Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«пиши» бўйича 261 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

25 та
пишимоқ

фл. 1. Ишлов билан ёки ривожланиб етилмоқ, меъёрига, об-у тобига етмоқ, фойдаланса бўладиган ҳолга келмоқ.

Лой яхши пишиди. Ип ҳали пишимабди.

[Раис:] Қалай? Ерлар кўнгилдагидек пишидими? — Ойдин, Юрагида ўти бор

Энди тўхта, укажон. Бўлди-е, кувидаги қатиқдай пишийвериб, ёғимни чиқариб юбординг. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

2. Кўпни кўриб, бошдан кечириб, бой тажриба орттириб вояга етмоқ, етуклик даражасига эришмоқ, етишмоқ.

Шахдам қадам босиб минбарга чиқишидан, гап оҳангидан бунақа даврага кўп тушиб, хийла пишиган, сертажриба кўринади. — Ҳ. Назир, Маёқсари

3. Чиниқмоқ, тобланмоқ.

Киши меҳнатда пишийди. Ёшсан пиширсан, бу дамингдан туширсан. — Мақол

Эргаш Баҳромов немис-фашист босқинчиларига қарши олиб борилган жангларда пишиди, чиниқди, тобланди. — Н. Сафаров, Оловли излар

  • Кўзи пиш(и)моқ
  • Қулоғи пишимоқ 1. Эшитавериб кўникиб қолмоқ. Хўжайинларининг таъналарини эшитавериб, етимнинг қулоғи пишиган, эти кўниккан эди. — П. Турсун, ЎқитувчиФотиманинг қулоғи ўзи кўрмаган харидорлари тўғрисидаги гаплар билан пиший борди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
пишиқ

ПИШИҚ 'чиниққан', ' мустақкам'. У энди тур— мушнинг оғир кулфатларини енгиб, п и ш и қ йигит бўлиб етишган эди (Парда Турсун). Бу сифат ' чиниқ—' маъносини англатувчи пиши— феълидан —қ қўшимчаси билан ясалган: пиши— + қ = пишиқ. Маънони кучайти — риш мақсадида бу сўзни пишшиқ тарзида талаффуз қилиш ҳам мавжуд. 1 Пишган, пишиб етйлган (мева, сабзавот, дон ва шу кабилар ҳақида). Олмани хом, пишиқ аралаш термоқ. яш [Амлокдор:

от 2. Полиз экинлари, мева, сабзавот кабиларнинг пишган вақти, мавсуми (шу нарсаларнинг номи билан қўлланади). Қовун пишиғи. Тут пишиғи. Авжи ўрик пишиғи. шт Буғдои, жўхори пишиғида.. енгил чархини елкасига солиб, ўғилчасини етаклаб, дала айланади, ўроқ чархлайди. А. Қаҳҳор, Сароб. Тут пишиғи эди. Пешиндан кейин ҳовлида картошка чопиқ қилаётгандим. М. Мансуров, Ёмби

3. Тезда синмайдиган, йиртилмайдиган, узилмайдиган, бузилмайдиган; пухта, мустаҳкам, қаттиқ, чидамли. . [Унсин |

Пишиқ чит. Пишиқ чарм. тя [Мастон] Оёғидаги пишиқ ағдарма этикни кўздан кечирди — А. Қаҳҳор, Мастон

Маҳсининг чоки пишиқ бўлсин учун, мумли ёпишқоқ ипни ҳар қатимда бармоқлари билан “қир-қир ” тортиб қўярди — Ойбек, Танланган асарлар

4. Эшилган, пишитилган, чийратма

5. Ўтда, оловда пиширилган

Пишиқ ғишт. яш Хайруллаев олдида Шамси Тўраевич дарвозахонанинг бир бурчагига териб қўйилган пишиқ ғишт уюмини унга [Баширжонга] кўрсатди — Н. Аминов, Суварак

6. Жисмоний жиҳатдан бақувват, миқти, чайир

Қўл олиб кўришар экан, унинг пишиқ жуссасига, болаларча ийманиб турган кўзларига қаради — С. Аҳмад, Уфқ

Вужудидан ўсмир болалардай куч-ғайрат тўлиб турар, гавдаси пишиқ, терилмаган қуюқ қош остида ўйчан юмалоқ кўзлари тимқора бўлиб кўринар эди — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

7. Ўз ишига пухта, бировга сўзини бермайдиган, ҳақини олдирмайдиган. Пи-шик, сўзамол кампир, ҳар хил баҳона топиб, кунда бирикки марта бойникига кирар эди. Ойбек, Танланган асарлар. У \Абдурасул\ энди турмушнинг оғир кулфатларини енгиб, пишик йигит бўлиб етишган эди. П. Турсун, Ўқитувчи

