Қидирув

от 1. Ўсимликнинг муртак, озиқ моддалари ва қобиқдан иборат ҳосили; дон, тухум.

Сочилган уруғ униб чиқди. Бемаза қовуннинг уруғи кўп. — Мақол

Тер тўкиб, сочсанг уруғ, ер сени қўймас қуруқ. — Мақол

Кўклам-да она-бола тоғ этагидаги қўриққа чиқиб, белкурак билан ер ағдариб, лалми буғдой экишди, лекин қурғоқчилик бўлиб, уруғга ҳам чув тушишди. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. Жониворлар, ҳашаротларнинг жинсий ҳужайраси; тухум.

Бир чуғурчуқ бир кунда ўн мингтагача ҳашаротни ейди. Ҳашарот эса, ёʻқ бўлиб кетмаслиги учун, миллионлаб тухум қўяди. — С. Нуров, Нарвон

3. Ипак қурти капалагининг тухуми, қурт уруғи.

Самарқанд қурт уруғи заводи фақат оқ пилла ўрайдиган ипак қурти уруғлари тайёрлай бошлади. — Газетадан

4. биол. Эркаклар жинсий бези ишлаб чиқарадиган, жинсий ҳужайралардан иборат суюқлик; сперма, маний.

5. кўчма Кўпайтирадиган, кўпаядиган, урчийдиган нарса.

Болалигида унинг миясига илм уруғи қадалса, кейин сермева дарахт бўлиб униб чиққай. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Низомулмулк фитна уруғини узоқни мўлжаллаб, жуда махфий сепмоқда. — Ойбек, Навоий

6. (3-шахс бирлик шаклида: уруғи) Айрим сўзлар билан қўлланиб, шу сўз англатган нарса ёки шахс тоифаси, кўплиги маъносини билдиради; зоти.

Бўлса бўлар, бўлмаса — хотиннинг уруғи Ҳиротдан келган эмас! — А. Қаҳҳор, Асарлар

Дунёда китоб уруғи борки, ҳаммасини ўқиб бўлдим. — Муштум

7. Бир ота-бободан, бир аждоддан келиб чиққан кишилар гуруҳи; авлод.

Бир уруғиданмиз алоқаларимиз бузилмасин. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

Султон Аҳмадбек орага одам қўйган. Бутун уруғлари билан сизнинг марҳаматингизга мунтазир. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

8. Ибтидоий жамоа тузумида: ўзаро қон-қардош бўлган кишилардан иборат даст-лабки асосий ташкилот, уюшма, жамоа.

Илгари оқсоқоллар бошчилигидаги ҳар бир уруғ ўзини бир-биридан юқори қўяр, бир-бирининг одатидан, тилидан кулар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Широқ, бизнинг уруғдан. Ўзи эртакчи, достончи доно чол. — М. Осим, Широқ

от 1. Баъзи давлатларда маъмурий-ҳудудий бирлик.

Исландия маъмурий жиҳатдан 23 округга, улар эса жамоаларга бўлинади. — Ўзме

2. Йирик ҳудудий ҳарбий бирлашма, бўлинма.

Эртага округ штабидан генерал келиши кутилади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Туркистон ҳарбий округи ўз ихтиёридаги машиналарни чўлни ўзлаштиришга беряпти. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Вақтинчалик тузилган ҳудудий бўғин.

Сайлов округи,

Кўп мандатли округларда сайловчилар яширин овоз бериш бюллетенларига ёзиб қўйилган. — Газетадан

4. эск. тар. Ҳозирги вилоят бараваридаги ҳудудий бирлик, музофот.

Тошкент округи. Андижон округи.

сфт. 1. Ёниб, қизиб турган нарсадан тарқалган ёғду, нур.

Шам ёруғи.

Ғуломжон ўчоқдаги ўт ёруғида қомати хирагина кўриниб турган дўстини бориб қучоқлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Элмурод палаткага кирди. Палатка шам ёруғида эртакларда учрайдиган гўзаллик ва файз кашф этган. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

2. Нур тушиб турган; равшан, чароғон.

Кўчалар ёруғ. Ойнинг ўн беши қоронғи бўлса, ўн беши ёруғ. — Мақол

Уй ёруғ эди. Сергей стол лампасини ўчирмай ухлаб қолганди. — П. Қодиров, Уч илдиз

3. кўчма Бахтли, нурли, ёрқин.

Фотима дунёга келиб, ўзи билан шу қадар меҳрибон, хушмуомала гаплашадиган одамлар борлигини, уларнинг бирдан-бир мақсадлари уни озод қилиб, ёруғ ёʻлга бошлаш эканини англади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Бу кўз ёшларини ғам ва ҳасрат эмас, аксинча, ўша ёруғ ҳислар туғдирган эди. — О. Ёқубов, Ота изидан

от тар. Шаҳар посбонлари сардори; бош миршаб, шаҳар идораси бошлиғи.

Анов қашқа ёʻрғада жилпанглаган амалдор шаҳар доруғасининг амакиваччаси Шоди бедоддир. — Ойбек, Навоий

Ниятингиз таҳсинга сазовор, жаноб Ҳасанбек. Аммо сиз доруғасиз. Сиз аввал шаҳардаги ғулуни бартараф қилинг, фитнанинг уясини топинг — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

от Қовуннинг пўсти оқиш, уруғи, эти оқ ширин бир тури.

сфт. Уруғга эга, уруғи бор.

Майда уруғли ўт.