Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«пилик» бўйича 233 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

212 та
пилик

от 1. Бир учи ёритқич асбоб ичидаги керосинни ёки мойни шимиб, иккинчи — ёнувчи учига ўтказиб берадиган лентасимон мато ёки эшилган пахта.

Қорачироқ пилиги. Шамнинг пилиги. Лампа пилиги.

Мойи тугаб, пилиги сўхта бўлган чироқ бир лип этиб сўнди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Ёшига нисбатан анча тетик, барваста чол остона ҳатлади. Гулрўйнинг юраги безовта тепганча, яна бир бор эшитилар-эшитилмас, ўтиринг, деб қўйди-да, чироқ пилигини бир оз кўтариб, кўрпача ташлади. — Ёшлик

2. Пахта, жун, ипак ва зиғир толаларини бўшгина ҳимариб, чўзиб, тўғрилаб ҳосил қилинадиган маҳсулот.

Пилик ип йигириш учун асосий хомашё ҳисобланади. — Ўзме

3. Соч ўрими ечилиб кетмаслиги учун унинг учига қўшиб ўрилган пахта.

Сочини майда ўриб, учига пилик таққан, оёғига кавуш, эгнига чит кўйлак кийган ўн олти ёшлардаги бир қиз анор узиб, саватга терарди. — С. Аҳмад, Сайланма

4. Арвоҳларга, инс-у жинсларга атаб ёқиш учун бир учига пахта ўраб, ёққа ботирилган чўп.

Камзулининг чўнтагидан қамишга ўралган бир неча пиликни олиб, учтасини Сурмахон қабрининг бош томонига тиқиб, ёндириб қўйди. — И. Раҳим, Ихлос

5. Қош, киприкни бўяш учун ишлатиладиган, учига пахта ўралган чўп.

Сатимхоннинг қўшнилар билан тотувлашиб олганини айтмайсизми — бир пиёла кетидан ўсма қўйиб, бир пиликдан сурма тортгандай! Шуҳрат, — Умр поғоналари

  • Пилигини кўтармоқ [Расулжон:] Ёʻқ, дўстим, ҳозирги замонда математикадан оқсаш ярамайди. Математикадан баҳонинг пилигини кўтариш керак. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон— Сиз ҳам бизнинг диний урф-одатларимизга дахл қилманг, оқибати яхши бўлмайди, — деди мулойимлик билан. Кейин пилигини сал баланд кўтариб, илова қилди. — Сиз ёшликда қандай бўлсангиз, ҳалиям ўша-ўша чўрткесар, ўжар, қизиққонсиз. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
пиликли

сфт. 1. Пилиги бўлган, пилик воситасида ёнадиган.

Ҳар маҳаллага шаҳар думахонаси ўтқазган фонусларнинг ичида биттадан еттинчи пиликли керосин лампа ёнар эди. — Ф. Ғулом, Шум бола

2. Учига пилик қўшиб ўрилган (соч ўрими ҳақида).

Ўша йили сочим эди — оқ пиликли жамалак. — Ғ. Ғулом

Тўлиқ мақола →
пир

от 1. Узоқ умр кўрган киши; кекса (қари 2).

2. Диний мазҳаб бошлиғи, диний раҳбар.

Худо хоҳлаб, пирлар мададкор-у азиз авлиёлар қўллаб юборса, ҳаммасини даф қиламиз. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Қоч, ёʻлни бўшат, пирим келяптилар! деб кимгадир ўшқирган — К. Яшин, Ҳамза

Арвоҳлар ёр, пирлар мададкор бўлиб, овимиз бароридан келсин. — Ҳамза, Танланган асарлар

3. Бирор касбнинг асосчиси, ҳомийси деб тушуниладиган, кўпинча, афсонавий ва афсоналаштирилган шахс.

Мискарлар, чегачилар, тунукасозлар кўп антиқа гапларни, ҳар қайсилари ўзларининг пирларини, рисолаларини яхши биладилар. — Ойбек, Болалик.

4. Бирор иш, касб ёки соҳани жуда яхши эгаллаган, шу соҳада ўта моҳир уста киши, устоз.

