Қидирув

от 1. с. т. Ҳар қандай кимса ёки нарсанинг тутган ўрни, ишғол қилиб турган жойи, мавқейи, ҳолати, вазияти.

Қулай позиция. Ноқулай позиция,

Аминов бошқа позицияга ўтди. — Э. Самандар, Дарёсини ёʻқотган қирғоқ

Ўзингга маълум позиция танлаб ол. — Шарқ юлдузи

Фан ва техника тараққиётининг кўп соҳаларида мамлакатимиз дунёда етакчи позицияларни эгаллаб турибди. — Газетадан

2. ҳарб. Қўшиннинг мудофаа ёки ҳужум қилиш мақсадида эгаллаб турган ва инженерлик нуқтайи назаридан жиҳозланган ер майдони.

Душман позицияларини тўпга тутмоқ.

Шу йигит бир ҳужум вақтида душман позициясига жуда яқин бир ғарамга кириб олиб, батареянинг кўзи бўлиб турган эди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Қулай бир позиция топиб тўхтаган танк аланга тубига бронтешардан ўқ уза бошлади. — П. Қодиров, Эрк

3. Шахмат ва шашка ўйинида доналарнинг жойланиш ҳолати.

Ўн олти юришдан кейин юзага келган позиция,

Сўнгра Шуҳрат юриш сайин позициясини кучайтириб, ғалабага эришди. — Газетадан

4. кўчма Бирор масалада тутилган ёʻл, нуқтайи назар; воқеа-ҳодисанинг муайян баҳоси.

Қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини ёппасига давлат тасарруфидан чиқаришдан воз кечиш бизнинг қатъий позициямиздир. — Газетадан

от 1. Қарама-қарши ҳаракат; ихтилоф; ўз дунёқарашини, сиёсатини бошқаларнинг қарашларига, сиёсатига қарши қўйиш.

2. Ҳукмрон мафкура ёки ҳукумат сиёсатига қарши чиқувчи ва масалани бошқача ҳал қилиш ёʻлини, бошқача сиёсатни таклиф этувчи партия ёки ижтимоий гуруҳларнинг умумий номи.

3. Бир хил сатҳдаги тил бирликларини (фонема, морфема, сўз маънолари ва бошқаларни) улар орасидаги фарқни билиш учун ўзаро қарама-қарши қўйиш.

Сўз маъноларини оппозицияда ўрганиш барча семаларни аниқлашда қўл келади. — ЎТА

от ҳарб. Диспозиция, қўшинларнинг жойлашуви, позицияси.

от 1. ад. Бадиий асар сюжетининг таркибий қисми бўлиб, унда воқеалар юз берадиган макон ва замон, асар қаҳрамонлари ҳақидаги муаллиф маълумотлари баён қилинади.

2. Мусиқа асарининг асосий мавзусини ёки мавзуларини тасвирловчи бошланғич қисми; муқаддима.

3. махс. Музей, кўргазма ва шу кабиларда санъат асарлари, тарихий обидалар ва шу кабиларнинг томошабинларга кўрсатиш учун маълум бир системада жойлаштирилиши ва шундай тартибда жойлаштирилган материаллар.

Музей экспозицияси ҳозирги замон талаби даражасида тузилган. — Ф. Ҳусайинова, Қўқон адабиёт музейида

4. Кино санъатида ва фотографияда: суратга олиш пайтида ёруғлик сезувчи материалларга тушадиган ёруғликнинг миқдори.

от 1. Адабий асар, санъат асари қисмларининг тузилиши, жойлашиши ва ўзаро муносабати, уларнинг қўшилиб кетиши, қўшилган яхлитлиги.

Романнинг композицияси. Операнинг композицияси.

Унинг [Охунованинг] очерклари сюжет ва композиция жиҳатидан аниқ мақсадга қаратилган. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

Ҳар ҳолда улар ҳам композицияси, ҳам оҳангдорлиги билан фолклор асарларига яқин туради. — ЎТА

2. Таркибий қисмлари мазмунан ўзаро боғланиб, бирлик ташкил этган бадиий асар, мусиқа ёки рассомлик асари.

Ҳайкалтарошлик, меъморчилик композициялари бамисоли жангноманинг қаҳрамонларидек қад кўтаради. — Газетадан

3. мус. Мусиқа асари яратиш назарияси.

Композиция классининг талабаси.

от Оппозиция қатнашчиси ёки тарафдори.

Ўнг оппозициячилар. Оппозициячи гуруҳ.