fl. Qadalmoq feʼlining orttirma nisbati.
Поиск
По запросу «qadaltirmoq» — результатов: 22
Фильтр
Тип словаря
Словарные статьи
22
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 5 словарях
fl. 1. Tiramoq, taqamoq.
Taxtaning bir uchini devorga qadamoq.
— Bu yashamay oʻlgurning oʻzi yomon, — dedi opa mushtini yerga qadab. — A. Qahhor, Sarob. Bektemir.
Ikkita tankni koʻrdi, biri qiyshaygan, ikkinchisi esa tumshugʻini yerga qadagan. — Oybek, Quyosh qoraymas
2. Sanchmoq, suqmoq.
Xanjar qadamoq.
Pichoqchaning uchini konserva bankasiga qadab, bezakdor sopi ustidan kafti bilan ura boshladi. — N. Aminov, Suvarak
3. Toʻgʻnamoq, taqmoq.
Toʻgʻnogʻich qadamoq. Toʻgʻnogʻich bilan qadab qoʻymoq.
Men biron qogʻozni oʻqimasdan qoʻl qoʻysam, sen biron koʻylakning yoqasini qiyshiq qadab qoʻysang, ishga sovuqqonlik bilan qaraganimiz uchun javobgar boʻlamiz. — A. Qahhor, Ayb kimda?
Dastorpech gavharlarni Botirning sallasiga qadab qoʻydi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
4. Oʻrniga tushirib biriktirmoq; solmoq, taqmoq (tugma, piston va shu kabilarni).
Gimnastyorkasining yoqasiga qoʻl yubordi-yu, tugmasini qadashga ulgurolmay, yana soʻzida davom qildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
5. Oʻrnatmoq, tikmoq; bosib, suqib, oʻrniga joylashtirmoq.
Gluxov pichoq bilan birpasda beoʻxshovgina yulduz yasadi, barmoqday qizil qalam bilan uni boʻyadi-da, yogʻochga biriktirib, qabrga qadadi. — Oybek, Quyosh qoraymas
6. koʻchma Ekmoq, tikmoq.
[Boʻtaboy] Shudgorni kesib, chigit qadayotganlar oldiga bordi. — S. Ahmad, Hukm
- Koʻzlarini (yoki kiprigini) qadamoq Tikilib qaramoq, boqmoq, tikilmoq. U [Komiljon] shofyorga boshqa savol bermay, ikki koʻzini mashina oynasiga qadab boradi. — I. Rahim, Ixlos
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 2 словарях
ot etn. Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.
Qaʼda qilmoq.
- Qaʼda qarimas Qilinishi lozim, ammo shoshilinch boʻlmagan ish haqida. Xalqimizda Oltin chirimas, qada qarimas maqoli bejiz dunyoga kelmagan. — Fan va turmush
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 5 словарях
ot May ichiladigan idish; jom.
Billur qadah. Oltin qadah. Bir qadah vino,
Mudarrisov boʻshagan qadahni dasturxon chetiga qoʻyar ekan, kampir durust-ku, deganday qosh qoqib, Yigitaliga qarab qoʻydi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
Aroqdan qilqillatib quyib, oʻrnidan turdi Qadahning birini boshliqqa uzatdi. — N. Aminov, Suvarak
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 6 словарях
ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.
Ildam qadam. Shaxdam qadam.
Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal
— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat
Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.
— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq
Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. koʻchma Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.
Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
4. koʻchma Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.
Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.
Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar
Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi
Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom
5. koʻchma Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.
Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Bir qadam 2. Juda qisqa oraliq, oraliq masofa haqida. Bir qadam narida turibdi;Oʻzingiz koʻrdingiz, bugun guzardan bir qadam ham jilganim yoʻq, guvoh boʻlarsiz deyman-da. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qadam bosmoq 1. Qadamlab yurmoq. Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — A. Qahhor, MastonYoʻq, amaki, uyga endi bir umr qadam bosmayman. — S. Ahmad, UfqBugun sakkiz kun boʻldi, qadam bosmaysiz-a? — S. Siyoyev, Yorugʻlikoʻsha bosgan nojoʻya qadami boshiga balo boʻladigan boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Qadam olish Ish-faoliyatda, hayotda oʻzini tutish, bundagi oʻziga xos xatti-harakat, holat. Ikkalasining kayflari balandmi yo Opa keltirgan xushxabar esankiratib qoʻyganmi, ishqilib, qadam olishlari boshqacha. — O. Yoqubov, LarzaAbdusamad qorining soʻnggi kunlardagi qadam olishi Oʻrmonjonning har ikkala taxmini ham toʻgʻri ekanini aniq koʻrsatib turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Qadam otmoq (yoki tashlamoq) 1. Qadam bosib yurmoq, odim otmoq. Ikkala ot bir qiyosda baravar qadam tashlab borar edi. — A. Qahhor, Asror bobo
- Qadam ranjida qilmoq Ustoz yozuvchi xotirasini eʼzozlash uchun qalam sohiblari, olimlar muzeyga qadam ranjida qildilar. — Gazetadan
- Qadam tashlamoq Maqsadsiz tashlangan qadam — oʻksiz miltiq bilan ovga chiqishdek gap. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻiOʻtgan yil bilan ham xayrlashdik. Yangi yilning boʻsagʻasiga qadam tashladik. — N. Safarov, Olovli izlar
- Qadam qoʻymoq 2. Jurʼat qilmoq; kirishmoq, boshlamoq. U uyning zinasiga endi qadam qoʻyganda, poxol ostidan chiqqan kampir: — Hoy, bolam, nemis bor! — deb qichqirdi. — A. Qahhor, Oltin yulduzDoʻst bilan obod uying, Gar boʻlsa u vayrona ham. Doʻst qadam qoʻymas esa, vayronadur koshona ham. — E. VohidovBu ishga qadam qoʻymasdan ilgari, bir karra sizning oldingizdan oʻtish, raʼyingizni bilishga toʻgʻri keldi. — Oybek, Tanlangan asarlarOʻn ikkiga qadam qoʻymoq.O, uchga qadam qoʻyib qoldi-ku. Tili biram shirin boʻlib chiqqanki, sira qoʻya berasiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Har qadamda 1. Har bir qadamga teng masofada. Har qadamda belgi qoʻyib borardi;Masjidi jomiy boʻylab har qadamda gadoy, qalandarlar, tilanchi bolalar, kampirlar — Oybek, Tanlangan asarlar
- Qadamini uzmoq Bormaydigan, kelmaydigan boʻlmoq. Nega biznikidan qadam uzib ketdingiz, yo koʻngil qolarlik ish oʻtdimi bizdan? — K. Yashin, Hamza
Толковый словарь узбекского языка
· ещё в 5 словарях
koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.
Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.
Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. j. k. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.
Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.
Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar
Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan
- Bir qadar Maʼlum darajada, bir oz, birmuncha, sal. Bu ishlar bir qadar bitgandan keyin, Sidiqjon onasini olib kelgani Bahrobodga bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIkki ogʻayni bir qadar sarosimaga tushib, oʻrinlaridan turishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Mumkin qadar Imkoni boricha, iloji boricha. Qambar mahallaning nomini aytib, u yerdagi tor koʻcha, boshi berk koʻchalarni, eshiklarni mumkin qadar sinchiklab tushuntirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarBoʻlib oʻtgan voqeaga mumkin qadar beozor baho berib, qizni unutib, tinchishni istar edi. — Sharq yulduzi
- U qadar 1. Unga teng keladigan, unchalik. Masalani u qadar yecholmasam kerak;Uning nimasi meni oʻziga tortar ekan? U qadar goʻzalligi ham, boshqa odamlardan ortiqligi ham yoʻq-ku! — P. Tursun, Oʻqituvchi