Қидирув

от 1. ад. Асар асосида ётган қамровнинг романга нисбатан торлиги, ҳикояга нисбатан кенглиги, шунга мувофиқ ҳолда, сюжет ва композициянинг ҳам романга нисбатан соддалиги, ҳикояга нисбатан мураккаблиги билан характерланувчи бадиий асар.

Автобиографик қисса. Тарихий қисса. Фантастик қисса.

Ёшлар яратаётган роман, қиссалар, очерк, ҳикоялар аксариятида этик истеъдоднинг ёрқин ифодаси бор. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

2. ад. Ўзбек мумтоз адабиётида воқеий ҳодиса ёки афсоналар баён қилинган эпик асар; ҳикоя, ривоят.

Қиссаи Сайфулмулук. Дурбекнинг Юсуф ва Зулайҳо қиссаси.

3. с. т. Бирор нарса, кимса, воқеа-ҳодиса ва шу кабилар ҳақида оғиздан оғизга кўчиб юрадиган ҳикоя, нақл.

Раҳимахоннинг қиссаси жуда узоқ. Унинг мураккаб ва машаққатли ёʻли ҳақида катта китоб ёзса арзийди — Н. Сафаров, Раиса

Қудрат мароқли бўлган шарқ эртаклари, қиссалар ва латифалар айтиб, солдатларни тоза кулдирди. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз

фл. 1. Орасига олмоқ, орасига олган ҳолда тутмоқ, сиқиб ушламоқ; сиқмоқ.

Валиевнинг бир ўзи столга тирсагини таяб, икки кафти билан чеккасини қисиб ўтирибди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тешабой олдидаги қовун косадан шошилмасдан бир тилим олди-ю, оғзига келтирмай, икки бармоғи орасида қисиб туриб: — Тақсир, — деди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мен билан жилмайиб кўришди-да, қўлидаги газетасини буклаб, қўлтиғига қисди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Темир қип-қизил бўлгач, омбурда қисиб олади-да, кундага қўяди. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. кўчма Сиқув, исканжага олмоқ; эзмоқ, сиқмоқ.

Бегона ўшлар ғўзани қисиб қўйибди.

иккинчи марта экилган чигитни шўр қисиб, ер бетига чиқармай қўйди. — Муштум

Кампир, резинкаси оёғини қисиб юборган шекилли, капрон пайпоғини ҳимариб, тўпиғига тушириб олибди. — С. Аҳмад, Сайланма

3. кўчма Бўғмоқ, нафасини қайтармоқ.

Унинг ҳалқумини дард қисиб келди.

4. кўчма (ч.к. билан) Бирор нарсадан танг ҳолатга солмоқ; сиқмоқ, толиқтирмоқ, зориқтирмоқ.

Пулдан қисмоқ.

Мана бўлмасам, деб уни ҳам овқатдан қисиб қўйдим. — С. Аҳмад, Автобиография

Худойим хотинларни уй учун яратган. Эркакларни олиб келишдан қисмасин. — Ҳ. Раҳимов, Чин ҳаёт

ҳусн деган нарсадан худо мени қисган. — Мирмуҳсин, Меъмор

5. Бирлаштирмоқ, юммоқ.

Лабларини қисмоқ.

Валихон муштини қисиб таъкидлади: — Сипоҳ керак. — Ш. Тошматов, Эрк куши

Ранги қум ўчган, изтиробдан қалтираган одамлар, ўз харобалари олдида тишларини қисиб, жим ўйланардилар. — Ойбек, Қуёш қораймас

от с. т. Қиссахон, қиссагўй.

Замон кўп гапни ёқтирмайди, аммо жойини топиб, одамини учратиб қолса, ундан уста қиссачи ёʻқ. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

от Афсона, ривоят ва достонларни ифодали қилиб айтиш ёки бадиий ўқиш маҳоратига эга бўлган профессионал ижрочи.

Кўкнорихона аҳлининг ўзларидан қиссахонлари ҳам бор. — Фитрат, Қиёмат

от Қиссанавислик, қиссалар яратиш.

Воқеликнинг бадиий манзарасини яратиш истиқлол даври қиссачилигининг асосий муаммоларидан саналади. — Газетадан

от Қисса айтиш, ўқиш.

Қиссагўйлик шу ерда тугади. Камолиддин тирсакларини столга тираб, икки қўли билан бошини ушлаб қолди. — Т. Жалолов, Олтин қафас