Бундай раҳбарлар, гўё ҳамма соҳанинг пири ҳисобланадилар. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар

— Боланг бой бўлгур Шоди ошпаз бу касбнинг зап пири-да! — чолнинг тарифини келтиришади чинорликлар — Ёшлик

Улар ўрни келса, отаси экан-у, ҳатто пирининг ҳам бетига қоракуя чаплаб, мақсад сари талпинади. — С. Сиёев, Ёруғлик

  • Пири бадавлат Узоқ умр кўриб, болаларини уйлаб-жойлаб, роҳатда-фароғатда яшаётган киши. — Қўчқордек ўғилларнинг соясида пири бадавлат бўлиб яшанг, — деди Эргаш Қоратойга. — Б. Раҳмонов, Юрак сирлариИлоҳим, пири бадавлат бўлгин, мени иззат қилсанг, сани худо иззат қилсин, — деб дуо қилди Бўрихўжа — Валижонни. Мирмуҳсин, ЧиниқишПири бадавлат отахон-у онахонларимиз жуда кўп. — Газетадан
  • Ё пирим Ё пирим! Шарманда қилма! (Битта-битта кетадилар). — Ҳамза, Танланган асарлар
  • Пир урган Энг ёмон, арвоҳ урган, ярамас. Зиқнанинг пир ургани эди. Хасислигини, исқиртлигини ҳамма билди. Кимсан — терифуруш фалончи бой! — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
пих

от Айрим эркак паррандаларнинг оёғида бўладиган мугузсимон учли ўсимта.

Хўрознинг пихи.

  • Пихи қайрилган ёки пих(ини) ёрган Кўп иш кўрган, кўп ишларни бошдан кечириб, айёр, қув бўлиб кетган. Аммо Ҳожимурод ҳам кўпни кўрган, пихи қайрилганлардан эди. — С. Аҳмад, ЖимжитликМаккор, пихини ёрган айёр қанча ниқобланмасин кўп жиноятчиларни чаққонлик билан қўлга туширган изқуварларимизнинг темир чангалидан қочиб қутула олмади. — С. Аҳмад, Юлдуз
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 212 →

Таърифлар ичида

13 та
норин

норин Пиширилган хамир ва гўштни (одатда қазини) майда тўғраб, аралаштириб тайёрланадиган овқат. Қуруқ норин (шўрва солинмаган норин). Ҳўл норин (шўрвали нори

қовуқ

қовуқ анат. Одам ва аксарият ҳайвонларнинг сийдик тўпланадиган, ичи бўш, халтасимон аъзоси; сийдик пуфаги. Қовуқ яллиғланиши. Мингбоши Матқовулнинг қовуғига бир

қовуқ

қовуқ анат. Одам ва аксарият ҳайвонларнинг сийдик тўпланадиган, ичи бўш, халтасимон аъзоси; сийдик пуфаги. Қовуқ яллиғланиши. Мингбоши Матқовулнинг қовуғига бир

жамалак

жамалак Қиз болаларнинг ҳали унча ўсмаган, ёйилиб кетмаслиги учун, пахта пилик қўшиб ўрилган сочлари. У [Раъно] қулоқлари устидаги жамалак сочларини ликиллатиб,

сўхта

сўхта Пиликнинг куйган қисми. Отабек миқроз билан шам сўхтасини кесиб тузатди. А. Қодирий, Ўтган кунлар Мойи тугаб, пилиги сўхта бўлган чироқ бир лип этиб сўнди.

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Эртаклар

1 та
Қуёш ерининг паҳлавони
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал чол ва унинг ўғли Рустамнинг бой Ҳалимбой зулмидан қочиб, тоғда айиқлар билан дўстлашиб, паҳлавон бўлиши ҳикоя қилинади. Рустам о

Шева материаллари

7 та
Шйттйк
Хоразм вилояти · чироқ

пиликдан қилиниб мозор бошига қо'йиладиган чироқ; тунукадан қилинган пилтали қора чироқ

бирпиликли (қора) чироқ
Фарғона вилояти · бирпиликли қора чироқ

Қорачироқ (чўянчироқ)нинг бир тумшуқли ва бир дона пилик солиб ёқиладиган хили

дўппилик
Фарғона вилояти · дўппилик

Заргарликда чочпопукка тақиладиган, кумушдан картмонага ўхшатиб ясалган безак қисми

иккипиликли чироқ
Фарғона вилояти · иккипиликли чироқ

Чўянчироқнинг икки томонда тумшуғи бор ва иккита пилик билан ёнадиган тури.

пилиско
Хоразм вилояти · пилика ипи

пилинска (игнага доимий қилиб тақилган ип)

Ҳаммасини кўриш · 7 →