Айлананинг унинг диаметрига нисбати сифатида аниқланадиган математик константа. π = 3.14159265359
Қидирув
«пиликдан» бўйича 214 та натижа: Изоҳли
Луғат мақолалари
212 таот 1. Бир учи ёритқич асбоб ичидаги керосинни ёки мойни шимиб, иккинчи — ёнувчи учига ўтказиб берадиган лентасимон мато ёки эшилган пахта.
Қорачироқ пилиги. Шамнинг пилиги. Лампа пилиги.
Мойи тугаб, пилиги сўхта бўлган чироқ бир лип этиб сўнди. — С. Аҳмад, Ҳукм
Ёшига нисбатан анча тетик, барваста чол остона ҳатлади. Гулрўйнинг юраги безовта тепганча, яна бир бор эшитилар-эшитилмас, ўтиринг, деб қўйди-да, чироқ пилигини бир оз кўтариб, кўрпача ташлади. — Ёшлик
2. тўқм. Пахта, жун, ипак ва зиғир толаларини бўшгина ҳимариб, чўзиб, тўғрилаб ҳосил қилинадиган маҳсулот.
Пилик ип йигириш учун асосий хомашё ҳисобланади. — Ўзме
3. Соч ўрими ечилиб кетмаслиги учун унинг учига қўшиб ўрилган пахта.
Сочини майда ўриб, учига пилик таққан, оёғига кавуш, эгнига чит кўйлак кийган ўн олти ёшлардаги бир қиз анор узиб, саватга терарди. — С. Аҳмад, Сайланма
4. Арвоҳларга, инс-у жинсларга атаб ёқиш учун бир учига пахта ўраб, ёққа ботирилган чўп.
Камзулининг чўнтагидан қамишга ўралган бир неча пиликни олиб, учтасини Сурмахон қабрининг бош томонига тиқиб, ёндириб қўйди. — И. Раҳим, Ихлос
5. Қош, киприкни бўяш учун ишлатиладиган, учига пахта ўралган чўп.
Сатимхоннинг қўшнилар билан тотувлашиб олганини айтмайсизми — бир пиёла кетидан ўсма қўйиб, бир пиликдан сурма тортгандай! Шуҳрат, — Умр поғоналари
- Пилигини кўтармоқ [Расулжон:] Ёʻқ, дўстим, ҳозирги замонда математикадан оқсаш ярамайди. Математикадан баҳонинг пилигини кўтариш керак. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон— Сиз ҳам бизнинг диний урф-одатларимизга дахл қилманг, оқибати яхши бўлмайди, — деди мулойимлик билан. Кейин пилигини сал баланд кўтариб, илова қилди. — Сиз ёшликда қандай бўлсангиз, ҳалиям ўша-ўша чўрткесар, ўжар, қизиққонсиз. — К. Яшин, Ҳамза
от 1. Узоқ умр кўрган киши; кекса (қари 2).
2. Диний мазҳаб бошлиғи, диний раҳбар.
Худо хоҳлаб, пирлар мададкор-у азиз авлиёлар қўллаб юборса, ҳаммасини даф қиламиз. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати
Қоч, ёʻлни бўшат, пирим келяптилар! деб кимгадир ўшқирган — К. Яшин, Ҳамза
Арвоҳлар ёр, пирлар мададкор бўлиб, овимиз бароридан келсин. — Ҳамза, Танланган асарлар
3. Бирор касбнинг асосчиси, ҳомийси деб тушуниладиган, кўпинча, афсонавий ва афсоналаштирилган шахс.
Мискарлар, чегачилар, тунукасозлар кўп антиқа гапларни, ҳар қайсилари ўзларининг пирларини, рисолаларини яхши биладилар. — Ойбек, Болалик.
4. кўчма Бирор иш, касб ёки соҳани жуда яхши эгаллаган, шу соҳада ўта моҳир уста киши, устоз.
