Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«сага» бўйича 97 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

28 та
сага

скандинавча saga — қисса сўзидан

сага. Қадимги скандинавияликлар ва ирландларнинг қаҳрамонлик достони. Сагалар дастлаб қадимги келт қабилаларида яратилган. Бу қабилалардаги қўшиқчилар бардлар ва филидларга бўлинган. Бардлар лирик поезия, филидлар эса эпик поезия билан шуғулланганлар. Сагаларнинг яратилиши филидлар фаолияти билан боғлиқ. Филидлар эпик ҳикояларни системалаштириб, уларда қабила ҳаёти, урф-одатини бадиий ифода эта бошлаганлар. Филидларнинг ўтмиш саргузаштлари ҳақидаги ҳикоялари насрий ёʻл билан баён қилингани учун сага номини олган. Кейинча сагаларга шеърий парчаларни киритиш одат бўла бошлаган. ВИИ—ВИИИ асрларда ирланд сагаларини ёзиб олган монахлар уларга христианликнинг ақидаларини сингдирмоқчи бўлганлар. Шунга қарамай, ирланд сагаларида маъжусийликка хос ақида ва одатлар ифодаси сақланиб қолган. Ирланд сагалари Ғарбий Европа адабиётига сезиларли таъсир кўрсатган. Илк ўрта асрларда Скандинавия мамлакатлари — Дания, Швеция, Норвегия ва Исландияда эдда қўшиқлари, скалдлар поезияси билан бир қаторда прозаик қиссалар — сагалар ҳам кенг тарқалди. Скандинавия адабиётида сагалар асосан Х—ХИВ асрларда яратилган. Бу сагаларда тарихий ва маиший воқеалар билан бир қаторда денгиз саёҳатлари, қаҳрамонлик эртаклари ҳам ўз ифодасини топган. Ҳозирги вақтда исланд ва норвег адабиётида тарихий ёки қаҳрамонлик темасидаги повест, ҳикоя, эртаклар сага деб юритилади. Бундай сагалар асосан насрда ёзилади, лекин уларда шеърий парчалар ҳам учраб туради.

Тўлиқ мақола →
сағана
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Мақбара.

Дўппайиб турган катта-кичик сағаналар тепасида ярим ой шаклидаги моҳча — тунукачалар совуқ йилтирарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Умарқул онаси арвоҳини шод қилди: унинг Туркистондаги қабри устига сағана ўрнатди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 28 →

Таърифлар ичида

1 та
come инглизча

1. келмоқ; то коме [кʌм] в (пт каме; пп коме) бакк қайтиб келмоқ, орқага қайтмоқ; то коме [кʌм] в (пт каме; пп коме) ҳоме уйга келмоқ; 2. етиб кел- моқ (бормоқ), етмоқ;

Эртаклар

51 та
Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Арслон билан тулки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда қарийб қолган арслон ва уни мазаҳ қилмоқчи бўлган айёр тулкилар ўртасидаги воқеа ҳикоя қилинади. Эртакда кексайган бўлса-да, тажрибали ва ку

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Ҳаммасини кўриш · 51 →

Шева материаллари

17 та
бино қоймақ
Бухоро вилояти · бирор нарсага алоҳида диққат-эътибор бермоқ

бирор нарсага алоҳида диққат-эътибор бермоқ

болғиштак
Қашқадарё вилояти · беланчак

Учи икки нарсага боғланган қўш ип орасига чўп, латта ё бошқа нарса қўйиб чақалоқ ётишига мослаб қилинган беланчак

чашми зебор
Бухоро вилояти · чашми зебор

Мискарликда мис косага ўйиладиган бадиий нақш элементи

иғранмақ
Хоразм вилояти · инграмоқ

1. инграмоқ; 2. безовталанмоқ, талвасага тушмоқ; 3. инқилламоқ

куйгалак
Қорақалпоғистон Республикаси · куйинчак

1. сержаҳл, сал нарсага аччиғланадиган; 2. куйинчак; раҳмдил, ҳамдард; 3. шошқалоқ, шошма-шошар, ҳовлиқма

Ҳаммасини кўриш · 17 →