Qidiruv

sft. 1. Biror hodisa, holat taʼsirida yuz bergan, biror sababga asoslangan.

U kishining kechikishi sababli.

Endi kundosh bilan uch-toʻrt kun apoq-chapoq boʻlib, ogʻiz-burun oʻpishganday boʻlar, lekin yana uch-toʻrt kun sababli-sababsiz sira gaplashmay, teskari burilar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. ayn. Sababiy.

Sababli bogʻlanish.

3. koʻm. (bosh kelishik bilan) Uchun, tufayli, oqibatida, sababdan.

Podshoning xastaligi sababli mamlakatda toʻyu maʼraka, bazmlar toʻxtatilgan. — Mirmuhsin, Meʼmor

Havo haroratining yuqori boʻlishi sababli tutlarda yon shoxlarning jadal oʻsishi va barglar sonining koʻpayishi sodir boʻlyapti. — Gazetadan

Shu sababli kuylab seni umrim kechar. — Yo. Mirzo

Antibiotiklar mikroorganizmlardan hosil qilinishi sababli qimmatga tushadi. — Fan va turmush

ot 1. Biror (koʻngilli yoki koʻngilsiz) ish-harakat, voqea, hodisaning yuzaga kelishida, sodir boʻlishida omil boʻlgan boshqa bir voqea, hodisa; bois, omil.

Kasallikning kelib chiqish sababi.

[Meʼmor:] Biz Xurosondan nima sababdan chiqib ketayotganimizdan xabaringiz bormi? — Mirmuhsin, Meʼmor

Daraxtlarning nobud boʻlishi yerning qurishiga, suv kamayishiga sabab boʻladi. — Gazetadan

Yadro nurlanishlari moddalarga taʼsir qilib, ular molekulalarining oʻzgarishiga sabab boʻladi. — Fan va turmush

Sheʼr un cheksa, shoirning armoni sabab boʻlgay. — A. Oripov

2. Biror ish-harakat yoki holat uchun asos boʻlgan narsa; vaj, bahona, bois.

Uzrli sabab.

Otabek yana oʻn besh kun oʻtkazib, tagʻin bir nozik sababni oʻrtaga tashlab, onasining ruxsatisiz Margʻilonga joʻnab soladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Albatta, ataladan tish sinmaydi, ammo bu qimirlab turgan tishning tushganligiga bir sabab, xolos. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

3. fls. Olamning harakati va biron-bir vaqt mobaynida boʻlgan oʻzgarishdan soʻng ikkinchi boshqa bir natijaning zaruran kelib chiqishini taʼminlovchi asosiy hodisa.

4. soʻroq olmoshi vazifasida Nima uchun? Nega?

Shoh boʻlsang, sabab oʻgʻrilik qilgan fuqarolaringni tergamaysan? — A. Qahhor, Bashorat

ot Biror ish, voqea-hodisa yoki holatning yuzaga kelishiga, sodir boʻlishiga sabab boʻlgan kimsa, narsa, omil; sabab-kor.

— Bugungi kechamiz sababchilari boʻlmish kelin va kuyovning har ikkalasi zavodimiz ishchilari boʻladi, — dedi notiq gʻurur bilan. — Yoshlik

— Yanglish soʻzlaysiz, onajon, —dedi Kumush, — siz dunyoda turishga loyiq edingiz, lekin sizning dunyodan toʻyishingizga sababchi men edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qahqahaning sababchisi boʻlgan toʻtiqush goʻyo gʻolibona hammaga qaragandek edi. — Gazetadan

ot kt. ayn. Sababchi.

Sabab-kormi yolgʻiz taqdir holingga saning? — E. Vohidov

[Asad:] Qani, aytinglar-chi, bazmning sababkori kim? — N. Safarov, Kimga toʻy, kimga aza

[Dadavoy:] Yomon koʻradigan boʻlsa, sizlar sababkor. Xalqni menga qarshi quturtirib yurgansizlar. Uygʻun, — Navbahor

sft. Biror sababi boʻlmagan, asoslanmagan; asossiz, vajsiz, bahonasiz; uzrsiz.

Sababsiz janjal. Sababsiz oʻqishdan qolmoq.

Tabiat va ijtimoiy hayotda sababsiz birorta hodisa yoki voqea sodir boʻlishi mumkin emas. — Falsafa qomusiy lugʻati

ot fls. Hodisalarning tabiiy, ijtimoiy, obyektiv oʻzaro aloqasini, bogʻlanishini bildiradigan kategoriya.

Sababiyat qonuni.