fl. 1. Suvi tugamoq (suv obyektlari haqida).
Orol dengizi qurib bormoqda. Yaxshi soʻzdan moy eriydi, Yomon soʻzdan soy quriydi. — Maqol
Yozda chashma qurib ketdi — Gulnorpari
2. zid. Rivojlanish, koʻkarishdan toʻxtamoq; koʻkarmoq.
Ekilgan koʻchatlarning baʼzilari quriyapti. Qurigan gul. Maysalar suv-sizlikdan quridi. Yashin urgan sada quriy boshladi. Chinor chirimas, archa qurimas. — Maqol
[Yoʻlchi] Ekini qurib qaqragan kam-bagʻal dehqonlarga doʻq qilib, gʻalva koʻtarishdan nafratlanar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Majnuntolning qurib tushgan shoxlari hovuz boʻyida ivirsib yotar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
koʻchani kesib oʻtgan kichkina ariq labidagi yarmi qurigan katta tol panasiga oʻzini oldi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
3. Butunlay tugamoq, yoʻq boʻlmoq; bitmoq.
Mushukka qanot bitsa, sichqon zoti quriydi. — Maqol
Lutfullaning kulbasi qurib, qoʻlga ilinadigan hech narsa qolmadi. — Mirmuhsin, Gʻurbatdagi odam
Agar qishloqda oriyati butun erkakning urugʻi qurib ketgan boʻlsa, mana, oʻzim gaplashaman sen bilan. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
- 1 Hoʻl, namlikdan xoli boʻlmoq, quruq holga kelmoq ( Hoʻl boʻlgan kiyimlari oftobda tez quridi. Arralab, yorib, taxlab qoʻyilgan oʻtinlar yaxshi quridi.Gʻulomjonlar oftobda qurib, taxta oralari katta ochilib qolgan bir tabaqali eshikni taqillatishdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Ipga chizilgan jambillar qurib, qovjirab qolgan edi. — S. Zunnunova, OlovQoʻltigʻidan qogʻozga oʻralgan, qurib tolqonlangan nosini olib, til ostiga otdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
- 3 Ogʻzi qurimoq.Gapiray desa, ogʻzi ochilmaydi, lablari qurib, bir-biriga yopishib qolganday. — Sharq yulduziOgʻrib qoldi uning nozik bellari, Hofizlarning qurib qoldi tillari. — Malikayi ayyor
- Yostigʻi qurimoq Biror hodisa, sabab tufayli hayotdan koʻz yummoq; oʻlmoq (odatda koʻpchilikka kelgan oʻlimga nisbatan qoʻllanadi). Shundoq ham koʻp odamlarning yostigʻi quridi. — Yoshlik
- Iligi qurimoq
- Ichi qurimoq Biror narsaning boʻlishini, unga erishishni, bilishni juda-juda istamoq, uni sabrsizlik bilan kutmoq. Lekin oʻzining ichi qurib, yosh boladay quvongisi, quvonib, butun Dalvarzintepaga ovoza qilgisi kelar edi. — M. Mansurov, YombiIchim qurimasa, aytarman kimligini. Mirkomilga aloqador gap bu. — M. Mansurov, Yombi
- Shoʻri quridi
- Qurib qolibdimi (yoki qolganmi) [Xotin:] Xudo koʻtarsin sen megajinni! Ikkita bolam bor! Boʻydoq yigit qurib ketganmidi? A. — Qahhor, Mayiz yemagan xotinOtam bilan onamning rizoliklari uchun shundan boshqa sabab qurib qolganiga nima deyishimni ham bilmayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Qursin yoki qurib ketsin Menga tengqur boʻlolmaysan, Koʻngliginang qurib ketsin. — PoʻlkanQurib ketgur shu oʻtinning tutuni biram achchiq ekanki! — A. Qahhor, Asror bobo