Қидирув

от 1. эск. кт. айн. Оёқ 1.

Пирназар полвон қизига бир эланди-ю, бошини четга бурди. Ота юзини терс бургач, Ёрқиной баттар эзилди, энди у дадасининг пойини қучоқлаб йиғлади. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

Пойига йиқилиб: — Момо-қиз, мен сенга нима ёмонлик қилиб эдим, — дейман. — Т. Мурод, Юлдузлар мангу ёнади

2. (эгалик ва ў.-н. к. аффикси билан) Бировнинг ихтиёрида, қўлида ёки оёғи остида.

Лекин асло қилма армон, Армон қилма, гул жамол, Пойингдадир ёруғ жаҳон, Кенг жаҳонга назар сол. — Ҳ. Шарипов.

3. Бирор нарсанинг қуйи қисми, таги, этаги.

Улуғ шоир ҳайкали пойига меҳр-муҳаббат ва чуқур эҳтиром рамзи сифатида гуллар қўйилмоқда. — Газетадан

Фақат дарё лаби гезариб, Ёпиб ётар тоғнинг пойини. — У. Қўчқор, Ҳаяжонга кўмилган дунё

Саҳна-ю минбар пойида ижод аҳли билан учрашувга талпиниб келган кишилар — Газетадан

4. Жуфт ҳолда ишлатиладиган нарсанинг ҳар бири, бир тоқаси (асосан поябзал ҳақида, одатда бир сўзи билан ишлатилади).

[Бир] пойи ёʻқ этик. Маҳсининг бир пойи.

Унинг бир пой пайтаваси осилиб, юришга халақит берарди. — С. Кароматов, Олтин қум

Очил Шаропов ўгирилиб, пойгакдаги поябзаллар ичидан бир пой кавушни олиб кўрсатди. — Ш. Холмирзаев, Сўнмас ўт

Нозима даҳлизда ётган бир пой туфлисига кўзи тушди. — Ёшлик

от 1. Ўсимликнинг шохларини, барг, гул ва мевасини кўтариб турадиган, тик ўсадиган ер усти қисми.

Жўхори пояси. Шоли пояси.

Буғланиб кетган дераза ортида қамиш томдан сизиб тушаётган томчилар кўриниб қолар, ҳовли этагидаги маккажўхори поялари ёмғирдан жунжикиб эгилган. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Буғдой қип-қизариб пишган, пояларигача қовдек қовурилган эди. — С. Айний, Қуллар

2. Ишком ёки сўрининг бағазлар маҳкамланадиган ёғочи.

Боғда саккиз узун ишком: ҳаммасининг поялари яхши ишланган, пушталари чопилган. — Ойбек, Танланган асарлар

Кўприкнинг нариёғида, ишкомга пояси кесиб олинган кекса тол ёнида Дилдор билан Аъзамжон турарди. — С. Аҳмад, Уфқ

Бултур эллик киши борган эди. Ҳаммаси хурсанд экан, толлари пояга яраб қолди. — Ҳ. Ғулом, Феруза

3. Оёқ, поча.

Каравот пояси.

4. Устун.

Рузвон хола аста юриб келиб, Онахоннинг қаршисидаги дўкон поясига суянди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

5. шв. айн. Поча 1.

Бир нечалар кетар қочиб, Ботир юрар жардан кечиб, Остидаги минган оти Поясидан қонни кечиб. — Муродхон

6. Замбил, тобут кабиларнинг тутқичи, дастаси.

Кўзлари қизарган одамлар навбат билан тобутнинг поясини елкаларига қўйиб, тез-тез қадам ташлаб кетмоқдалар. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

7. Поғона, пиллапоя.

Ўртаси даҳлиз билан ажралган икки хона бор, рўпарада болохонага чиқадиган ёғоч зинанинг баъзи поялари тушиб кетган, ўзи лопилларди. — Мирмуҳсин, Умид

8. кўчма Поғона, даража, босқич.

