koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.
Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.
Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. j. k. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.
Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.
Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar
Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan
- Bir qadar Maʼlum darajada, bir oz, birmuncha, sal. Bu ishlar bir qadar bitgandan keyin, Sidiqjon onasini olib kelgani Bahrobodga bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIkki ogʻayni bir qadar sarosimaga tushib, oʻrinlaridan turishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Mumkin qadar Imkoni boricha, iloji boricha. Qambar mahallaning nomini aytib, u yerdagi tor koʻcha, boshi berk koʻchalarni, eshiklarni mumkin qadar sinchiklab tushuntirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarBoʻlib oʻtgan voqeaga mumkin qadar beozor baho berib, qizni unutib, tinchishni istar edi. — Sharq yulduzi
- U qadar 1. Unga teng keladigan, unchalik. Masalani u qadar yecholmasam kerak;Uning nimasi meni oʻziga tortar ekan? U qadar goʻzalligi ham, boshqa odamlardan ortiqligi ham yoʻq-ku! — P. Tursun, Oʻqituvchi