Қидирув

«қази» бўйича 154 та натижа: Изоҳли

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

19 та

қази

Изоҳли луғат

ҚАЗИ ' отнинг тўши ва пешнопи', ' шундай гўнгг-ни ёʻғон ичакка солиб тайёрланадиган мақсулот'. Кечки норин учун катта қозонда ёгли қ а з и пишади (Ойбек). Бу от қадимги туркий тилда қазï тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 243); кейинчалик ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмашган, ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қазï > қäзи. Бу сўз дастлаб ' қорин гўштининг киндик атрофидаги ёғли қисми' маъносини англатган, ҳозирги маъноси ана шу маънодан ўсиб чиққан

Отнинг тўш ва пешноп гўшти; шундай гўштдан отнинг ёʻғон ичагига тиқиб тайёрланган озиқ-овқат маҳсулоти

Янги қази. Бир йиллик сур қази

Ўн етти отнинг эти, мойи, қазиси дегандек, икки юз саксон пуд ораларида тош беради — А. Қодирий, Обид кетмон

Кечки норинучун катта қозонда ёғли қази пишади. Иккинчи қозонда қўй этидан шўрва қайнайди — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

қазимоқ

Изоҳли луғат

фл. 1. Ерни ковлаб, ўйиб, бирор нарса тайёрламоқ.

Ариқ қазимоқ. Окоп қазимоқ. Қудуқ қазимоқ. Бировга чоҳ қазисанг, ўзинг йиқиласан. — Мақол

Заранг ерларни лўм билан уриб, шундай қазийдики, ҳамма ҳайрон қолади. — Ойдин, Олтин узукка олмос кўз

Халқимиз катта-катта каналлар қазиб, дарёларни бўғди. — Муштум

2. Ерости бойликларини ковлаб чиқармоқ, олмоқ.

Кўмир қазимоқ. Руда қазимоқ.

Сиз дарров шу олтинларни қазиб олиб, кунингизга яратинг. — Эртаклар

Тўлиқ мақола →

қазили

Изоҳли луғат

сфт. Қази солинган, қази солиб пиширилган.

Мен ўзимга тўқ, ҳар куни қазили ош ейман. — А. Қаҳҳор, Сароб

Тўлиқ мақола →

қазилма

Изоҳли луғат

сфт. 1. геол. Ер остидан қазиб олинадиган нарсалар (кўмир, нефт, руда ва шу кабилар).

Фойдали қазилмалардан олинадиган минерал ўғитлар — Газетадан

2. археол. Ер остида қолиб кетган ва қазиб топиладиган қадимий ёдгорликлар ёки уларнинг қолдиқлари; топилма, топилдиқ.

3. Қадимий ёдгорликларни ёки уларнинг қолдиқларини топиш ва текшириш юзасидан олиб бориладиган қазиш ишлари.

Қадимги Тошкент ўрнида археология қазилмалари ўтказилмоқда. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

қазилмоқ

Изоҳли луғат

фл. Қазмоқ феълининг мажҳул нисбати.

Тўлиқ мақола →

қазишма

Изоҳли луғат

сфт. Ерости қазув ишлари.

Сибирлик археологлар трасса бўйлаб қазишмалар чоғида тош аср қуролларини ўргандилар. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Таърифлар ичида

28 та

пишириқ

Изоҳли луғат

пишириқ Хамирдан тайёрланадиган турли хил егулик. Дастурхон башанг: иссиқ нон, патир, хилма-хил пишириқлар, қази-қарта, яхна гўшт, турли ширин ноз-у неъматларга

мизож

Изоҳли луғат

мизож Сотувчига нисбатан доимий харидор ва шу харидорга нисбатан сотувчи. Мижозингдан айрилгинг келса, насияга мол бер. Мақол У [сизга] ҳар кун эрталаб қаймоқ олиб ке

мизож

Изоҳли луғат

тансиқ

Изоҳли луғат

тансиқ Кам қилинадиган ёки бирор жойда кам бўладиган, лекин севиб ейиладиган. Тансиқ овқат. Тансиқ мева. Қази-қарта, кабоб, палов, бешбармоқ, Қовун-тарвуз, мева, сари

роҳат

Изоҳли луғат

роҳат Эстетик завқ ёки ором берадиган нарсалардан олинадиган лаззат, ҳузур, гашт. Севгисин айтмаслик — қизлар одати, Ноз-у карашмаси — йигит роҳати. М. Алавия Кундузл

қайнамоқ

Изоҳли луғат

қайна Кучли иссиқсан кўпириб, буғланиб вақирлаб турмоқ. Юз градус иссиқликда сув қайнайди. Қозонда шўрва қайнамоқда. Бақирлаб қайнаётган дорини биров қошиқ билан

Ҳаммасини кўриш · 28 →

Эртаклар

81 та

Аҳмоқ подшо

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Алдаркўса ва бой

Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Андижонликнинг ҳикояси

Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Айиқполвон

Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Баҳром ва Шерзод

Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Ҳаммасини кўриш · 81 →