[Навоийнинг] Давлатда юқори пояга кўтарилиши хабари уни [Султонмуродни] самимий қувонтирди. — Ойбек, Навоий

Тарбиялаб, етиштирди вояга, Топди шуҳрат, чиқди буюк пояга. — Ҳабибий

9. Баъзи ўсимликларнинг номи билан бирикиб, улар экилган ер, майдон маъносини ифодаловчи қўшма сўз ясайди, масалан: шолипоя, бедапоя.

от 1. геогр. Ер шари юзасининг ёнма-ён жойлашган параллеллар ёки икки меридиан оралиғидаги, маълум белгиларга қараб ажратилган қисми.

Меридианлар Ер юзини 24 поясга бўлади. Вақтнинг пояс ҳисоби. Пояс вақти.

2. Ер шари юзасининг меридианлар билан ажратилган, табиий-иқлимий шароитлари бир хил қисми; минтақа.

Мўтадил пояс. Иссиқ пояс,

Бу жой жуда кўп иссиқлик олади ва шунинг учун иссиқ пояс деб аталади. — География

3. иқт. Мамлакатнинг маълум иқтисодий белгиларига кўра ажратилган қисми.

Тариф пояси. Пояс нархлари.

от 1. спрт. Ким ўзди мусобақаси.

Югуриш пойгаси. Автомобил пойгаси. Велосипед пойгаси.

Ҳамма пойгада маррага етай деб қолган чавандознинг ҳаяжони билан яшайди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Мабодо пойгада қатнашмаса, гўё отини камситгандек бўларди ўзича. — Т. Ашуров, Оқ от

2. кўчма Бирон иш-ҳаракат, жараёнда бошқаларга нисбатан юқори натижаларга, кўрсаткичларга эришиш учун бўлган ҳаракат; мусобақа.

Пахта теримида Фарғона пойганинг олдида боряпти. — Газетадан

3. кўчма Бирор соҳада бир-биридан ўзиб, устун туриш учун бўлган ҳаракат, рақобат.

Бугунги кунда ер юзида ядро қуроллари билан қуролланиш пойгасига қарши овоз тобора баралла янграмоқда. — Газетадан

Қайир (дарё ёқасидаги сув босадиган, кўпинча ўтлоқ ерлар).

от 1. Жой, масофа, ёʻл кабиларнинг охирги чегараси, этаги, охири.

Поёни кўринмайдиган дала.

Бинафша, лолалардан гилам тўшалган тоғ-қирларни кезиб, поёнига етолмайсиз. — Н. Сафаров, Оловли излар

Низомжон шу топда шундай кучли бўлиб кетган эдики, бир ўзи мана шу поёни ёʻқ чўлни ағдар-тўнтар қилиб ташлашга қодирдек эди. — С. Аҳмад, Уфқ

Қамишлар икки одам бўйи ўсган, поёни кўринмас, шабадада бир оҳангда мунгли шовулларди. — Ғ. Ғулом, Феруза

2. Иш, гап, воқеа-ҳодиса кабиларнинг охири, интиҳоси.

Ҳикояни поёнига етказмоқ.

Умрнинг поёни кўринган пайтда уй қайғусига тушдим. — Ёшлик

Ғазал поёнига етди. Табибий камтарона кулумсиради. Ҳарёндан олқишлар эшитилди. — С. Сиёев, Аваз

[Майсара:] Шу хиёнаткорларнинг жазосини бериш учун бошлаган ишимни поёнига етказай. — Ҳамза, Майсаранинг иши

Бу сўзингнинг, дилбар, ёʻқдир поёни. — Алпомиш

3. кўчма Сўнг, чек, ниҳоя (ҳис-туйғу, кечинма кабилар ҳақида).

Ғазабининг поёни ёʻқ.

Неча фарёд тошиб келди кўксин ёргудай, Кўзи тиниб, изтироби поёнга етди. — А. Мухтор, Асарлар

Сирим борки, осмони кўринмас, Ғамим борки, поёни кўринмас. — Ёшлик

Ҳар бир нарса каби меҳр-муҳаббатнинг ҳам аввали, авжи ва поёни бўлиши табиий. — Х. Султанов, Онамнинг юрти