Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qotir» — результатов: 46

Фильтр

Словарные статьи

25
qoʻtir

ot 1. Badanda pufakchalar hosil qilib, qattiq qichishtiradigan yuqumli teri kasalligi.

Tiqilinch va iflos joylarda, yotoqlarda yashovchi kishilar turli terlama, qoʻtir va boshqa shunga oʻxshash yuqumli kasalliklarga duchor boʻladilar. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

2. Shunday kasallikka yoʻliqqan.

Qoʻtir bola. Qoʻtir echki.

Pismiq, egasidan xoʻp kaltak yeb, yana biltanglab qolgan qoʻtir itdek, egilib-bukilib, yerga sirpangandek boʻlib inqilladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Полная статья →
qotmoq

fl. 1. Nami, suvi qochib, qattiq holga kelmoq, qattiq boʻlmoq; zid. yumshamoq.

Alebastr tez qotadi. Yelim qurib, qotib qolibdi. Qotgan non. Xamir toshdek qotibdi.

Ular oʻz qadamlarining tarashaday qotgan yer bilan urishib taraqlashidan boʻlak sharpa eshitmasdilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Xizmat haqini allaqachon olganmiz, — dedi kurakchasidagi qotib qolgan loyni tozalarkan. — N. Aminov, Suvarak

2. Qimirlash, harakatlanish xususiyatini yoʻqotmoq (tana aʼzolari haqida).

Gardani qotmoq.

Ertalabki gimnastika shalpayish va qotib qolganlikni yoʻqotadi, qon aylanishini tezlashtiradi — Gazetadan

Kela-kelguncha mashinada oʻtiraverib, beli qotib ketgan Hojimurod u yoq-bu yoqqa yurib, chigilini yozmoqchi boʻldi. — S. Ahmad, Jimjitlik

3. Qoʻrquv, hayrat va boshqalar sabab bilan harakatini toʻxtatib, qimir etmagan holda boʻlmoq.

U na yurishini, na yurmasini bilmay, joyida tek qotdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Saratonda muallaq qotgan havo gʻubori shabnam bilan yana oʻz onasi — tuproq ogʻushiga ohista choʻkdi. — Saodat

Oxund bilan qori boshlari yerga teggudek boʻlib, taʼzimda qotgan edilar. — S. Siyoyev, Avaz

4. Harakatsiz, rivojlanishsiz holda boʻlmoq.

Adabiyot qotib qolgan narsa emas.

U eski, sunʼiy yoʻldan yurgan, sheʼrda qotib qolgan, hozirgi hayot maʼnosini tushunmaydigan qalbaki shoirlarga qamchin sola boshladi. — Oybek, Nur qidirib

Bu domla [Salimxon Obidiy] qotib qolgan odam., professor unvonini oʻsha vaqtda olib qoldi-yu, yigirma yildan buyon hech nima qilgani yoʻq. — Mirmuhsin, Umid

5. Qattiq sovqotmoq, toʻngmoq, muzlamoq.

Sovuqdan bolaning oyoq-qoʻli qotib ketibdi.

Qotib oʻlasanmi, haromi, isinmasang nima qiladi? — Oydin, Hazil emish

6. Pishiqmoq, chiniqmoq.

Uning tani quyoshda qoraydi, muskullari qotdi.

7. Toʻxtovsiz, qattiq kulmoq yoki yigʻlamoq.

Uning gapiga rosa qotdik. Bola qotib-qotib yigʻlar edi.

Aleksey va Elmurod uning hikoyasini huzur qilib tinglab, kula-kula qotdilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bobom kulgidan qotib qoladi. — Oybek, Bolalik

8. Qattiq uyquga ketmoq; dong qotmoq.

bizning qism komandiri mehmondorchilikdan sahar paytida kelib, qotib qolgan ekan. — T. Rustamov, Mangu jasorat

9. Aralashtirmoq, qorishtirmoq, qormoq.

Borib kirsam maydonga, Achchigʻim tarqatsam, deb. Dushmanlarning qonini Boʻz tuproqqa qotsam, deb. — Ravshan

10. Juda ozmoq, oriqlamoq.

Bolam bechorani tinch qoʻyasanmi, yoʻqmi? Yegan-ichgani tatimay, kundan-kunga turnadek qotib ketyapti oʻzi. — O. Husanov, Nay

