Поиск

fl. Qistamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. 1. Biror ish-harakat qilishga zoʻr berib undamoq yoki zoʻrlamoq, hol-joniga qoʻymay iltimos qilmoq.

Qalandar yigit bir tilik handalakni iymanib yedi Avazning qistashiga qaramay, qaytib handalakka qoʻl urmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Uning [Sharofatning] moʻljaliga koʻra, Sidiqjon yana qasam ichishi, yur, deb qistashi, hol-joniga qoʻymasligi kerak edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Zoʻr berib shoshirmoq, qistovga olmoq, oshiqtirmoq.

[Oʻzbek oyim] Toʻyni tez boshlash uchun oʻgʻlini Margʻilon ketmakka qistay boshladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Anvar uning sidqidildan gapirayotganini tushundi shekilli, yana qistadi: — Kech boʻlib ketyapti, tur. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Qaytib berishni (qaytarishni) talab qilmoq.

Toʻyda toʻningni qistama. — Maqol

Nokasdan qarz boʻlma — ham yoʻlda qistar, ham goʻrda. — Maqol

Bir kuni musallas suzdim, suzmasam boʻlmas edi, Chunki amakim xumini qistadi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

4. Tez yurishga undamoq, tezlamoq.

Hoʻkiz kallasini egib, omochni tortishga urinar, qoʻshchi hadeb qistar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Ul ikki yigit sahar vaqti ot qoʻyganicha Chambil yoʻlida qistab yoʻl bosdi. — Boʻtakoʻz

5. shaxs qoʻshimchali soʻzlar bilan Oʻzidan oldin kelgan soʻz bilan ifodalangan ish-harakatni bajarishga kuchli xohish yoki qaytarib boʻlmaydigan talab paydo boʻlganligini bildiradi.

Kulgim qistadi. Bilgisi qistadi. Soʻzlagisi qistadi. Yoʻtalgisi qistayapti. Gʻayratsizning gʻayrati ish bitganda qistaydi. — Maqol

Jahlim qistab, tishlarim gʻijirlab ketdi. — H. Nazir, Yonar daryo

Bilasizmi, koʻngling qoʻmsaganini koʻrging qistaganda koʻrolmasang juda ogʻir. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

[Qayumning] Bu harakatidan achchigʻim qistadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot ayn Qizitaloq.

Qani, chiq, qizitaloq! Bir tangani ber! — Oltin olma

Kechiktirib boʻlmaydigan, shoshilinch. oshigʻich, qistovli.

Yigʻim-terimning qistalang kunlari.

Qachon qara-sang, raisning vaqti shunaqa qistalang, bemalol gaplashib boʻlmaydi. — H. Nazir, Koʻk-terak shabadasi

Toʻyning bunaqa qistalang boʻlishiga sabab — qizning otasi bir necha oydan beri betob. — A. Qahhor, Muhayyo

fl. Qistamoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. shv. Qistamoq, qistovga olmoq.

— Bizni hadeb qistanglaysiz-u, kelin ayamga indamaysiz-a, Musa aka, — ayollardan biri gap qotdi. — S. Ahmad, Hukm