Поиск

fl. 1. Narsaning beti(sirti)ni pichoq, kapgir va shu kabilar narsa bilan sidirmoq, tarashlamoq.

Oʻzing ham qirib qoʻygan sabziday boʻlibsan. — E. Raimov, Ajab qishloq

kapgir bilan qozonni qirar ekan, jerkib: — Hadeb yigʻi toʻgʻrisida gapirmang, — dedi. — A. Qahhor, Asror bobo

shundoqqina koʻrinadigan joyiga kimdir mix bilan qirib, Erkin, deb yozib qoʻyibdi. — S. Ahmad, Saylanma

Sigiringizning qanshariga temiratki chiqibdi, namakob surkadim, nos surkadim — boʻlmadi, pichoq bilan qirib, kerosin surkash kerakmish. — A. Qahhor, Yangi yer

2. Moʻy-tuklarni oʻtkir asbob bilan tarashlab, tagidan kesib olmoq; shu usulda tozalamoq.

Soch(ni) qirmoq.

Mahkam aka Sarsenboyning sochini ustarada qira boshladi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

3. Qirgʻich, qoshiq va shu kabilar asboblar bilan sidirib maydalamoq.

Turp qirmoq.

Yoshlar kabob chaynashyapti, men boʻlsa, qovunni qirgʻichda qirib yedim. — I. Rahim, Ixlos

4. Koʻplab yoki yoppasiga oʻldirmoq, qirgʻin qilmoq.

Dushmanni qirmoq. Zararkunandalarni qirib tashlamoq.

Bu qon kom desang, yana toʻkaman. Hammasini qiraman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Baliqchi qushlar kemiruvchilarni koʻproq qiradi. — Fan va turmush

5. s. t. Koʻplab, koʻp miqdorda yigʻmoq, toʻplamoq, qoʻlga kiritmoq, oʻlja qilmoq.

Bolalar olchani rosa qiribdi.

Gaplariga qaraganda, u bir necha maktabda hisobdan dars berar va pulni kirar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

P. Tursun, Oʻqituvchi

Togʻlarda turli konlar, qirlarda gʻalla behad — Habibiy

1. snq son 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch

Qirq kishi

Qirq metr gazmol

Qirq soʻm pul

Qirq tonna yuk

Qirqdan uchni ayirmoq

Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol

Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol

Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol

Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. etn. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim

Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964

taql. s. Baʼzi narsalarning sinishi, ochilib-yopilishi va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

[Oʻlmas opa] Yonboshidagi jiyda butoqchasini qirs etib sindirib oldi. — Sh. Xolmirzayev, Toʻlqinlar

Xon soat qopqogʻini qirs etib yopib, zanjirlarini chuvalashtirib, qoʻyniga soldi. — Mirmuhsin, Choʻri

sumkachasini qirs etib ochdi-da, oʻn soʻmlik chiqarib berdi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid

U kimsa uchun bu vazifa choʻntagidagi bodomni qirs etib chaqib yeganday joʻn gap. — Mirmuhsin, Meʼmor

taql. s. Narsalarning bir-biriga ishqalanishi, qirilishi, uzilishi va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

Ip qirt etib uzildi.

Tursunoy tugmagulni ikki barmoq orasiga olib, qirt etib uzdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

ot shv. Randa.

Ustalar ishlatar tesha, qirgʻini. — Ravshan