Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «quri» — результатов: 241: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

98
qur

:I 1 Ish-harakatning takrorlanish sonini bildiradi; marta, dafʼa, topqir. . [ Gʻulomjon

2. Davra; partiya, gal (baʼzi oʻyinlarda)

Mayli, ikki qur oʻynayman-da, ketaman — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

3. Guruh, davra

Yagʻrin tashlab, yelvagay, magʻrur, beparvo, Bir qur yigitlar kelar, yengil xuddi par — Gʻ. Gʻulom

Samadlar kirib oʻtirgandan buyon uch qur yangi mehmonlar kelib ketgan — Gʻ. Gʻulom, Yodgor

Полная статья →
qurimoq

fl. 1. Suvi tugamoq (suv obyektlari haqida).

Orol dengizi qurib bormoqda. Yaxshi soʻzdan moy eriydi, Yomon soʻzdan soy quriydi. — Maqol

Yozda chashma qurib ketdi — Gulnorpari

2. Rivojlanish, koʻkarishdan toʻxtamoq; koʻkarmoq.

Ekilgan koʻchatlarning baʼzilari quriyapti. Qurigan gul. Maysalar suv-sizlikdan quridi. Yashin urgan sada quriy boshladi. Chinor chirimas, archa qurimas. — Maqol

[Yoʻlchi] Ekini qurib qaqragan kam-bagʻal dehqonlarga doʻq qilib, gʻalva koʻtarishdan nafratlanar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Majnuntolning qurib tushgan shoxlari hovuz boʻyida ivirsib yotar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

koʻchani kesib oʻtgan kichkina ariq labidagi yarmi qurigan katta tol panasiga oʻzini oldi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

3. Butunlay tugamoq, yoʻq boʻlmoq; bitmoq.

Mushukka qanot bitsa, sichqon zoti quriydi. — Maqol

Lutfullaning kulbasi qurib, qoʻlga ilinadigan hech narsa qolmadi. — Mirmuhsin, Gʻurbatdagi odam

Agar qishloqda oriyati butun erkakning urugʻi qurib ketgan boʻlsa, mana, oʻzim gaplashaman sen bilan. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

  • 1 Hoʻl, namlikdan xoli boʻlmoq, quruq holga kelmoq ( Hoʻl boʻlgan kiyimlari oftobda tez quridi. Arralab, yorib, taxlab qoʻyilgan oʻtinlar yaxshi quridi.Gʻulomjonlar oftobda qurib, taxta oralari katta ochilib qolgan bir tabaqali eshikni taqillatishdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Ipga chizilgan jambillar qurib, qovjirab qolgan edi. — S. Zunnunova, OlovQoʻltigʻidan qogʻozga oʻralgan, qurib tolqonlangan nosini olib, til ostiga otdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
  • 3 Ogʻzi qurimoq.Gapiray desa, ogʻzi ochilmaydi, lablari qurib, bir-biriga yopishib qolganday. — Sharq yulduziOgʻrib qoldi uning nozik bellari, Hofizlarning qurib qoldi tillari. — Malikayi ayyor
  • Yostigʻi qurimoq Biror hodisa, sabab tufayli hayotdan koʻz yummoq; oʻlmoq (odatda koʻpchilikka kelgan oʻlimga nisbatan qoʻllanadi). Shundoq ham koʻp odamlarning yostigʻi quridi. — Yoshlik
  • Iligi qurimoq
  • Ichi qurimoq Biror narsaning boʻlishini, unga erishishni, bilishni juda-juda istamoq, uni sabrsizlik bilan kutmoq. Lekin oʻzining ichi qurib, yosh boladay quvongisi, quvonib, butun Dalvarzintepaga ovoza qilgisi kelar edi. — M. Mansurov, YombiIchim qurimasa, aytarman kimligini. Mirkomilga aloqador gap bu. — M. Mansurov, Yombi
  • Shoʻri quridi
  • Qurib qolibdimi (yoki qolganmi) [Xotin:] Xudo koʻtarsin sen megajinni! Ikkita bolam bor! Boʻydoq yigit qurib ketganmidi? A. — Qahhor, Mayiz yemagan xotinOtam bilan onamning rizoliklari uchun shundan boshqa sabab qurib qolganiga nima deyishimni ham bilmayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Qursin yoki qurib ketsin Menga tengqur boʻlolmaysan, Koʻngliginang qurib ketsin. — PoʻlkanQurib ketgur shu oʻtinning tutuni biram achchiq ekanki! — A. Qahhor, Asror bobo
Полная статья →
quritmoq

fl. Qurimoq feʼlining orttirma nisbati.

Kir quritmoq.

Saraton quyoshi adirlardagi oʻt-oʻlanlarni quritdi.

[Bektemir] Gulxanni avjlantirib, kiyimlarini quritdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Moʻgʻullar barkashni quritib, bogʻichiga kirib ketishdi. — M. Osim, Oʻtror

Andijon zilzilasi Katta ariqning suvini quritdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Navoning sehrli savti Otabekning koʻz yoshlarini quritdi-da, bir yengillik bagʻishladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Bosgan (yoki qoʻngan) yerini quritmoq Borgan yerida hech narsa qoldirmay yoʻq qilmoq, yeb-ichib, talab bitirmoq. Bundan buyon bogʻimga qadam qoʻymang, siz boyoʻgʻlidan ham battar narsasiz! Qoʻngan yeringizni quritasiz! — Mirmuhsin, Chiniqish
  • Qadamini quritmoq (yoki qirqmoq) Qaytib kelmaydigan, qadam bosmaydigan qilib yubormoq, yoʻqotmoq. — Tojiboyni ishga soldim. U sening oʻchingni olishga kirishdi — xudo xohlasa, bu yerdan muallimning qadamini quritadi, — dedi vaqti xush Olaxoʻja maxsum. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Полная статья →

Показать все · 98 →

В определениях

4

Сказки

71
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bajarib boʻlmaydigan buyruq
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning vazirga bergan gʻayritabiiy buyrugʻi va vazirning topqirligi tasvirlanadi. Vazir podshohga mantiqiy javob qaytarib, uni mot qiladi.

Bale, bale, bale
Устное народное творчество

Chol bilan kampirning katta tarvuz yetishtirishi va uni podshohga sovgʻa qilishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, cholning topqirligi va adolat talabi markazi

Показать все · 71 →

Диалектные материалы

68
andalaq
Qashqadaryo viloyati · tandir chuquri

tandir yasashda ishlatiladigan maxsus chuqur

aŋiz
Xorazm viloyati · angʻiz

angʻiz (hosil yigʻishtirib olingan yer, quriq yer)

bagʻdash
Xorazm viloyati · chordana

chordana, chordana qurib oʻtirmoq

bardash
Xorazm viloyati · chordana

chordana, chordana qurib oʻtirmoq

basqaldaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ariq ustiga shox-shabba tashlab qurilgan koʻprikcha
basyldyrïq
Surxondaryo viloyati · bostiriq

oʻtovni dovuldan saqlaydigan qurilma

Показать все · 68 →