сфт. Ўйилган жой; чуқурлик.
Ана шу ўйиқнинг охирига етиб, бир тўда ёввойи чўчқага дуч келдим. Ш. — Холмирзаев. Ёʻллар, ёʻлдошлар
Ғорондара — ғорлар дараси маъносида бўлиб, бу ерда қадимий ўйиқлар жуда сероб эди. — С. Кароматов, Олтин қум
Қидирув
«ойиқ» бўйича 42 та натижа: Изоҳли
Луғат мақолалари
7 тасфт. 1. Тўғри келадиган, мос тушадиган; арзийдиган; мувофиқ, муносиб; сазовор.
Мақтовга лойиқ иш. У ҳурматга лойиқ одам. Сизга лойиқ бир иш топдим.
Отабек хон қизига лойиқ бир йигит экан. — А. Қодирий, Утган кунлар
Тетик, зийрак, улуғ, доно халойиқ Баҳо бергай билиб ҳар кимга лойиқ. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий
Яхшини ҳам кўрди, ёмонни ҳам. Ичидан ўзига лойиғини танлаб олди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон
2. Ўлчамига тўғри келадиган.
Бу этик оёғингизга лойиқ экан. Бўйи бўйимга лойиқ.
— Ўҳў! — деди Турдиев дераза кўзларини кўриб. — Буларга лойиқ ойнани қаердан топаман. — И. Раҳим, Тинимсиз шаҳар
3. Етарли миқдорда, даражада.
Анварга жабр бўлади, деб ўйласанг, бундан кейин ўзига лойиқ, оз-оз нон ёпиб тур. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Бой ўзи меҳнат қилишни хоҳламаса, кучига лойиқ ер, ишлаб чиқариш воситалари қолдириладиган бўлди. — Н. Сафаров, Оловли излар
- Лойиқ кўрмоқ Муносиб деб билмоқ, ҳисобламоқ. лекин душман Ватанимиз туп-роғидан ҳайдаб чиқарилмагунча, фронтдан кетишни ўзимга лойиқ кўрмадим. — О. Ёқубов, Излайман
1. Ёйилган, ёйиб осиб қўйилган.
Ёйиқ кирларни йиғиштирмоқ.
2. Ёзиқ, тўшалган, солинган.
Ёйиқ дастурхон.
3. Чуқур бўлмаган; ясси, юза.
Ёйиқ тарелка. Ёйиқ идиш.
Буғи кўтарилиб турган ширмойи тўла ёйиқ сават кўтарган нонвой кириб келди. — Гулистон
4. Ўрилмаган, сочиқ (соч ҳақида).
Сочи ёйиқ қизчанинг кўзига боқ, ёр-ёр, Қандай ғусса кўнглини эзди шу чоғ, ёр-ёр. — Қўшиқлар
- Ёйиқ гап
сфт. Лойиқ, муносиб бўлмаган; лойиқ, муносиб келмайдиган, ярашмайдиган, номуносиб.
Ёшлар орасида жамоат тартиб-қоидаларини бузиш сингари юксак инсоний дидга бутунлай нолойиқ хатти-ҳаракатлар учраб туради. — Газетадан
от Одамлар, халқ.
Сағанага тупроқ тортилгач, бир мўйсафид ўрнидан туриб, оломондан сўради: — Марҳум қандоқ эди, халойиқ? Ҳар тарафдан бўғиқ овозлар келди: — Яхши эди раҳматлик. С. — Сиёев, Отлиқ аёл
Кимики бўлса инсон, бўлса одам, Халойиқнинг ғамин ейдур дамодам. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий
сфт.
Этик оёғимга лоп-лойиқ экан.
Эртаклар
32 та
Халқ оғзаки ижоди
Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў
Халқ оғзаки ижоди
Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк
Халқ оғзаки ижоди
Бир подшоҳнинг отлари ориқлаб қолиши ортидан юзага келган воқеа донишманд чўпоннинг ақл-заковати билан боғлиқ қизиқарли саргузаштларга айланади. Чўпон
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда доно йигитнинг ўзига муносиб умр ёʻлдошини топиш саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда учраган турли саволлар орқали бўлажак рафиқасининг ақ
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда подшоҳнинг фарзандсизлиги ва унинг янги хотинидан туғилган болаларга нисбатан қилинган макр-ҳийлалар ҳикоя қилинади. Ҳасан ва Зуҳра исмли эгизакл