Aylananing uning diametriga nisbati sifatida aniqlanadigan matematik konstanta. π = 3.14159265359
Qidiruv
«pili» boʻyicha 239 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
212 taot 1. Bir uchi yoritqich asbob ichidagi kerosinni yoki moyni shimib, ikkinchi — yonuvchi uchiga oʻtkazib beradigan lentasimon mato yoki eshilgan paxta.
Qorachiroq piligi. Shamning piligi. Lampa piligi.
Moyi tugab, piligi soʻxta boʻlgan chiroq bir lip etib soʻndi. — S. Ahmad, Hukm
Yoshiga nisbatan ancha tetik, barvasta chol ostona hatladi. Gulroʻyning yuragi bezovta tepgancha, yana bir bor eshitilar-eshitilmas, oʻtiring, deb qoʻydi-da, chiroq piligini bir oz koʻtarib, koʻrpacha tashladi. — Yoshlik
2. toʻqm. Paxta, jun, ipak va zigʻir tolalarini boʻshgina himarib, choʻzib, toʻgʻrilab hosil qilinadigan mahsulot.
Pilik ip yigirish uchun asosiy xomashyo hisoblanadi. — OʻzME
3. Soch oʻrimi yechilib ketmasligi uchun uning uchiga qoʻshib oʻrilgan paxta.
Sochini mayda oʻrib, uchiga pilik taqqan, oyogʻiga kavush, egniga chit koʻylak kiygan oʻn olti yoshlardagi bir qiz anor uzib, savatga terardi. — S. Ahmad, Saylanma
4. Arvohlarga, ins-u jinslarga atab yoqish uchun bir uchiga paxta oʻrab, yoqqa botirilgan choʻp.
Kamzulining choʻntagidan qamishga oʻralgan bir necha pilikni olib, uchtasini Surmaxon qabrining bosh tomoniga tiqib, yondirib qoʻydi. — I. Rahim, Ixlos
5. Qosh, kiprikni boʻyash uchun ishlatiladigan, uchiga paxta oʻralgan choʻp.
Satimxonning qoʻshnilar bilan totuvlashib olganini aytmaysizmi — bir piyola ketidan oʻsma qoʻyib, bir pilikdan surma tortganday! Shuhrat, — Umr pogʻonalari
- Piligini koʻtarmoq [Rasuljon:] Yoʻq, doʻstim, hozirgi zamonda matematikadan oqsash yaramaydi. Matematikadan bahoning piligini koʻtarish kerak. — J. Abdullaxonov, Xonadon— Siz ham bizning diniy urf-odatlarimizga daxl qilmang, oqibati yaxshi boʻlmaydi, — dedi muloyimlik bilan. Keyin piligini sal baland koʻtarib, ilova qildi. — Siz yoshlikda qanday boʻlsangiz, haliyam oʻsha-oʻsha choʻrtkesar, oʻjar, qiziqqonsiz. — K. Yashin, Hamza
sft. 1. Piligi boʻlgan, pilik vositasida yonadigan.
Har mahallaga shahar dumaxonasi oʻtqazgan fonuslarning ichida bittadan yettinchi pilikli kerosin lampa yonar edi. — F. Gʻulom, Shum bola
2. Uchiga pilik qoʻshib oʻrilgan (soch oʻrimi haqida).
Oʻsha yili sochim edi — oq pilikli jamalak. — Gʻ. Gʻulom
fl. Piliklamoq feʼlining majhul nisbati.
ot 1. Uzoq umr koʻrgan kishi; keksa (qari 2).
2. Diniy mazhab boshligʻi, diniy rahbar.
Xudo xohlab, pirlar madadkor-u aziz avliyolar qoʻllab yuborsa, hammasini daf qilamiz. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
Qoch, yoʻlni boʻshat, pirim kelyaptilar! deb kimgadir oʻshqirgan — K. Yashin, Hamza
Arvohlar yor, pirlar madadkor boʻlib, ovimiz baroridan kelsin. — Hamza, Tanlangan asarlar
3. Biror kasbning asoschisi, homiysi deb tushuniladigan, koʻpincha, afsonaviy va afsonalashtirilgan shaxs.
Miskarlar, chegachilar, tunukasozlar koʻp antiqa gaplarni, har qaysilari oʻzlarining pirlarini, risolalarini yaxshi biladilar. — Oybek, Bolalik.
