Қидирув

от 1. Тақсимланадиган нарсанинг кимга тегишини, навбатни ва шу кабиларни ҳал қилиш учун ташланадиган ёки олинадиган шартли белги; шартли белгили нарса; чек.

Қура ташлаб, навбатни аниқламоқ.

Қуръага кўра, биринчи партияда оқ доналарни тож талабгори сурди. — Газетадан

2. Фол очиш, фараз билан топишда фойдаланиладиган (ишлатиладиган) нарса(лар).

Жархун мастон қуръани қўлига олиб, Чамбилдаги воқеаларни, қандай қилиб дарвозадан кириш ёʻлини ахтарди. — Нурали

Халқнинг тақдирини мунажжимларнинг қуръаларига қараб эмас, балки ақл-идрокнинг талабига кўра ҳал этмак зарур. — Уйғун ва Ҳ. Султон, Алишер Навоий

фл. 1. Қурилма, қурилиш иншо-оти бунёд этмоқ, ясамоқ.

Уй қурмоқ. Қаср қурмоқ. Шийпон қурмоқ. Тўғон қурмоқ. Канал қурмоқ. Сарой қуриб, шаҳар бузма. — Мақол

Ёру дўстлар билан ҳашарлашиб, бинойидай маскан қуриб олдим. — М. М. Дўст, Лолазор

2. Ўрнатмоқ.

Тандир қурмоқ. Уйга эшик қурмоқ.

Сатторқул аканг уйини янги турмуш қилди; оқлатди, дарчанинг ўрнига дераза қурди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Бир ердан ўчоқ қилиб, ошпалов қилмоқчи бўлиб, қозонни қурди. — Нурали

3. Ташкил этмоқ, барпо қилмоқ, тузмоқ.

Янги давлат қурмоқ. Янги жамият қурмоқ.

4. Ташкиллаштирмоқ.

Ширин суҳбат қуриб қаймоқлашайлик — Ҳабибий

Ҳар қалай, Жўравой билан гурунг қуриб, тонг оттирай деди-ку. — С. Аҳмад, Юлдуз

Зериксангиз, шоҳона зиёфатлар қуринг, базмлар ясанг, ихтиёр сизда. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Бадиуззамон бекларини, ишбилармон йигитларини йиғиб, жангга ҳозирланиш тўғрисида кенгаш қурди. — Ойбек, Навоий

2. Давра; партия, гал (баъзи ўйинларда)

Майли, икки қур ўйнайман-да, кетаман — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

3. Гуруҳ, давра

Яғрин ташлаб, елвагай, мағрур, бепарво, Бир қур йигитлар келар, енгил худди пар — Ғ. Ғулом

Самадлар кириб ўтиргандан буён уч қур янги меҳмонлар келиб кетган — Ғ. Ғулом, Ёдгор

фл. Турли қисм ёки унсурларни бир-бирига уламоқ, бириктирмоқ; улаб, қўшиб, бирор нарса ҳосил қилмоқ.

Кўрпа қурамоқ.

Почамиз вафот қилди. Дўстлари йиғлаб-йиғлаб, уни ювдилар. Кафанга пули ёʻқ. Кўкнор эзиладиган халталарни йиғиб-қураб, кафан тикдилар. — Фитрат, Қиёмат

унд. с. Қўйларни ҳайдаш ёки чақириш учун ишлатилади.

от 1. Ҳар хил тус, кўринишда бўлган; турли хил, ҳар хил турдаги.

[Полвон] Махоркани бежаб ўраб, сал эшитиларли товуш билан қурама ашулаларни ғинғиллай бошлади. — Ойбек, Қуёш қораймас

Шаҳар аҳолиси қурама. Унда ҳар хил миллатларга мансуб кишилар — каннаралар, ҳиндлар, малайялар, тамиллар яшайди. — З. Акрамов, Ҳиндистон лавҳалари

Баширжон газетани очиб, парварда, шоколад, шўрданак ва қорамайиз аралаштирилган қурама ширинликлардан битта парвардани олиб, оғзига солди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

2. айн. Қуроқ И 2.

Қурама тўшакда чўзилиб ётганича, жажжи қўлчаларини унга чўзарди. — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

У қурама кийимдаги кишига норози кўзи билан қарарди. — В. Ғофуров, Вафодор