Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«oyoqli» boʻyicha 80 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

33 ta
oyoqli
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

sft. 1. Oyogʻi bor.

Toʻrt oyoqli hayvon. Uzun oyoqli chigirtka.

[Kampir] “Mish-mish larni har vaqt ezmalik bilan soʻzlar edi: Falonchining kelini toʻrt oyoqli bola tugʻibdi! — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Poyali, tagida koʻtarib turadigan qismi bor.

Ikki oyoqli skameyka. Uch oyoqli stul.

Usta kulol Hamroqulning ahvolini koʻrib, darrov bogʻga olib kirdi va qayragʻoch ostidagi choʻyan oyoqli zangor eshakka oʻtqizib qoʻydi. — A. Qahhor, Tomoshabogʻ

  • Ogʻir oyoqli
Toʻliq maqola →
oyoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

rvsh. 1. 1 Odam, hayvon, qush va umuman jonli organizmlar gavdasining tayanib turishi va yurishi yoki oʻrmalashi uchun xizmat qiladigan aʼzo.

Oʻng oyoq. Chap oyoq. Ipak qurtining oyoqlari. Otning orqa va oldingi oyoqlari.

Doʻst —

boshga, dushman oyoqqa boqadi. — Maqol

Oʻng oyogʻimni koʻtarsam, chap oyogʻim yerga kirib ketayotgandek boʻlaveradi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

U [farishta] atlas koʻylak, lozim kiygan, bosh yalang, oyoq yalang, yoshgina bir yigit edi. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin

Sharofat oʻziga keldi-yu, oyoq uchida borib, darchaning yoniga choʻnqaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Stol, stul, soʻri, karavot kabi buyumlarning yerga tayanib turadigan qismi, poyasi.

Dadam suvogʻi koʻchgan devorlarga, eski shkaf, oyogʻi maymoq stullarga bir qarab qoʻydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Oxir, odoq.

Koʻchaning boshidan oyogʻigacha tosh terilgan.

Podachi podaning oyoq tomonidan chang yutib, elan-qaran yurib kelayotgan sigirni tayogʻi bilan koʻrsatib: Anavi seniki, dedi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

Otabek kishi orqasidan ketdi, oldinma-ketin, soʻzlashmasdangina koʻchaning oyogʻiga qarab borar edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Fasl, davr va shu kabilarning oxiri, tugayotgan vaqti.

Kuz kunlarining oyogʻi va qish kunlarining boshi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Chet, chekka; quyi tomon; etak.

Ekinzorning oyogʻi. Yerning oyogʻi.

6. Uyning, xonaning eshikka yaqin oʻrni; poygak; zid. toʻr II.

Asalxon bir toʻda qizlar bilan oyoqroqda gʻuj boʻlib turganini koʻrgan Soraxon oʻrtaga tushib, yigitlarni chaqib oldi. — H. Gʻulom, Senga intilaman

