Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qaydan» boʻyicha 295 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

235 ta
qay
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

QAY ' qaysi'. Oʻt oʻrdim, mashoh terdim. Q a y ish duch kelsa, hildim (Quddus Muhammadiy). Qadimgi turkiy tilda ham pgunday maʼnoni bildirgan bu olmosh asli qayu tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 237; DS, 408); eski oʻzbek tilida bu soʻz oxiridagi u unlisi talaffuz qilinmay qoʻygan (КРС, 318), hozirgi oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: qayu > qay > qäy

soʻr. olm. Qaysi?; qanday? n -tuman, zalolat. E. Shukur, Hamal ayvoni

Hay vaqtda oʻqiysiz? Qay mahalda keldingiz? Qay darajada? Qay ahvolda?

Bir oshno iz-laydir devona dilim, Qay taraf qarasam

Buvim soʻzlar xoʻrsinib, Utmishidan oʻksinib: -Oʻt oʻrdim, mashoq terdim, Qay ish duch kel-saqildim — Q. Muhammadiy

Tongla mahsharda qay yuz bilan senga boqaman? — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
qayd
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Taʼkidlash; taʼkid.

Ikkinchi daftarni qoʻlga olaman. Bu esa teatr tarixining qimmatli xazinasi — unutilmas sanalar, noyob fikrlar, qaydlar, takliflar jamlamasi. — A. Yunusov, Chinor va nihol

2. Yozish, yozib qoʻyish, roʻyxatdan oʻtkazish; roʻyxat.

Qayd daftari.

  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Taʼkid bilan aytmoq, tilga olmoq. Siz meni jahongashta, deb toʻgʻri qayd qildingiz. — A. Hakimov, Ilon izidantarbiyaviy ishlar durust yoʻlga qoʻyilmaganligidan ayanchli ahvollar sodir boʻlayotganligi qayd qilib oʻtildi. — N. Safarov, Olovli izlarAkademik Otaboyev bu yosh olim ham tirishib ishlayotganini qayd etgan edi. — Mirmuhsin, Umid
  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Yozib qoʻymoq, aks ettirmoq (maʼlumot sifatida). Zarrabinda har xil hasharot, qurt-qumursqa, ildizlarni sinchiklab koʻradi, yangi tutilgan kundaligiga qayd qiladi. — S. Nurov, Narvon— Kimning nima dardi borligi daftarimda qayd etilgan, — dedi vrach. — Yo. Xayitov, M. Rahmon, Hayot-mamot
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 235 →

Taʼriflar ichida

37 ta
qozonchi

qozonchi esk. Qozon quyuvchi; degrez. Qozonchining erki bor, qaydan quloq chiqarsa. Maqol Qozonga qarovchi, qozonxonada ishlovchi ishchi, mutaxassis.

toyloq

toyloq Kichkina toy, toycha. Erka, erkatoy (faqat bolalarga nisbatan). Kelingiz, toyloqlarim, Qaydan shamol uchirdi? Imtihonlar muborak, Nechanchiga koʻchirdi? Q. Muhamma

yom-yom

yom-yom Dushman, jallod. Oʻlaksaga oʻch, xuddi yom-yom, Qaydan topay yovga mos bir nom? Mirtemir. — Qoʻrqma, seni soʻymayman, men yom-yom emas. Senga bir xizmat bor, oʻgʻ

yoshlamoq

yoshla Koʻzini yoshlamoq Yigʻlamoq. — Bolam, men ham seni baxtli boʻlsin deyman-da,— dedi Haydar ota koʻzlarini yoshlab. Oʻ. Umarbekov, Yurak soʻzlari Sen ketding, men qo

ofatijon

ofatijon Oʻziga maftun qilib, dildan uradigan gʻoyat goʻzal ayol. Shu ondayoq boʻldim parishon, Shu ondayoq oʻrtandi tanim, Qaydan kelding, ey ofatijon? Uygʻun. Qizlarnin

gavan

gavan Dengiz va daryolarda suv sathining toʻlqin, shamol va suv oqimlaridan sunʼiy yoki tabiiy himoyalangan, kemalar turadigan va taʼmirlanadigan qirgʻoq qismi. Paroxod g

Hammasini koʻrish · 37 →

Ertaklar

23 ta
Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Chol bilan kampir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir cholning buloq boʻyida topgan sehrli buyumlari orqali boyib ketishi va adolatsizlikka qarshi kurashishi hikoya qilinadi. Uning topqirligi va jaso

Hammasini koʻrish · 23 →