Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«qirmiz» boʻyicha 121 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Inglizcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

116 ta
qir
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

QIR I 'yassi togʻ', 'baland tekislik'. Togʻlarda konlar, hirlarda galla behad (Habibiy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 314; DS, 445); keyinchalik oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïr > qir. QIR II 'chet\ 'zih'. U ehtiyotkorlik bilan koʻz h i r i n i tashlab hoʻydi-yu, .. (Sharof Rashidov). Bu 41-35 soʻz hozirgi oʻzbek tilida mustaqil ishlatilmay, odatda iboralar tarkibida qatnashadi. Qadimgi turkiy til aks ettirilgan manbalarda ham bu soʻz keltirilmagan. ССТТНda (II, 42), КРСda (493) bu soʻz nohaq ravishda qïr ( 1 baland tekislik') soʻzining maʼnolaridan biri si — fatida keltirilgan. Aslida qadimgi turkiy tilda 'chet', 'zih' maʼnosini anglatuvchi alohida soʻz boʻlgan, OʻTILda bu soʻz qir II tarzida keltirilgan

P. Tursun, Oʻqituvchi

Togʻlarda turli konlar, qirlarda gʻalla behad — Habibiy

Toʻliq maqola →
qirmizi
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Qizil rangli; qizil, ol.

Qirmiz lablar. Qirmizi olma.

Oq yuziga qirmiz qonlar quyildi, Har tarafga qora sochi yoyildi. — Rustamxon

Surma tortib koʻziga, qirmizi koʻylakni kiyib, Oʻynatib xanjarini, qilgani qurbon keladir. — Hamza

Toʻliq maqola →
qirmizak
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Qimizak, nordon.

Qirmizak olma.

Mana shu Namanganning olmasini, qirmizakni, balxi tutni boringki, barcha-barchasini ham menga oʻxshagan bogʻbonlar payvandlab yaratgan. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
qirq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan

1. snq son 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch

Qirq kishi

Qirq metr gazmol

Qirq soʻm pul

Qirq tonna yuk

Qirqdan uchni ayirmoq

Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol

Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol

Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol

Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. etn. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim

Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 116 →

Taʼriflar ichida

2 ta
evoh

evoh und. s. Qattiq afsus, iztirob, oʻkinch bildiradi. Oqizdilar, evoh, qirmiz qon. Guldasta U yolgʻiz vafoni yolgʻiz xohlardi. Evoh, jafo undan ming karra koʻproq. E. Ox

Ertaklar

1 ta
Kambagʻal qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning yaramas oʻgʻlini oʻqitib, toʻgʻri yoʻlga solgan kambagʻal qizning donoligi va matonati hikoya qilinadi. Uning aql-zakovati tufayli podsho

Sheva materiallari

2 ta
bo‘ritaroq
Samarqand viloyati ·

(Aibiscus trionum L.) Poyasi tik o‘sadigan, bo‘yi 10–70 sm, sershox, gullari sariq, uzun gulbandlarda yakka-yakka joylashgan, asosida qirmizi rangli dog‘lari bo