4. koʻchma Biror ish, kasb yoki sohani juda yaxshi egallagan, shu sohada oʻta mohir usta kishi, ustoz.
Bunday rahbarlar, goʻyo hamma sohaning piri hisoblanadilar. — N. Aminov, Yolgʻonchi farishtalar
— Bolang boy boʻlgur Shodi oshpaz bu kasbning zap piri-da! — cholning tarifini keltirishadi chinorliklar — Yoshlik
Ular oʻrni kelsa, otasi ekan-u, hatto pirining ham betiga qorakuya chaplab, maqsad sari talpinadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Piri badavlat Uzoq umr koʻrib, bolalarini uylab-joylab, rohatda-farogʻatda yashayotgan kishi. — Qoʻchqordek oʻgʻillarning soyasida piri badavlat boʻlib yashang, — dedi Ergash Qoratoyga. — B. Rahmonov, Yurak sirlariIlohim, piri badavlat boʻlgin, meni izzat qilsang, sani xudo izzat qilsin, — deb duo qildi Boʻrixoʻja — Valijonni. Mirmuhsin, ChiniqishPiri badavlat otaxon-u onaxonlarimiz juda koʻp. — Gazetadan
- Yo pirim Yo pirim! Sharmanda qilma! (Bitta-bitta ketadilar). — Hamza, Tanlangan asarlar
- Pir urgan Eng yomon, arvoh urgan, yaramas. Ziqnaning pir urgani edi. Xasisligini, isqirtligini hamma bildi. Kimsan — terifurush falonchi boy! — Oybek, Tanlangan asarlar
ot Ayrim erkak parrandalarning oyogʻida boʻladigan muguzsimon uchli oʻsimta.
Xoʻrozning pixi.
- Pixi qayrilgan yoki pix(ini) yorgan Koʻp ish koʻrgan, koʻp ishlarni boshdan kechirib, ayyor, quv boʻlib ketgan. Ammo Hojimurod ham koʻpni koʻrgan, pixi qayrilganlardan edi. — S. Ahmad, JimjitlikMakkor, pixini yorgan ayyor qancha niqoblanmasin koʻp jinoyatchilarni chaqqonlik bilan qoʻlga tushirgan izquvarlarimizning temir changalidan qochib qutula olmadi. — S. Ahmad, Yulduz
Ertaklar
15 taUch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o
Bu ertakda hiylagar tulkining zagʻizgʻon bolalarini yeb qoʻyishi va donishmand bedananing aralashuvi bilan tulkidan qutulish yoʻli topilishi haqida hikoya qilin
Kambagʻal podachi cholning oʻgʻli Iskandar boyning farosatsiz qiziga uylanadi. U oʻzining zukkoligi bilan xotinini asta-sekin tarbiyalaydi.
Bu ertakda Xizr xudoning inoyati bilan tugʻilgan qizning gʻaroyib xususiyatlari va uning boshidan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Qizning baxtiga koʻz
Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino
Ushbu ertakda boyning uch o'g'lidan kenjasi otasidan qolgan merosga qanoat qilmay, musofirchilikka otlanadi. U o'zining zukkoligi va topqirligi bilan turli qiyi
Sheva materiallari
12 tapilikdan qilinib mozor boshiga qo'yiladigan chiroq; tunukadan qilingan piltali qora chiroq
Qorachiroq (choʻyanchiroq)ning bir tumshuqli va bir dona pilik solib yoqiladigan xili
Zargarlikda chochpopukka taqiladigan, kumushdan kartmonaga oʻxshatib yasalgan bezak qismi
Choʻyanchiroqning ikki tomonda tumshugʻi bor va ikkita pilik bilan yonadigan turi.
1. ayollarning toʻyga koʻrpa tikish uchun uyushtirilgan hashari; 2. toʻyga koʻrpa tikayotganda tashqaridan borgan kishiga ipilib, evaziga bir narsa (pul) olish