Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«пайга» бўйича 51 та натижа: Изоҳли

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

49 та
пай

от 1. анат. Тана мушакларини суякка бириктириб турувчи мустаҳкам, эластик тўқима.

Сўйилган қўйни пайидан осмоқ.

Отақўзининг кўзлари қисилиб, жағ пайлари туртиб чиқди. — О. Ёқубов, Диёнат

Я на ҳар қандай гўштда пай, чочўсар, тоғай каби бириктирувчи тўқималар бўлади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

2. сфт. Кўчма Меҳнатда пишган, чайир.

У қоп-қора, қотма, вужуди пай бир йигит бўлиб, афтидан ёшини чамалаш қийин эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Забардаст, паҳлавон, кўркам, келишган, Вужуди пай, чайир, меҳнатда пишган. — Ҳабибий

3. эск. Оёқ, қадам.

Бу янглиғ муддате ёʻл қилдилар тай, Ки Арман кишвариға қўйдилар пай. — А. Навоий.

  • Пайини қирқмоқ Мавқейидан маҳрум этадиган зарба етказмоқ. Ҳозир эса онасининг қорнидан кеча тушган тирранчалар ҳам нуқул катталарнинг пайини қирқиш, кўпчилик олдида обрўсизлантиришни ўйлайди. — Д. Нурий, Осмон устуни— Қизиқ одамлар, — деди у яна, — бир-бирини кўролмайди: ўзидан чиққан ёқмайди, юқоридан келганни сиғдирмайди Давроновнинг ҳам пайини қирқишди. — И. Раҳим, Ихлос
Тўлиқ мақола →
пайғамбар

от дин. Худонинг хоҳиш-иродасини бандаларига етказувчи илоҳий вакили, наби, расул.

Мен [Амир Темур] пайғамбар авлодларига, олимлар ва кексаларга нисбатан буюк ҳурмат ва эҳтиромда бўлдим. — Фан ва турмуш

Эшит, тўрам, банда бўлдим оллога, Уммат бўлдим пайғамбари худога. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

  • Пайғамбар оши Пайғамбар яшаб ўтган ёшга (63 ёш) етганда бериладиган ош. Нур-бобо Сатторқулнинг магазини ёпиқлигини, унинг пайғамбар оши бераётганлигини айтади ва икковлари ўша ерга кетишади. — ЎТА
Тўлиқ мақола →
пайғамбарлик

от 1. Хабарчилик, элчилик.

Бу кун менинг пайғамбарлигимга ваҳий келди. — Латифалар

Барчанинг отаси ҳазрати одам, Пайғамбарлик анга бўлди мусаллам. — Маликайи айёр

2. кўчма Олдиндан айтиш, каромат.

Бир қанча франсуз газеталари ҳам ҳозирги сессиянинг муваффақияцизликка учраши эҳтимоли ҳақида умидсизлик билан пайғамбарлик қилаётирлар. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
пайғамбарона

Пайғамбар сингари, пайғамбарга хос; пайғамбарларча.

Лекин академик Сергей Павлович Королёв пайғамбарона башорат қилганидек, космонавтиканинг келажаги — ниҳоясиз. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
пайт

от 1. Бирор иш, воқеа-ҳодиса содир бўлган ёки бўладиган вақт, фурсат, он.

Туш пайти. Уқ отилган пайт.

Тонготар пайтида Азизхон Қўшариқ гузарига етиб келди. — С. Аҳмад, Уфқ

Чой пайтида Мақсуда онасига кўнглини бир оз очишга журъат қилди. — С. Зуннунова, Олов

2. Муайян шароит билан боғлиқ бўлган давр, замон.

[Заргаров:] Жоним. Пайт нозик, хотин-қизлар масаласи чирсиллаб турибди — бекорга нобуд бўлиб кетаман. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Яна жазо отрядининг кўзига қон тўлиб, кимга тегишини билмай турган нозик пайтда бир кор-ҳол бўлмасин дейман. Тағин ўзингиз биласиз — К. Яшин, Ҳамза

3. Бирор ишни амалга ошириш учун қулай вақт, фурсат, имконият.