  • Beti qotmoq Soʻkaversang, beti qotar, Uraversang, eti qotar. — Maqol
  • Boshi (yoki miyasi) qotmoq
  • Gap (yoki soʻz) qotmoq
  • Diydasi qotmoq Bu xil alamzadalarni koʻraverib, diydasi qotib ketgan sobiq militsioner Sayramov: — Endi koʻp ham oʻylamang, Bashirjon uka, — dedi. — N. Aminov, Qahqaha
  • Dong qotmoq
  • Suyagi qotmoq (yoki qotgan) 1. Suyagi pishiq (qattiq) holga kelmoq; oʻzini tuta oladigan boʻlmoq. Suyagi qotmagan bola;Suyagi paxtachilikda qotgan.Tolib aka suyagi jurnalda qotgan tajribali xodim. — F. Musajonov, HimmatSuyagi savdogarchilikda qotgan boy, oltmishlardan oshganiga qaramay, yigitlarga oʻxshab ketadigan qiyofasi bor edi. — Yoshlik
  • Teri qotmoq Terlashdan toʻxtamoq va mavjud terlari qurimoq. Zulfiqor badanidagi terlar qotishi bilan yana toʻnkani yumalata boshladi. — Mirmuhsin, MeʼmorUning peshonasidagi reza-reza terlar hali qotganicha yoʻq. — Gazetadan
  • Tili qotgan Tili gapga kelmaydigan, aylanmaydigan boʻlib qolgan. Odamning yoshi oʻtib, tili qotib qolgandan keyin oʻqiy olmaydi, degan gapga ishonib yurar edik — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Tun qotmoq Tun boʻyi uxlamaslik, uxlamay tong ottirmoq. Gapi ado boʻlmaydigan baloga yoʻliqdik, oʻzimiz tun qotib, yoʻl yurib kelib edik. — Alpomish
  • Ensasi qotmoq
  • Harom qotmoq
Полная статья →
qotirmoq

fl. 1. Qotmoq feʼlining orttirma nisbati.

Non qotirmoq. Sovuqqa qotirmoq.

Goʻshtni, pishirmay, qotirmay, uchalamiz yeb boʻldik. — Ertaklar

Goho togʻ tomondan quruq va achchiq izgʻirin esar va quyoshda shilta boʻla boshlagan qishloq koʻchalarini daranglatib qotirib tashlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yomgʻir yerni qotirib, zaxlatib qoʻydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

2. Oʻrniga keltirib ijro etmoq, juda yaxshi bajarmoq, qoyil qilmoq; oʻrinlatmoq, doʻndirmoq, boplamoq.

Ishni qotirmoq. Gapni qotirmoq.

Felyetoningizni oʻqidim. Juda qotiribsiz! — O. Yoqubov, Bir felyeton qissasi

Uch joyga qotirib uy-joy qurdim — Mushtum

Men unday qildim, men bunday qildim, qotirdim, doʻndirdim, deb osmondan keladi. — A. Muhiddin, Chap choʻntak

  • Bosh qotirmoq Hozir Ashirmat bu hodisaning maʼnosini, sababini topmoq uchun ancha bosh qotirdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarUnda matematik formulalar bilan bosh qotirmay, maza qilib yuraveradi. Qoyil! — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
Полная статья →

Показать все · 25 →

Сказки

10
Ernazar bilan Kimyonazar
Устное народное творчество

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Foydali yolgʻon
Устное народное творчество

Ochlikdan qiynalgan chol oʻgʻrilik qilishga majbur boʻladi. Bolalari goʻsht yeganini bilib qolmaslik uchun chol va kampir foydali yolgʻon ishlatishadi.

Hasan va Husan
Устное народное творчество

Bu ertakda ikki aka-uka, Hasan va Husan, sarguzashtlarga boy hayot kechirib, turli mamlakatlarda qahramonlik koʻrsatadi. Ular oʻzlarining jasorati va topqirligi

Jonon piyola
Устное народное творчество

Qoʻqon podshosining qimmatbaho piyolasi sinib qoladi va uni tuzatishga hech kim qodir boʻlmaydi. Faqatgina bir kal shogird oʻzining aql-zakovati bilan bu muammo

Mohistara
Устное народное творчество

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Oltmish ogʻiz yolgʻon gap
Устное народное творчество

Ushbu ertakda bir podshoh qizini oltmish ogʻiz yolgʻon gapira oladigan odamga berishini e'lon qiladi. Kal ismli yigit bu shartni bajarib, podshohning ikkinchi s

Показать все · 10 →

Диалектные материалы

11
kuva
Fargʻona viloyati · kuva

oyoq kiyimi tikuvchilar charmni urib qotirish uchun ishlatadigan asbob.

näsak
Xorazm viloyati · panja qotirgich

panjaga qoʻyiladigan qattiq narsa (charm, karton)

qotir
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · choʻtir
qotir börak
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qiyma va tuxum solib pishirilgan taom
qotirma
Jizzax viloyati · non

qozonda yogʻsiz pishirilgan non

qotirma
Qashqadaryo viloyati · non

qozonda yogʻsiz pishirilgan non

Показать все · 11 →