʻrib, ogʻirligini chamalamoq.

Mirkarim Oy-sanamning qoʻlida qolgan ellik tiyinlik tangani ham olib, kaftida salmoqlab koʻra boshladi. — M. Xayrullayev, Qoʻshnilar

— Yaxshi qilich! — salmoqlab, tigʻini yana qiniga tiqdi Arslonqul. — Oybek, Navoiy

2. koʻchma Vazminlik bilan, dona-dona qilib gapirmoq, soʻzlamoq.

— Sen qutqarib qolmaganingda, hozir bular qayoqda edi, — dedi buva salmoqlab. — T. Ashurov, Oq ot

3. koʻchma Fikran chamalamoq; qiyoslamoq.

Ibrohimov oʻrtaga tashlangan fikrlarni va bularning toʻgʻri yo notoʻgʻri ekanligini isbot qilish uchun koʻrsatilgan dalillarni oʻlchab, salmoqlab koʻrdi, saragini sarakka, puchagini puchakka ajratib yozib oldi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari

4. Shoshmasdan, bitta-bitta qadam tashlamoq, sekin yurmoq.

Xolmat begʻam, odatdagidek salmoqlab qadam tashlab, ayvonga oʻtib ketaverdi. — I. Rahim, Chin muhabbat