Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qarimoq» — результатов: 29: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

23
qarimoq

fl. 1. Yoshi ulgʻayib, qarilik davriga oʻtmoq; keksaymoq, qartaymoq.

Qarigan xotin. Qarigan daraxt. Ahmoq horiganini bilmas, koʻsa — qariganini. — Maqol

— Siz nechaga kirdingiz? — Meni soʻramang, men endi qarib qoldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qarib qolishgan, ogʻir musibatni koʻtarisha olmaydi. — E. Raimov, Ajab qishloq

2. Jismonan qarilik davriga xos holatga tushmoq.

Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Qalb qoʻrini el xizmatiga baxshida qilgan, yurtini yashnatib-yashartirgan kishi qarimaydi. — Gazetadan

3. Eskirib, oʻz umrini tugatmoq, tugatish bosqichiga oʻtmoq.

Asrlardan asrlarga ulashgan Asl sanʼat qarimaydi. — Q. Muhammadiy.

4. Xazon boʻlmoq, soʻlmoq.

Bogʻimizga zogʻ-u xazon dorimasin, Gul ila gulzorimiz qarimasin. — Uygʻun.

5. Oʻz muddatining tugash pallasiga oʻtmoq, tugash jarayonida boʻlmoq.

— Bahorning daragi bu, — dedi Unsin mayin ohangda osmonga qarab, — qish qarib qoldi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Huvullagan sariq vodiyda, Qarigan kuz yotadi behol. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

  • Safar qaridi 1. Maʼlum joyda yoki safarda boʻlish muddati tugadi, qaytish vaqti keldi. Safar qaridi. Gʻulomjon aka yurtini shunchalik sogʻingan ediki, har eslaganda, yurak-bagʻri ezilib ketardi. — J. Abdullaxonov, ToʻfonMaʼmura singlim, menga olam uyidan joy qolmadi, safarim qaridi, muddatim bitdi. — X. Sultonov, Onamning yurti
Полная статья →
qari

QARI I ' koʻkrak oʻrtasidan qoʻlning uchigacha boʻlgan uzunlik oʻlchovi' (turli joyda turlicha uzunlikni bil— dirgan). Ishtonsizning tushiga ikki q a r i boʻz kiribdi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday oʻlchov birligini anglatgan bu soʻz asli ' qoʻlning yelkadan tirsakkacha boʻlgan qismi' maʼnosini anglatgan qar otidan (ДС, 422) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -ï qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ДС, 426: qarï I; De — von, III, 242): oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almash — gan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qar + ï = qarï > qäri. Bu soʻz asli ' qoʻlning tirsakkacha boʻlgan qismi'ni anglatgan (ДС, 426), keyinchalik maʼno ta — raqqiyoti natijasida hozirgi maʼnosi yuzaga kelgan. QARI II ' koʻp yashagan', ' keksa'. Q a r i bilga— nini pari bilmas (Maqol). Bu sifat asli qadimgi turkiy tilda 'keksay-' maʼnosini anglatgan qarï-feʼlidan (ДС, 426; Devon, III, 279) maʼno taraqqiyoti yoʻli bilan ajralib chiqqan: 'harakat' -> 'shunday ha — rakat. oqibatida voqe boʻladigan holat'; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qarï— > qarï > qäri

1. Ancha yoshga borgan, qartaygan; keksa. . n Dari ham, yosh ham uning oldida odob saqlayotgandek, askiyaga ortiq ogʻiz ochmadi. M. Ismoiliy, Fargʻona t

Dari kishi. Dari ot. Dari tol. Yoshu qari(lar). Dari bshzganini pari bilmas — Maqol

2. Uzoq oʻtmishga ega. Yetib kelar muzday shabada.. Dari togʻning xoʻrsinikrshri. Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Yozdi qari tarix sahifasiga Tarixni titratgan bir soʻz — larzakor — Mirtemir

Полная статья →
qarich

ot Yozilgan panjaning bosh barmogʻi uchidan jimjiloqning uchigacha boʻlgan masofa; shu masofaga teng eski uzunlik oʻlchovi.

Kiprik ulay qarichday. — E. Oxunova.

Togʻdan esgan shabada yerdan bir yarim qarich koʻtarilgan gʻoʻzalarning barglarini shivirlatdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Saidiy Salimxonning oʻzidan bir qarich nariga jilishini xohlamaydi. — A. Qahhor, Sarob

  • Bir qarich Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, belgi, holatni kuchaytiradi. Shu qizni bir qarichligidan tarbiyalab, yedirib, kiydirib, mana voyaga yetkazdim. — N. Safarov, Olovli izlarXoʻjayinning laychasi-ku, burnini bir qarich koʻtarganiga hayronman. — Oybek, Tanlangan asarlar[Kumush] Zaynabning bir kart osilib ketgan qovoq-dudogʻiga istehzolanib, tomosha qilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tili bir qarich Tili uzun, ogʻzi botir, gap bilan maqtanadigan. Hoy, oʻgʻlim! Qilgʻilikni qilib qoʻyib, tagʻin nega tilingni bir qarich qilasan?. — Nazir, Bir tup gʻoʻzaTili bir qarich boʻlib, undoq qildim, mundoq qildim, deya koʻkragiga uradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Полная статья →
qariyb

rvsh. Taxminan, deyarli, yaqin.

Qariyb bir kilometrcha masofa.

Tank qirq-ellik metr yaqin kelganda, Ahmadjon oʻsha chakalakzordan chiqqan qariyb bir rota nemis piyoda askarini koʻrib qoldi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

U qariyb doimo hushsiz yotar, hech bir narsa yemas, faqat goh-goh suv soʻrab ichardi. — S. Ayniy, Esdaliklar

Trolleybus qariyb boʻsh boʻlgani uchun, Aʼzamjonni bemalol savolga tutdi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat

Полная статья →

Показать все · 23 →

В определениях

6