Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qadar» boʻyicha 397 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

28 ta
qadar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.

Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.

Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.

Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.

Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar

Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan

  • Bir qadar Maʼlum darajada, bir oz, birmuncha, sal. Bu ishlar bir qadar bitgandan keyin, Sidiqjon onasini olib kelgani Bahrobodga bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIkki ogʻayni bir qadar sarosimaga tushib, oʻrinlaridan turishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Mumkin qadar Imkoni boricha, iloji boricha. Qambar mahallaning nomini aytib, u yerdagi tor koʻcha, boshi berk koʻchalarni, eshiklarni mumkin qadar sinchiklab tushuntirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarBoʻlib oʻtgan voqeaga mumkin qadar beozor baho berib, qizni unutib, tinchishni istar edi. — Sharq yulduzi
  • U qadar 1. Unga teng keladigan, unchalik. Masalani u qadar yecholmasam kerak;Uning nimasi meni oʻziga tortar ekan? U qadar goʻzalligi ham, boshqa odamlardan ortiqligi ham yoʻq-ku! — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →
qadamoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Tiramoq, taqamoq.

Taxtaning bir uchini devorga qadamoq.

— Bu yashamay oʻlgurning oʻzi yomon, — dedi opa mushtini yerga qadab. — A. Qahhor, Sarob. Bektemir.

Ikkita tankni koʻrdi, biri qiyshaygan, ikkinchisi esa tumshugʻini yerga qadagan. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Sanchmoq, suqmoq.

Xanjar qadamoq.

Pichoqchaning uchini konserva bankasiga qadab, bezakdor sopi ustidan kafti bilan ura boshladi. — N. Aminov, Suvarak

3. Toʻgʻnamoq, taqmoq.

Toʻgʻnogʻich qadamoq. Toʻgʻnogʻich bilan qadab qoʻymoq.

Men biron qogʻozni oʻqimasdan qoʻl qoʻysam, sen biron koʻylakning yoqasini qiyshiq qadab qoʻysang, ishga sovuqqonlik bilan qaraganimiz uchun javobgar boʻlamiz. — A. Qahhor, Ayb kimda?

Dastorpech gavharlarni Botirning sallasiga qadab qoʻydi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

4. Oʻrniga tushirib biriktirmoq; solmoq, taqmoq (tugma, piston va shu kabilarni).

Gimnastyorkasining yoqasiga qoʻl yubordi-yu, tugmasini qadashga ulgurolmay, yana soʻzida davom qildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Oʻrnatmoq, tikmoq; bosib, suqib, oʻrniga joylashtirmoq.

Gluxov pichoq bilan birpasda beoʻxshovgina yulduz yasadi, barmoqday qizil qalam bilan uni boʻyadi-da, yogʻochga biriktirib, qabrga qadadi. — Oybek, Quyosh qoraymas

6. Ekmoq, tikmoq.

[Boʻtaboy] Shudgorni kesib, chigit qadayotganlar oldiga bordi. — S. Ahmad, Hukm

  • Koʻzlarini (yoki kiprigini) qadamoq Tikilib qaramoq, boqmoq, tikilmoq. U [Komiljon] shofyorga boshqa savol bermay, ikki koʻzini mashina oynasiga qadab boradi. — I. Rahim, Ixlos
Toʻliq maqola →
qaʼda
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.

Qaʼda qilmoq.

  • Qaʼda qarimas Qilinishi lozim, ammo shoshilinch boʻlmagan ish haqida. Xalqimizda Oltin chirimas, qada qarimas maqoli bejiz dunyoga kelmagan. — Fan va turmush
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 28 →

Taʼriflar ichida

334 ta

Hammasini koʻrish · 334 →

Ertaklar

18 ta
Badalqorachi
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Erkajon
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda oʻgay ona zulmidan qochgan shahzoda Erkajonning sarguzashtlari, uning jasorati va sadoqatli toyining yordami bilan baxtga erishishi hikoya qilinad

Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Hakim baliqchining oʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm

Ikki ahmoq
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda salomga alik olish ustida tortishgan ikki kishining ahmoqligi tasvirlanadi. Otliq ularning ahmoqligini sinab koʻradi va har biri oʻz ahmoqligini h

Jonon piyola
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻqon podshosining qimmatbaho piyolasi sinib qoladi va uni tuzatishga hech kim qodir boʻlmaydi. Faqatgina bir kal shogird oʻzining aql-zakovati bilan bu muammo

Hammasini koʻrish · 18 →

Sheva materiallari

17 ta
Dovur
Jizzax viloyati · qadar
don
Xorazm viloyati · muz

1. muz; dagʻal, qoʻpol; 2. ...gacha, qadar

doŋ
Xorazm viloyati · gacha, qadar

gacha, qadar

expäyä
Qashqadaryo viloyati · angʻiz

oʻrib olingan gʻallaning oʻrni, yeri (shudgorga qadar)

Hammasini koʻrish · 17 →