Поиск

sft. 1. Boʻylama oʻlchami, uzunligi uncha katta boʻlmagan; kalta.

Qisqa yogʻoch. Qisqa yubka. Qisqa yoʻl. Qisqa sochli ayol. Boʻyi qisqa odam. Boʻyni qisqa ot. Qisqa metrajli film. Yogʻochni uzun, temirni qisqa kes. — Maqol

Ikki yoʻlovchining qisqa soyalari katta-kichik tosh, turli dasht oʻsimliklari ustidan egilib borar edi. — A. Qahhor, Maston

Salimboyvachcha esa, katta yoʻlga qaraganda ancha qisqa, yolgʻizoyoq yoʻldan oʻz bogʻiga ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

xushbichim burun tagida burovga kelmagan qunduz miyiq, iyakni juda ham chiroyli oʻrab olgan qora qisqa soqol. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Davomliligi kichik, uzun emas; ixcham.

Qisqa jumla. Qisqa axborot.

Umar Hayyomning qisqa, lekin sermazmun baytlariga singdirilgan hayot falsafasi buyuk, hayot va dunyodayin bepoyon. — Gazetadan

Oʻqituvchi qisqa ifodada koʻp fikr ayta bilish mahoratiga ega boʻlmogʻi lozim. — R. Usmonov, Odobnoma

Yonimda xayol surib oʻtirgan bek: — Borganda bilasiz, domla, — deb qisqagina javob qilib qoʻya qoldi. — H. Tulom, Mashʼal

3. Davomiyligi uzun boʻlmagan (vaqt haqida); zid. uzun.

Qisqa muddat.

Yoz kechasi qisqa. Yoʻlchi bir chimdim uxlab koʻzini ocharkan, tong otgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Endigi muhim vazifa — oʻrim-yigʻimni gʻoyat qisqa fursatda uyushqoqlik bilan oʻtkazishdan iborat. — Gazetadan

ot 1. Narsalarni qisib ushlash uchun ishlatiladigan asboblarning umumiy nomi.

[Qudrat] Chap qoʻlidagi uzun temir qisqichda qisilgan va ustini kul bosgan bir yumaloq temir choʻgʻni sandonda bolgʻalamoqda. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. Qogʻoz va shu kabilarni bir-biriga yoki biror narsaga biriktirib, qistirib qoʻyish uchun ishlatiladigan moslama; skrepka.

Nasriddinov yana stoliga qoʻl choʻzdi, temir qisqich bilan qistirilgan ikki varaq qogʻoz oldi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Qisqa shakldagi; muxtasar.

Qisqacha lugʻat. Qisqacha axborot. Qisqacha tarjimayi hol. Qisqacha soʻzlamoq. Fikrini qisqacha (qilib) bayon etmoq. Mening soʻzim qisqacha.

Men bunga qisqacha javob yozib, Yangi yil siz eson-omon kelgan kuni kiradi, dedim. — A. Qahhor, Xotinlar

Yoʻlchi Gulnorning boshini silab, voqeani qisqacha aytib berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Qisqa holat, qisqa ekanlik.

Vaqtning qisqaligi. Gapning qisqaligi.

fl. 1. Biror jihatdan (boʻyi, uzunligi, hajmi, miqdori va boshqalar) oʻlchami qisqa holga kelmoq.

Yoʻl qisqardi. Ish soati qisqardi. Xarajatlar ikki hissa qisqardi.

Sentyabrning oxirlari. Kunlar qisqarib, tunlar esa uzaya boshlaydi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Oʻrtadagi masofa tobora qisqarib bormoqda. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Gʻoʻza kamayib, paxta maydonlari qisqarib, chorva turli ofatlarga uchrab, yurtda ocharchilik va qahatchilik boshlandi. — K. Yashin, Hamza

2. mat. Biror songa kasrsiz boʻlinmoq; shunday songa boʻlingandan keyin kichik sonlarda ifodalanmoq.

Beshga qisqarmaydigan sonlar. Bu kasr uchga qisqaradi.

ot 1. Qisqartirilgan, muxtasar matn.

Dissertatsiyaning qisqartmasi. Romanning qisqartma varianti.

2. va b. Soʻzning maʼlum shaklda qisqartib berilgan ifodasi — shartli qisqartmalar. Masalan, (va boshqalar) va sh. k. (va shu kabilar), A. O. (Abdulla Oripov).

3. Matnning qisqartirilgan yeri, qismi; qisqartish.

Muhim qisqartmalar.