  • Oyoq bosmoq 1. Qadam tashlamoq, yurmoq. Bemor endi-endi oyoq bosyapti. U oʻng oyogʻini bosolmaydi.Saqlab sukut oyoq bosdi, Hamma jimjit, boshlar quyi. — Gʻ. Gʻulom, KoʻkanOyogʻingni bilib bos!;Odam oyoq bosmagan sahro. Siznikiga oyoq bosmaganim boʻlsin!
  • Oyoq osti (yoki oyogʻosti) boʻlmoq Toptalmoq, ezilmoq, bosilmoq, poymol boʻlmoq, bosib-yanchib tashlanmoq.
  • Oyoq osti (yoki oyogʻosti) qilmoq Toptamoq, ezmoq, bosmoq, poymol qilmoq, bosib-yanchib tashlamoq. U oʻz haqini tanigan, endi oʻzini birovga oyoq osti qildirib qoʻymaydi. — S. Ahmad, Ufq
  • Oyoq ostida 1. Yurish, qadam bosish lozim boʻlgan joyda, odamlarning yoʻli ustida. Bolalar, oyoq ostida oʻralashmanglar!;Falokat oyoq ostida. — MaqolBu zamonda haqiqat oyoq ostida qolib ketmaydi. — S. Ahmad, Hukm
  • Oyoq ustida Tikka turgan holda. Mana, oʻrtoqlar, oyoq ustida, ish boshida umumiy yigʻilish ham oʻtkazib oldik. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Oyoqda (yoki oyoq ustida, oyoq uzra) turmoq 1. Tik(ka) turmoq. Oyoqda turgan holda yana bir oz gaplashib, soʻng Eshvoy joʻnab qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlarOtabek holsizlanib, oyoq uzra turar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarU yoʻldan charchab kelganidan, oyoq ustida zoʻrgʻa turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oyoqdan yiqitmoq (yoki yiqmoq) 1. Agʻanatmoq, yiqitmoq; Bu yolgʻiz Boʻtani beobroʻ qilish uchun emas, kolxozni oyoqdan yiqitish uchun qilingan igʻvo. — S. Ahmad, Hukm
  • Oyoqdan qolmoq Yurolmaydigan boʻlib qolmoq, bir joyda oʻtirib qolmoq (qarilik, xastalik, bedarmonlik sababli). — Boshimga bir mushkul tushdi, — deb gap boshladi Bozor, — bugun ukam birdan kasal boʻlib, ham tildan, ham oyoqdan qoldi. — S. Ayniy, Doxunda
  • Oyoqqa bosmoq 1. Yura boshlamoq (yosh bola yoki bemor haqida); Kolxozimiz sal oyoqqa bosgandan keyin, oʻzim borib, sizni olib kelaman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oyoqqa bostirmoq Toʻgʻonni qurib, kolxozimizni oyoqqa bostirib olaylik, uylaringga radio tushirib beramiz. — S. Ahmad, Hukm
  • Oyoqqa turmoq 1. Oʻrnidan turmoq. Devonbegi mehmonxonaga kirganda butun mehmonxonadagilar oyoqqa turdilar. — S. Ayniy, QullarOʻsha kuni butun shahar oyoqqa turdi. — J. Sharipov, Xorazm— Yaxshiligingizni aslo unutmayman, — dedi vrachga bemor, — oyoqqa turib ketay, sizni xursand qilaman. — GazetadanQani endi oyoqqa turib ketsa-yu, butun umrini ana shu odamni asrab-avaylash uchun bagʻishlasa. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlarKolxozimiz qancha oyoqqa tursa, shu bizning dushmanga zarbamiz boʻladi. — S. Ahmad, Hukm
  • Oyoqqa turgʻizmoq (yoki qoʻymoq) Kolxozni kolxoz qilib, oyoqqa turgʻizguncha, eha, qancha qurbon bermadik! H. Nazir, Uzr, otaxon.Abdulla uka, butun xalqni qanday qilib oyoqqa turgʻizish mumkin? — Sh. Xolmirzayev, Qahramonning soʻngi kunlari
  • Oyoqda qoldirmoq Orqada qoldirmoq. Men bularga oʻrgatarmishman Meni oyoqda qoldirib ketishadi bu shumtakalar. — H. Nazir, Olmos
  • Bir oyogʻi toʻrda, bir oyogʻi goʻrda Juda qarib, munkillab qolgan. Otamning qilayotgan ishiga qarab, yoshini surishtirib: Toʻqsondan oshibsiz, bir oyogʻingiz toʻrda, bir oyogʻingiz goʻrda, tinib oʻtirmaysizmi, —debdi. — Shukrullo, Saylanma
  • Yengil (yoki suyuq) oyoq
  • Yolgʻiz oyoq yoʻl
  • Ikki oyogʻini bir etikka tiqmoq (yoki suqmoq) Aytganining darhol bajarilishini talab qilmoq, qistovga olmoq. Otam uylantiraman deb, ikki oyogʻini bir etikka suqib olgan, hol-jonimga qoʻymaydi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
  • Oyoq olish 1. Yurish, qadam tashlash. Ummatali xotinining oyoq olishiga qarab yuradigan boʻlsa, otliq kelayotgan Akbarali undan oldin Azizxonni topadi, unga biror shikast yetkazadiganday boʻlib tuyuladi. — S. Ahmad, UfqUning oyoq olishi bejo.