Пишиқ бўл. Нима мақсадда юрганингни ҳеч ким билмасин — П. Турсун, Ўқитувчи

8. Ўз нарсасини, меҳнатини бировга анойи қилмайдиган, қаттиқ. Кузда тоғамдан пул олиб юбораман-да. Лекин қариндошларимиз ўлгудай пишик одамларга ўхшайди. Ойбек, Танланган асарлар

9. Асосли равишда ишланган; яратилган; пухта. ™ | Ҳакимов | . Остонбек агрономлик маълумоти борлигига шаҳодатнома олиб келганди, дадаси ўғлининг ишни пишик килганидан хурсанд бўлди. "Ёшлик". Бўри Пайғамов, Пусратбек-нинг олдин — журналларда жиддий, пишик мақолаларини ўқиганда, кўз остига олиб Кўйган, бу ерга атайлаб уни кўриш, кўнглига қўл солиш учун кирган эди. С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Пишик асар. Пишиқ иш қил-мок■

Эшонбоев тез ўсиб келаётган кадрлардан эканини, анча пишиқ илмий иш ёзганини айтди — П. Қодиров, Уч илдиз

10. Зийрак, уддабурон. Мен бошқа нарса демоқчиман: ишнинг кўзини биладиган одам, пишик, хат-саводи бор., шу одамни секретарликка тавсия қилсак, демокчиман. А. Қа\\ор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →
пишириқ

от Хамирдан тайёрланадиган турли хил егулик.

Дастурхон башанг: иссиқ нон, патир, хилма-хил пишириқлар, қази-қарта, яхна гўшт, турли ширин ноз-у неъматларга тўла. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Баҳор таоми сумалак ва турли ширинликлар, миллий пишириқлар ҳиди димоққа урилади. — А. Суюн, Ўзлик

Тўлиқ мақола →
пишиқлик

от 1. Мустаҳкамлик, қаттиқлик, маҳкамлик.

Пишиқлик нишонаси бўлган тош ҳам ўзгаради, чунки тошни ташкил этувчи атомлар ҳамиша ҳаракатда бўлади. — А. Е. Ферсман, Қизиқарли геохимия

2. Ҳаётнинг қийинчиликлари билан чиниққанлик; ўз ишига пухталик.

Унинг [Ҳикоятнинг] пишиқлиги, уддабуронлиги шу ҳолда ҳам сезилиб турарди. — А. Убайдуллаев, Ҳаёт оқшоми

Коля ҳам, шунча дадил ва пишиқлиги билан, баъзи саволларга қийналиброқ жавоб қайтарарди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Тўлиқ мақола →
пишиқмоқ

фл. 1. Зўриқиш ёки бошқа бирор сабаб билан бўртмоқ.

Унинг [Башоратнинг] эрталабки совуқдан ва ҳовлиққанидан қип-қизил бўлиб пишиққан лўппи юзида тоқацизлик билиниб турар эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

2. Пишимоқ, чиниқмоқ, тобланмоқ.

Меҳнатда пишиқмоқ.

3. ПИШИҚ-ПИШИҚ Гапни ўз ўрнига қўйиб, пишиқ-пухта, бурро-бурро, аниқ-ойдин.

Пишиқ-пишиқ гапирмоқ.

Ўзбекча сўзларни секин ва пишиқ-пишиқ айтиб берди. — Ойбек, О

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 25 →

Таърифлар ичида

1 та
озиб-ёзиб

озиб-ёзиб рвш. С. т. Зўрға имкон ёки вақт топиб, замоннинг зайли билан. Озиб-ёзиб бир кеннойисини кўриб келмоқчи эди, бу ниятидан ҳам қайтди. Ў. Усмонов, Қисмат

Эртаклар

131 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Арслон билан тулки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда қарийб қолган арслон ва уни мазаҳ қилмоқчи бўлган айёр тулкилар ўртасидаги воқеа ҳикоя қилинади. Эртакда кексайган бўлса-да, тажрибали ва ку

Ҳаммасини кўриш · 131 →

Шева материаллари

104 та
Пишик
Бухоро вилояти · мушук

Мушук, пишак

СУЗМАПАЛОВ
Хоразм вилояти · тўйларда пишириладиган паловнинг хоразмча бир тури
Снопкäннäн
Қашқадарё вилояти · уй нони

кўпчитиб пиширилган уй нони

асмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · овқат пиширмоқ
авзачйқ
Қорақалпоғистон Республикаси · беляши

Беляши (қийма солиб, бир томонини сал очиқ қолдириб, товада пишириладиган сомса)

аяқ салмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · йиғиб-териб олинишини бошлаб юбормоқ

пишиб етилган маҳсулотнинг йиғиб-териб олинишини бошлаб юбормоқ

Ҳаммасини кўриш · 104 →