fl.
1.
Dam olish, koʻngil ochish maqsadidagi biror erkin ish, mashgʻulot, oʻyin bilan shugʻullanmoq (
Bekinmachoq oʻynamoq. Qorboʻron oʻynamoq.
Shu chogʻ koʻchada oʻynab yurgan qoʻshnisining bolasi Asad kelib qoldi. — Mushtum
2.
Rasmiy ish-vazifalardan xoli holda dam olish, sayr etish kabi holatlarda vaqt oʻtkazmoq.
Sobiraxon, Bahrini ham olib boringlar, oʻynab kelsin — A. Qahhor, Xotinlar
Ertalab Yodgor Charos bilan toqqa chiqmoqchi ekanini aytganda, Zoyirjon quvongan edi Yaxshi oʻynab kelinglar, deganini eslab, battar oʻsal boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
3.
Musobaqa tarzidagi sport oʻyini bilan shugʻullanmoq, shunday oʻyinda qatnashmoq (
Shaxmat oʻynamoq. Bilyard oʻynamoq. Futbol oʻynamoq.
Mirmurodov dastlabki ikki oʻyinni, ataylab qildimi yo boʻsh oʻynadimi, yutqizdi. — Guldasta
4.
Qimor oʻyinida qatnashmoq (
— Siz bilan oʻynamasa, kim bilan ham oʻynaydi, — dedi gap ohangini oʻzgartirib [Turdimat choʻtal], — tovva pukkani yeydi, olchi chikkani yeydi degandek, boy bersangiz nima, siz ham yutib yurgansiz. — A. Muxtor, Opa-singillar
Kecha bir oz qarta oʻynab Maskovdan kelgan bir favurkonchi [fabrikant] oʻrisning toʻrt ming soʻmini yutibman. — Oybek, Tanlangan asarlar
5.
Tana, oyoq, qoʻl va qosh-koʻzlarni kuyga muqobil holda harakatlantirmoq; raqs tushmoq (
Bu juvon tanovarga juda yaxshi oʻynaydi.
Rais shavq-zavq bilan oʻynab, davrani bir necha marta kezib chiqqach, pildirab bir aylandi-yu, bexosdan Urmonjonga tashlandi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
6.
Sahna asarida biror rolni ijro etmoq.
Gulsun kuyov rolini oʻynar, Xonimbibi Kumush rolida, ikkisining bir-birisiga qarab oʻqishgan laparlari barchani kuldirib, ichaklarni uzar darajada. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
7.
Nimanidir qoʻlda harakatga keltirmoq, aylantirmoq va shu kabilar
Fotima yerga qarab, roʻmoli uchini oʻynab oʻtirardi. — T.Ashurov. Oq ot
Sharifjon tergan paxtasini changalida oʻynab, goh u, goh bu qizga sovgʻa qilardi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin
Usmonjon, qoʻlida nimanidir ezgʻilab oʻynab oʻtirgan Adolatga qaradi. — S. Zunnunova, Gulxan
Yormat nosqovogʻini oʻynab, yerga tikildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
8.
Birovga gap, soʻz bilan tegishmoq; hazil qilmoq.
Oʻynab gapirsang ham, oʻylab gapir! — Maqol
Bugun boʻlsa [
Kumushning] oʻynab aytgan soʻzi javobsiz ham qoldirilib, bu hol yana uning miyasini qotirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
9.
koʻchma
Turli-tuman, shoʻx, yoqimli harakat qilmoq (jonivor va narsalar haqida).
Hovuzda baliqlar tiniq suvni toʻlqinlatib oʻynaydi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar
Chayqaladi dengiz beorom Oq chechakdek koʻpiklar oʻynar. — Gʻayratiy
Duxoba gullarga dudoq tegizib, Har sahar shabada oʻynab yotadi. — Uygʻun
Belanchak boshida oʻynar parcha nur. — A. Oripov
10.
koʻchma
Koʻrk, goʻzallik aks ettirib harakatlanmoq, pirpiramoq, dirkillamoq.
Qizning qosh-qovoqlari oʻynaydi.
Uning [Inobatning] ozib, kichkina boʻlib qolgan yuzi, uzun kipriklari hayajon bilan oʻynar edi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin
Laʼli paranji-chachvonini oppoq bilagiga tash-lab, sevganiga termilib qolgan; qora atlas koʻylagini turtib chiqqan qavariq koʻkragi bekni telba qilar darajada oʻynab turibdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
11.
Irgʻishlash, shox tashlash va shu kabilar tarzdagi oʻynoqi harakat qilmoq.
Osmonda ozod qushlar oʻynab-oʻynab parvoz qiladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Elligida aygʻir otday oʻynaydi — Oysuluv
12.
koʻchma
Qabarib, boʻrtib chiqmoq (mushak, tomir kabilar haqida).
Terib qoʻyilgan yapaloq gʻishtlar ustiga choʻkib, tomirlari oʻynagan, qaltiroq qoʻliga moʻlgina nos toʻkib, til tagiga otdi. — Mirmuhsin, Bir xumcha tilla
Mashq qilaman har kuni, Muskullarim oʻynaydi. — Yu, Hamdam