«қонсизлик» бўйича 153 та натижа
от 1. Қони ёʻқлик.
2. тиб. Камқонлик.
Бари бир ўласан, очликданми, қонсизликданми, қийналиб, хор бўлиб ўласан. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
ҚОН 'тирик вужуд аъзо ва ҳужайраларини озиқлантирувчи, модда алмашувини таъминловчи қизил рангли суюқлик'. [Ярадан] қуюқ қ о н ҳали ҳам сил— жиб турар эди (Ойбек). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қан тарзида та — лаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 172); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: қан > қâн
1. Организмнинг юрак ва қон томирлардан иборат ёпиқ система ичида тўхтовсиз ҳаракатланиб турувчи суюқ тўқимаси (аъзо ва ҳужайраларни озиқлантирадиган, модда алмашинишини таъминлайдиган қизил суюкдик)
Артерия қони. Вена қони. Қон айланиши. Қон босими. Қон кетиши (оқиши). Қон томирлари
Яра кўкракда, юракка яқин: ундан қуюқ қон ҳази ҳам силжиб турар эди — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма Туғишганлик, қариндош-ав-лодлик рамзи сифатида. "Ёшлик"
Ота-бобоси санъаткор ўтганда, қонида бор
Улар "Ўзимнинг қоним, қўйнидан тўкилса қўнжига, бегона бўлмасин" қабилида иш ту-тадшзар — Газетадан
3. кўчма Нарсаларнинг яшаш, ҳаракатланиш рамзи сифатида; "жони", "юраги"; қон томири
Нефт моторларнинг қонидир, Нефт мамлакатнинг шонидир — Ё. Мирзо
Нутқ инсоний маданиятнинг қон томири, асоси ва ўзагидир — "Саодат"
4. кўчма Шахсга хос ҳиссиёт, ҳис-туйғу
Қандайдир бир паривашнинг оловли жозибаси, ҳусн-малоҳати унинг эркаклик қонига чўғ ташлаб юборган эди — К. Яшин, Ҳамза
Жайроннинг шамолдек енгил ирғишлаб қочиши беихтиёр кўзни ўйнатиб, одамда овчилик қонини кўпиртиради — М. Мансуров, Ёмби
от Этик, маҳси ва шу кабилар оёқ кийимларининг болдирни, иликни ўраб турадиган юқори қисми.
Қўнжи узун этик. Қўнжи баланд ботинка,
Турсунбой қизил этигининг қўнжини болдирга бурма қилиб тушириб олган эди. — С. Аҳмад, Уфқ
Қори этигининг қўнжидан дандон сопли пичоғини олиб, Ўрмонжонга берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
от 1. Қўниш ёки туриш жойи, манзил.
Ёғин тиниб, мўйданлар овули билан қирдаги қиётлар қўними орасига сўқмоқ ёʻллар тушди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
2. Хатти-ҳаракациз, тинч ҳолат; тиним, тинчлик.
Колхоз раисида қўним ёʻқ, машина олинг, — Комилжон. Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
Кўними ёʻқ капалак гулдан гулга қўнади. — Т. Ёʻлдош.
сфт. 1. Қони бўлган, қони бор.
Иссиқ қонли ҳайвонлар.
Унсин акасини қучоқ-лаб, қонли ярасига юзини, кўзини суриб ёта берди. — Ойбек, Танланган асарлар
2. Қон юқли, қон тегган, тўкилган.
Қонли қилич.
Қонли кўйлакни Қоратой эҳтиёт билан тилиб, ярани очди. — Ойбек, Танланган асарлар
Муҳаррам жуда шошиб қолган эди. Унинг кўз олдига қонли майдон-у эрининг чўзилиб ётгани келди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
3. Қон тўкиш, хунрезлик билан содир бўладиган.
Қонли урушлар. Қонли жанг.
Кўп сирларнинг, қонли кунларнинг Гувоҳисан, улуғ Днепр. — Ғайратий
Уни жонига тегган бир ёки бир неча қарздори ўлдирган, ё бўлмаса, бирор ўзидай ахлоқсиз рақиби ундан қонли ўч олган. — С. Айний, Эсдаликлар
от Қўнғирбошлар оиласига мансуб, дони тариқдан кўра майдароқ, бошоқли бир йиллик ўсимлик; ғалла ва ем-хашак экини.