  • Oyoq ostidan chiqmoq Toʻsatdan paydo boʻlib qolmoq. Dushman uchun kutilmagan bu falokat xuddi oyoq ostidan chiqqandek boʻldi. — N. Safarov, Jangchi ShokirOʻsha katta ish kecha oyoqning ostidan chiqib qoldi. — S. Ahmad, Ufq
  • Oyoq tiramoq Oʻz aytganida qattiq turib olmoq, boshqa gapga koʻnmaslik. Bolalarning boʻyi yetib, toʻy boshlaymiz deganda, qizi qurmagur birdan oyogʻini tirab oldi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarU uylansam, Mahbubaga uylanaman, boʻlmasa, frontga ariza berib ketaman, deb ikki oyoq tirab turib oldi. — S. Ahmad, Ufq
  • Oyoq uzatmoq (yoki choʻzmoq) 1. Koʻngli tinchimoq, gʻam-tashvishdan xoli boʻlmoq. Oftob oyim hamon oyoq uzatmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oyoq uzmoq Kelib-ketishni toʻxtatmoq, tamoman kelmaslik. Boʻri Paygʻamov, Nusratbekning bu yerdan oyogʻi uzilib, gaplar bosti-bosti boʻlguncha, panaroqda turdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
  • Oyoq uchi bilan (yoki uchida) koʻrsatmoq Choʻri qiz boshimizga chiqib, bizlarni oyoq uchi bilan koʻrsatadi. — Oybek, Tanlangan asarlarOdamni oyoq uchida koʻrsatib, kalaka qiladi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
  • Oyoq uchida Sekin, tovush chiqarmay. Sherali oyoq uchida kelib, devor tagida bir yonboshda uxlashgagina yetadigan joyga oʻtirdi. — S. Karomatov, Oltin qum
  • Oyoq chiqarmoq Soʻroqsiz har tarafga bora beradigan boʻlib qolmoq, tartibdan chiqa boshlamoq. Bizning xotin til chiqargan desam, oyoq ham chiqaripti. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
  • Oyoq qoʻymoq Biror ishga kirishmoq. Uning roziligini olmasdan turib, bu ishga oyoq qoʻyish mumkin emas. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oyogʻi kuygan tovuqdek Bezovtalik bilan, zir yugurib, oʻzini har yoqqa urib. Odamlar oyogʻi kuygan tovuqdek pishillab yugurdilar. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin
  • Oyogʻi olti, qoʻli yetti Shodlikdan oʻzini hech qayerga sigʻdirolmaydi, gʻoyat xursand. Zaynab oyogʻi olti, qoʻli yetti boʻlgani holda, erini toʻrt qavat koʻrpacha ustiga oʻtqazib, yoniga uchta par yostiqni qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oyogʻi osmonda Lashkarboshi usta boʻlsa, dushman oyogʻi osmonda. — Maqol
  • Oyogʻi osmondan boʻldi (yoki keldi) Chekinadigan joy yoʻq, orqada jahannam, bir qadam chekinsak, oyogʻimiz osmondan keladi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Oyogʻi tortmaslik Borgisi kelmaslik.
  • Oyogʻiga bolta urmoq
  • Oyogʻiga bosh urmoq (yoki qoʻymoq) yoki oyogʻiga yiqilmoq Panoh tortib yoki najot izlab kelmoq; sajda qilmoq.
  • Oyogʻidan tortmoq
  • Oyogʻini osmondan keltirmoq
  • Oyogʻini qoʻlga olib Shartta oʻrnimdan turib, qalpoqchamni oldimda, oyogʻimni qoʻlga olib, uy tomon yugurdim. — Yoshlik
  • Osmonga chiqsang, oyogʻingdan tortaman, yerga kirsang — qulogʻingdan Mendan qochib qutulolmaysan, qayerga qochsang ham, bari bir, tutib olaman. [Solihboy:] Mening oltinlarim shunday ziyrak josus shunday ulugʻ hokimki, yerga kirsang — qulogʻingdan, osmonga chiqsang, oyogʻingdan tortib, mening qoʻynimga olmaday qilib solib qoʻyadi! — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Ogʻir oyoq Homilador.
  • Sovuq oyoq Keng sohilingda kezdi shum oyoq, Sindirdi nechaning boshida tayoq. — Gʻayratiy
  • Yuziga oyoq qoʻymoq (yoki tiramoq) Kimsaning xohishiga qarshi, uning hurmati bilan hisoblashmay ish qilmoq. Turgʻun akam bilan raisning yuzlariga qanday qilib oyoq qoʻya olaman. — N. Safarov, Hayot maktabiSen yuzingga oyoq tirab ketgan oʻsha beti qattiq xotiningnikiga bordingmi? — S. Ahmad, Ufq
  • Uz oyogʻi bilan Oʻz xohishi, ixtiyori bilan, oʻzicha. Dard arigisi kelsa, tabib oʻz oyogʻi bilan keladi. — Maqol
  • Oʻz oyogʻidan yitmoq Oʻz ixtiyori, xohishi bilan yoʻqolmoq, yoʻq boʻlib ketmoq.
Toʻliq maqola →
qoʻl-oyoqli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Har qanday ishni tez va chaqqon bajaradigan, oyoq-qoʻli chaqqon; epchil.