Бундай раҳбарлар, гўё ҳамма соҳанинг пири ҳисобланадилар. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар
— Боланг бой бўлгур Шоди ошпаз бу касбнинг зап пири-да! — чолнинг тарифини келтиришади чинорликлар — Ёшлик
Улар ўрни келса, отаси экан-у, ҳатто пирининг ҳам бетига қоракуя чаплаб, мақсад сари талпинади. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Пири бадавлат Узоқ умр кўриб, болаларини уйлаб-жойлаб, роҳатда-фароғатда яшаётган киши. — Қўчқордек ўғилларнинг соясида пири бадавлат бўлиб яшанг, — деди Эргаш Қоратойга. — Б. Раҳмонов, Юрак сирлариИлоҳим, пири бадавлат бўлгин, мени иззат қилсанг, сани худо иззат қилсин, — деб дуо қилди Бўрихўжа — Валижонни. Мирмуҳсин, ЧиниқишПири бадавлат отахон-у онахонларимиз жуда кўп. — Газетадан
- Ё пирим Ё пирим! Шарманда қилма! (Битта-битта кетадилар). — Ҳамза, Танланган асарлар
- Пир урган Энг ёмон, арвоҳ урган, ярамас. Зиқнанинг пир ургани эди. Хасислигини, исқиртлигини ҳамма билди. Кимсан — терифуруш фалончи бой! — Ойбек, Танланган асарлар
от Айрим эркак паррандаларнинг оёғида бўладиган мугузсимон учли ўсимта.
Хўрознинг пихи.
- Пихи қайрилган ёки пих(ини) ёрган Кўп иш кўрган, кўп ишларни бошдан кечириб, айёр, қув бўлиб кетган. Аммо Ҳожимурод ҳам кўпни кўрган, пихи қайрилганлардан эди. — С. Аҳмад, ЖимжитликМаккор, пихини ёрган айёр қанча ниқобланмасин кўп жиноятчиларни чаққонлик билан қўлга туширган изқуварларимизнинг темир чангалидан қочиб қутула олмади. — С. Аҳмад, Юлдуз
от 1. Кимса ёки нарсага энг яқин бўлган жой, кимса ёки нарсанинг ёни, биқини; бағри.
Қор босган дарахтлар худди бир-бирларининг пинжига суқилиб олгандай эди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил
Аввалига Мулла Тошпўлат узоқдан, бозорда дарвоза пинжида ёймачилар қаторида пўстак устида ўтирган кимсага кўзи тушди. — О. Мухтор, Аёллар мамлакати ва салтанати.
2. кўчма Паноҳ, ҳимоя.
- Пинжига кирмоқ (ёки суқилмоқ, тиқилмоқ) 1. Ёнидан жой олмоқ, бағрига кирмоқ. Бой қўрбошининг пинжига кириб, уни туртар эди. — А. Қаҳҳор, Кўр кўзнинг очилишиПўстин устида ёнма-ён ўтирган Ойсулув Сувонжоннинг пинжига суқилди. — С. Анорбоев, ОқсойНегадир қизча, ҳадиксираган янглиғ, секин аёлнинг пинжига тиқилди. — Н. Қиличев, ЧиғириқҲамдам катталар ва ўқитувчиларнинг пинжига кириб оладиган бўлиб қолди. — Ҳ. Аҳмар, Ким ҳақ?
- Пинжига олмоқ 1. Ёнига, бағрига олмоқ. Палтосини елкасига солди-да, қизни ҳам пинжига олди. — А. Мухтор, ТуғилишАкам бизни пинжига олиб ардоқлади.
- Пинжидан чиқмоқ Бағридан чиқмоқ. Ипларнинг бетоқат вовуллашидан ўзимизга келдик. Пинжимдан чиқди-да, у битта-битта қадам ташлаб, нари кетди. — Ёшлик
тақл. с. Бурун тортганда ёки йиғлаганда димоғдан чиқадиган узуқ-узуқ овоз.
Пирқ этиб йиғлаб юборди.
Таърифлар ичида
1 тапилик Бир учи ёритқич асбоб ичидаги керосинни ёки мойни шимиб, иккинчи — ёнувчи учига ўтказиб берадиган лентасимон мато ёки эшилган пахта. Қорачироқ пилиги.
Шева материаллари
1 та
Хоразм вилояти · чироқ
пиликдан қилиниб мозор бошига қо'йиладиган чироқ; тунукадан қилинган пилтали қора чироқ