Пайт топмоқ. Пайтни қўлдан бермоқ. Пайт келганда айтмоқ.

Мен пайт пойлаб қочишни мўлжаллаб борардим. — Ҳ. Аҳмар, Ким ҳақ?

Ўзи ҳам, пайти келиб, мана шу қизлардай дугоналари билан яйраб-яшнаб, қийқириб ўйнай олармикан! — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

  • Пайт равиши
  • Пайт эргаш гап Бош гапдан англашилган ҳаракат, воқеа-ҳодисаларнинг юзага келиш пайтини (вақтини) билдирувчи эргаш гап. Бир куни кўчада кетаёцам, Умри бир бош узум кўтариб келяпти. — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Пайт ҳоли Иш-ҳаракатнинг рўй бериш вақтини билдирувчи ҳол. Ҳайдар ота бир куни Ултармага бориб, тегирмондан хабар олди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
Тўлиқ мақола →
пайдо
  • Пайдо бўлмоқ 1. Юзага келмоқ, яратилмоқ. Кейинги йилларда Хива атрофида янгича тарзда қурилаётган қишлоқлар пайдо бўлаётган эди. — С. Сиёев, Ёруғлик[Бой:] Бу Эшмат, бу Тошмат деб кўрсата берсак, орамизда фитна пайдо бўлади. — Ойбек, Танланган асарлар;Азизхон сувда мириқиб шўнғиб, қулочкашлаб сузиб юраркан, унинг тепасида Жўра полвоннинг қораси пайдо бўлди. — С. Аҳмад, УфқСуви қочган нон, олмачой билан нонушта қилишаётганда, Гадойвой пайдо бўлди. — Ҳ. Ғулом, ФерузаДарров қалам-дафтарни олиб Баён-қул ака пайдо бўлди. — С. Сиёев, ЁруғликКўп қаватли бинолар гоҳ булутлар соясига қўшилиб, ёʻқ бўлиб кетади, гоҳ яна қуёш чиқиб, оламга иссиқ-иссиқ нур сочганда, қайтадан пайдо бўлади. — П. Қодиров, Уч илдизЕрда ҳаётнинг пайдо бўлиши.Тош Эронга ўтди ва салкам юз йилдан сўнг унда Кожар Фатҳали шоҳ султон (ҳижрий 1242-йил) деган ёзув пайдо бўлди. — С. Кароматов, Олтин қумАнвар Муқаддамнинг чеҳрасида бир лаҳза ғам соясига ўхшаш аллақандай ҳайрат пайдо бўла бошлаганини пайқаб олди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солКўкламда одамлар кўнглида кўтаринкилик пайдо бўлади. — Газетадан
  • Пайдо қилмоқ (ёки этмоқ) Вужудга, юзага келтирмоқ, чиқармоқ. Қанот пайдо қилмоқ. Ҳавас пайдо қилмоқ. Ҳасад пайдо қилмоқ.Қимиз кайфи, от миниш завқи унга гўё қанот пайдо қилиб учирди. — С. Аҳмад, УфқНоннинг хоми гард пайдо қилар, Гўштнинг хоми дард пайдо қилар. — Газетадан
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 49 →

Эртаклар

2 та
Ҳамён
Халқ оғзаки ижоди

Қашшоқ чол мактабга бориб савод чиқаришга қарор қилади. Бир куни у ёʻлдан ҳамён топиб олади, аммо бу топилма кутилмаган воқеаларга сабаб бўлади.

Учар гилам
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда камбағал йигитнинг ўз ақл-заковати ва топқирлиги билан подшоҳнинг қизига уйланишга эришгани ҳикоя қилинади. У учта сирли чолнинг жумбоқлар