Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qadimdan» boʻyicha 95 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

51 ta
qadimdan

rvsh. Uzoq oʻtmishdan, qadimgi zamonlardan.

Qadimdan qolgan urf-odatlar.

Tovush toʻlqinlarini tutgich vazifasini oʻtovchi quloq suprasi tabobat-da katta ahamiyatga molik ekani Sharq tibbiyotida qadimdan maʼlum. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
qad

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

  • Qad koʻtarmoq 1. Boʻy choʻzmoq, oʻsmoq. Rayhonlar qad koʻtarib, hid sochdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMurotalining hovlisida qad koʻtargan oʻrik butun qishloqda mavjud boʻlgan daraxtlarning eng kattasi va chiroylisi edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliKlub devorlari kun emas, soat sayin qad koʻtara bordi. — MushtumUch hafta ichida gʻishtin sardoba yerdan ikki-uch gaz qad koʻtarib, uzoq-uzoqlardan koʻzga tashlanadigan boʻlib qoldi. — Mirmuhsin, MeʼmorHar yer-har yerda kabob, somsa, palov pishiradigan oshxonalar tezda qad koʻtarib, ishga tushdi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qad rostlamoq Binokor qadami yetgan joy tez obod boʻladi, ulkan zavod-fabrikalar qad rostlaydi. — Gazetadan
  • Qaddi raso 1. Qaddi raso yigit;Qaddi raso teraklar.
  • Qaddini koʻtarmoq Supada yonboshlab yotgan yigit qaddini koʻtarib, atrofga qaradi.— Qaddini koʻtarguncha, zavodchi boylardan soliq olinmasin, — dedi Yolmonboy. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qaddini rostlamoq 1. Qaddini tik, meʼyoriy holatga olmoq. Qurbon ota engashib, samovarning ostiga sim tiqayotgan edi, qaddini rostlab, Sidiqjonga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlaripullarni koʻrpachaga uzala tushib, huzur qilib xayolan sanab yotgan Poshsha xola Laʼliga koʻzi tushdi-da, qaddini rostladi. — D. Nuriy, Osmon ustuniGarchi qaddini rostlab olgan boʻlsa ham, hali yosh, yomgʻirda qolgan gʻoʻzalar Muhiddinning koʻz oʻngidan oʻtardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldiShahar bozorida otasi bergan pulni sarmoya qilib, doʻkon ochgan Toji savdo-sotiqni avj oldirib, qaddini rostlay boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Toʻliq maqola →
qadim

sft. 1. Uzoq oʻtmish, qadimgi zamon, uzoq, oʻtmish davr.

Qadimdan qolgan odat.

Chorvoq dalasi kadimda Madamin bilan Olaxoʻjaboyga qarashli edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qadimning qoidasiga muvofiq, har ikki tomonning shumtaka bolalari bir-birlarini qorga dumalatib, bir nafas mushtlashib oldilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Uzoq, oʻtmishdagi; qadimiy, koʻhna.

Qadim zamon.

Bu yoʻllar koʻp kadim yoʻllardir. — Gʻ, Gʻulom

Hunarmandchilikning rivojlanishi katta savdo yoʻlidagi kadim shaharning boshqa uzoq muzofot-u oʻlkalar bilan aloqasini avj oldirdi. — K. Yashin, Hamza

3. Ilgarilari, qadimda.

Hovlilarga kiraverishdagi katta va serviqor darvozalarni aytmaysizmi, kadim bunday darvozalarni Orifxoʻjaboylar kurardi. — Mirmuhsin, Umid

Toʻliq maqola →
qaʼda

ot Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.

Qaʼda qilmoq.

  • Qaʼda qarimas Qilinishi lozim, ammo shoshilinch boʻlmagan ish haqida. Xalqimizda Oltin chirimas, qada qarimas maqoli bejiz dunyoga kelmagan. — Fan va turmush
Toʻliq maqola →
qadr

ot 1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) tomonidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.

Oʻz qadrini bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol

Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. — Maqol

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oftob oyim qizining qadrini bunchalik arshlargacha koʻtarmoqda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻq cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmoqda. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhimlik holati.

Zar kadrini zargar bilar. — Maqol

Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

U tomonlarda mevaning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

  • Qadr qilmoq, qadriga yetmoq yoki qadrini bilmoq 1. Obroʻ-eʼtiboriga, qadr-qimmatiga yarasha izzat-hurmat qilmoq, qadrlamoq. Bola qadriga yetmagan ona qadriga yetmaydi. — S. Abduqahhor, KoʻzlarSalomatlikning qadriga yetmoq, Gul qadrini bulbul bilar. — MaqolQullikni sezmagan hurlik qadriga yeta olurmi?! — Hamza
  • Qadri oʻtmoq Ahamiyati, oʻrni sezilmoq, oʻrni bilinmoq, yoʻqligi sezilmoq. Doʻstimning qadri oʻtdi, u boʻlsa, bunchalik qiynalmas edim.Isroil Ahmedovning qadri, ayniqsa, hozir oʻtyapti. — I. Rahim, Chin muhabbat
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 51 →

Taʼriflar ichida

43 ta
rizq-roʻz

rizq-ro‘z Kundalik hayot uchun zarur ozuqa, ovqat. Toshkent qadim-qadimdan non shahri, rizq-roʻz shahri boʻlib kelgan. Gazetadan Non — rizq-roʻzimiz, farovon hayotimiz ko

aloy

aloy ayn. Aloe. Aloydan uy tabobatida juda qadimdan foydalanib kelishgan. Saodat

ksilografiya

ksilografiya Yogʻoch gravyurasining qadimdan keng tarqalgan turi; shunday gravyuradan bosma usulda olingan tasvir, rasm.

bodiya

bodiya esk. kt. Sahro, choʻl, biyobon. Tagi baland, qirgʻogʻi tik, katta sopol idish (lagan). Bodiya Xorazm kulolchiligida qadimdan keng tarqalgan. OʻzME

bodiya

bodiya esk. kt. Sahro, choʻl, biyobon. Tagi baland, qirgʻogʻi tik, katta sopol idish (lagan). Bodiya Xorazm kulolchiligida qadimdan keng tarqalgan. OʻzME

gilamdoʻzlik

gilamdo‘zlik ayn. Gilamchilik. Oʻzbekistonda gilamdoʻzlik qatorida gazlama ishlab chiqarish qadimdan keng yoyilgan edi. M. Qodirov, Oʻzbek xalq ogʻzaki dramasi

Hammasini koʻrish · 43 →

Sheva materiallari

1 ta
chigʻana
Surxondaryo viloyati · arava

qadimdan hoʻkiz qoʻshib gʻalla tashiladigan gʻildiraksiz arava