Mana, men ham qoʻl-oyoqli kelinimdan ajrab oʻtiribman-ku. Ajalga davo yoʻq, bonu. — B. Rahmonov, Yurak sirlari

Toʻliq maqola →
qoʻlli-oyoqli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. ayn. Qoʻl-oyoqli.

Keksalar tili bilan aytganda, Qizlarxon qoʻlli-oyoqli qiz boʻlib, uy ishini ham, oʻqishini ham baravar uddalaydi. — I. Rahim, Zangori kema kapitani

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 33 →

Taʼriflar ichida

38 ta

Hammasini koʻrish · 38 →

Ertaklar

3 ta
Badalqorachi
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Quloqboy
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda farzandsiz chol-kampirning gʻayritabiiy tarzda tugʻilgan oʻgʻli Quloqboy sarguzashtlari hikoya qilinadi. U oʻzining aql-zakovati va topqirligi bilan

Xurshid bilan Laylo
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Misr shohi Abdulazizning oʻgʻli Xurshid va vazir Abdukarimning qizi Laylo oʻrtasidagi muhabbat qissasi hikoya qilinadi. Ularning baxtiga toʻsiq boʻlg

Sheva materiallari

6 ta
adaq: arva
Xorazm viloyati · uch oyoqli aravacha

botalarni yurishga oʻrgatadigan uch oyoqli aravacha

chorpäya (liyg) sandon
Andijon viloyati · chorpoya sandon

zargarlikda - sandonning to'rtoyoqli va birtumshuq (nula) li turi

chïraxpaya
Andijon viloyati · chiroqpoya

ustiga qora chiroq oʻrnatiladigan quyma choʻyan asbob, oyoqlik

chïraxpäya
Fargʻona viloyati · chiroqpoya

ustiga qora chiroq oʻrnatiladigan quyma choʻyan asbob, oyoqlik

dupaya
Fargʻona viloyati · ikki oyoqli

Ikki oyoqli asbob.

pärpe
Qashqadaryo viloyati · serpat oyoqli

serpat oyoqli (parranda)