Поиск

ot 1. kt. ayn. Oy 1.

Bukun koinotda Shams — podsho, Qamar vazirdir. — Oybek, Navoiy

2. Qamar (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

fl. 1. Ozodlikdan mahrum qilib, qamoqxonaga yoki boshqa biror qamoq joyga tashlamoq, qamoqqa olmoq.

Turmaga qamamoq. Avaxtaga qamamoq. Besh yilga (besh yil muddat bilan) qamamoq.

Agar hokim hech kimni, ayniqsa, Qudrat akani qamamagan boʻlsa, aholini qoʻrqitmaslik, ishdan sovitmaslik uchun qamamagan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nima qilsin, militsiyaga borib, yo meni qamanglar, yo oqlanglar, desinmi? — S. Ahmad, Hukm

2. Biror chiqolmaydigan joy, xona yoki holatga olmoq.

Gʻulom qori Azimboyvachchaning bolalarini hujrasiga qamab olib, xafa qilayotgan ekan — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Avazni kichkina hujraga olib kirib qamab qoʻydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Atrofi oʻralgan (odatda, doim saqlanadigan, maxsus) joyga haydab kiritmoq, haydab kiritib, bekitib qoʻymoq; tutqunlikka solmoq.

Qoʻylarni qoʻraga qamamoq. Tovuqlarni tovuqxonaga qamamoq.

Yoyishga joyi boʻlmagan xoʻjaliklargina mollarini ogʻilxonalarga qamab boqadi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Soraxon pashshani kaftiga qamab, mushtini Saidiyning qulogʻiga tutdi. — A. Qahhor, Sarob

4. s. t. Berk joyga tiqib qoʻymoq, berk joyga tiqishtirib saqlamoq.

Narsalarni omborga qamamoq.

5. s. t. Dam bermoq, damlamoq.

Kameraga havo qamamoq.

sft. Oyning Yer atrofida aylanishiga qarab belgilanadigan kun hisobiga aloqador.

Qamariy yil hisobi.

Qamal qilmoq Qamal holatiga olmoq, shunday holatda saqlamoq

Shahar qamal qilingani bu vahimani yana ham kuchaytirib yubordi — Mirmuhsin, Meʼmor

Bobur oʻtgan dafʼa Samarqandni yetti oy qamal qilganda, shahar xalqi ochlikdan nechogʻli azob tortganini Navoiy ham eshitgan boʻlsa kerak — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

fl. 1. Qamamoq feʼlining oʻzlik va majhul nisbati.

Bir yilga qamaldi. Mollar qoʻraga qamaldi.

2. Tashqi muhit bilan aloqada boʻlmay, oʻzini maʼlum bir muhit, joyda bosim tutmoq, bosim shu holatda boʻlmoq.

Qarilik orqasida koʻzdan qolib, ikki-uch yildan buyon uy ichiga qamalgan qaynatasi Najmiddinboyning davlati zoʻr. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ishdan boʻshatilgan Bashirjon oʻn kuncha uyida qamalib yotdi. — N. Aminov, Suvarak

3. Ichkari kirib yoki ilinib, tutilib, chiqa olmay qolmoq, tutilmoq, tushmoq.

U ichiga katta oq kalamush qamalgan qop-qonni yerga qoʻydi, eshikchasini ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Koʻzi tinib, miyasi ari qamalgan qovoqdek gʻoʻngʻilladi, oyogʻi qaltirab majolsizlandi. — S. Ahmad, Hukm

4. Atrofi oʻralgan joyga kirib, toʻplanib qolmoq.

Uyga qamalgan tutun juda sekin tarqalmoqda.

Chor atrofdagi tunuka tomlardan chiqqan harorat hovli ichiga qamalib qolganday tuyulardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

fl. Qamamoq feʼlining orttirma nisbati.