Поиск

ot 1. Yoʻnish, randalash natijasida hosil boʻladigan yupqa lenta yoki qipiq shaklidagi chiqit.

Yogʻoch qirindisi.

Kolya gapga aralashmay, jingala-jingala qirindilar sachratib, taxtacha ustidan randa yuritardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Mixaylov randalayotgan temirdan chiqqan qirindi payrahaga oʻxshab buralib yerga tushar edi. — N. Safarov, Saodatning qissasi

2. Teri, ichak va shu kabilarni qirib tozalash natijasida hosil boʻladigan chiqit.

fl. 1. Narsaning beti(sirti)ni pichoq, kapgir va shu kabilar narsa bilan sidirmoq, tarashlamoq.

Oʻzing ham qirib qoʻygan sabziday boʻlibsan. — E. Raimov, Ajab qishloq

kapgir bilan qozonni qirar ekan, jerkib: — Hadeb yigʻi toʻgʻrisida gapirmang, — dedi. — A. Qahhor, Asror bobo

shundoqqina koʻrinadigan joyiga kimdir mix bilan qirib, Erkin, deb yozib qoʻyibdi. — S. Ahmad, Saylanma

Sigiringizning qanshariga temiratki chiqibdi, namakob surkadim, nos surkadim — boʻlmadi, pichoq bilan qirib, kerosin surkash kerakmish. — A. Qahhor, Yangi yer

2. Moʻy-tuklarni oʻtkir asbob bilan tarashlab, tagidan kesib olmoq; shu usulda tozalamoq.

Soch(ni) qirmoq.

Mahkam aka Sarsenboyning sochini ustarada qira boshladi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

3. Qirgʻich, qoshiq va shu kabilar asboblar bilan sidirib maydalamoq.

Turp qirmoq.

Yoshlar kabob chaynashyapti, men boʻlsa, qovunni qirgʻichda qirib yedim. — I. Rahim, Ixlos

4. Koʻplab yoki yoppasiga oʻldirmoq, qirgʻin qilmoq.

Dushmanni qirmoq. Zararkunandalarni qirib tashlamoq.

Bu qon kom desang, yana toʻkaman. Hammasini qiraman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Baliqchi qushlar kemiruvchilarni koʻproq qiradi. — Fan va turmush

5. s. t. Koʻplab, koʻp miqdorda yigʻmoq, toʻplamoq, qoʻlga kiritmoq, oʻlja qilmoq.

Bolalar olchani rosa qiribdi.

Gaplariga qaraganda, u bir necha maktabda hisobdan dars berar va pulni kirar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

P. Tursun, Oʻqituvchi

Togʻlarda turli konlar, qirlarda gʻalla behad — Habibiy

1. snq son 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch

Qirq kishi

Qirq metr gazmol

Qirq soʻm pul

Qirq tonna yuk

Qirqdan uchni ayirmoq

Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol

Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol

Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol

Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. etn. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim

Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964

taql. s. Baʼzi narsalarning sinishi, ochilib-yopilishi va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

[Oʻlmas opa] Yonboshidagi jiyda butoqchasini qirs etib sindirib oldi. — Sh. Xolmirzayev, Toʻlqinlar

Xon soat qopqogʻini qirs etib yopib, zanjirlarini chuvalashtirib, qoʻyniga soldi. — Mirmuhsin, Choʻri

sumkachasini qirs etib ochdi-da, oʻn soʻmlik chiqarib berdi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid

U kimsa uchun bu vazifa choʻntagidagi bodomni qirs etib chaqib yeganday joʻn gap. — Mirmuhsin, Meʼmor

taql. s. Narsalarning bir-biriga ishqalanishi, qirilishi, uzilishi va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

Ip qirt etib uzildi.

Tursunoy tugmagulni ikki barmoq orasiga olib, qirt etib uzdi. — A. Muxtor, Opa-singillar