Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
сфт. Оти ёʻқ, от минмаган.
Қидирув
«оциз» бўйича 406 та натижа
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
397 та
Изоҳли луғат
· яна 9 та луғатда
ОТ И ъисмъ. Укангнинг о т и нима? Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз а:т тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 198; Девон, И, 107), ўша даврлардаёқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ПДП, 361; DS, 64); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: а:т > ат > âт. ОТ ИИ ъйирик иш-улов ҳайвониъ. Яхши о т г а бир қамчи, ёмон о т г а минг қамчи (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз ат тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 361; DS, 65); Маҳмуд Қошғарий бу сўзни "қаттиқ талаффуз қилинадиган алиф билан" деб алоҳида таъкидлайди (Девон, И, 70); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: ат > âт
1. махс.эск.айн.айн. Якка туёқлиларга мансуб ўтхўр, сутемизувчи йирик иш-улов ҳайвони. От заводи - от наслини яхшилаш ва наслдор, юқори сифатли отларни кўпайтириш билан шуғулланувчи махсус хўжалик, корхона. От кучи - 75 кг/м секундга ёки 0,736 квтга тенг қувват. От спорти - отда юриш, машқ қилиш мусобақаларининг умумий номи. От ўйин - 1) сирк. 2) карусел
Оқ
Қашқа
Ёʻрға
От абзали
Отга тақа қоқмоқ
Отга минмоқ
Яхши отга бир қамчи, ёмон отга минг қамчи — Мақол
Сидиқжон эгарга яхшироқ ўрнашиб, отнинг жиловини силкиди — Абдулла Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Узоқдан от елдириб келувчи отлиқни кўрган Содиқ кўчанинг ўртасида тўхтади — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар
80 от кучига эга бўлган трактор
Олимпиада ўйинлари дастурига от спортининг бир неча турлари киритилган
-Шу, театр дегани нима, от ўйиними? — Абдишукурдан сўради чойфуруш Садриддин бойвачча — Ойбек, Танланган асарлар
2. Отнинг бошига ўхшатиб ясалган шахмат донаси, асп
Отни юрмоқ. От бшган шоҳ бермоқ
3. қ.айн.қ. Мучал йил ҳисобида еттинчи йил номи. От йили - мучал йил ҳисобида еттинчи йил ( мучал). От миндирмоқ - от совға қилмоқ, от билан мукофотламоқ. От солмоқ - от қўймоқ 2. От қўймоқ - 1) отнинг жиловини бўш қўйиб елдирмоқ; 2) минган отини бирор кимса томон ёʻналтириб ҳужум қилмоқ. Отдай бўлиб кетмоқ - соғаймоқ, касалликни унутиб юбормоқ. Отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди - илгариги мавқеи ёки мартабасидан тушгандан кейин ҳам такаббурлигини ташламаган киши ҳақида. Отни қамчиламоқ - қамчиламоқ
Унинг йили
Эшитганлар шоирга раҳмат айтиб, бири тун кийдириб, бири от миндирибди — Шукрулло, Сайланма
Бугун биз канал қазиш муддатини тезлатишга ташаббускор бўлган икки донгдор қурувчига от миндирмоқчимиз — Саид Аҳмад, Уфқ
Кеча-кундуз тоғма-тоғ душманга қарши от қўйиб, йпюи очамиз — М. Муҳамедов, Машқ
Ота, ташвиш тортманг, сал ўтмай отдай бўлиб кетасиз — "Шарқ юлдузи"
от Оциз бўлиш, от минмаганлик ҳолати.
Изоҳли луғат
· яна 8 та луғатда
от 1. Фарзандли, бола-чақали эр киши (ўз болаларига нисбатан).
Ота бўлмай, ота қадрини билмас. — Мақол
отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тожиддиннинг отаси ҳам кампирининг ўлимидан кейин кўп ўтмай вафот этган эди. — С. Зуннунова, Олов
2. Ёши катта кишиларга мурожаат қилишда ёки уларни ҳурматлаш учун ишлатилади.
Оталар сўзи — ақлнинг кўзи. — Мақол
Юнусали ота қаёққа боришни билмай, ҳардамхаёл бўлиб тургандан кейин идора тарафга ёʻл олди. — С. Аҳмад, Уфқ
Қоратой Ўрозни дарров Шокир отага юборди. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Ўғил болани эркалатиш учун ишлатилади.
4. кўчма Бирор иш ёки ҳаракатни бошлаб берган, унга асос солган киши ҳақида.
Абдулла Қодирий ўзбек романчилигининг отасидир. Жуковский рус авиациясининг отасидир.
5. кўчма Меҳрибон бошлиқ, раҳнамо ҳақида.
У [Михаил Маркович] колхозчиларга ота бўлди, ғамхўрлик қилди, иш ўргатди. — Ойдин, Мардлик — мангулик
6. Эл-юртга бошчилик қилувчи, ёши ёки мансаби улуғ зот ҳақида
[Ёрмат:] Тайёрлан, қизим, Сенга юрт отаси, элликбошимиз гапирадилар. — Ойбек, Танланган асарлар
- Ота касб Ота шуғулланган касб (фарзандга нисбатан). Бешиксозлик Раҳим акага ота касб. — СаодатКатта бўлгач, ҳаммоллик менга ҳам ота касб бўлиб қолади. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Ота юрт (ёки макон) Ота туғилган, ўсиб-улғайиб яшаган жой. Нусратбекнинг ота юртида илгари ҳам саратонда, икки-уч йилда шундай бир шамол эсиб, палакларни ағдариб кетарди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайдиБир зумгина чайқалиб олди Ота макон — қирларим, чўллар. — С. Саййид.
- Отаси Сал ўтмай, ҳовлига Салимжоннинг қайнотаси савлат тўкиб кириб келди. — Газетадан
- Бор отангга, бор онангга Сансалорликни ифодалаш учун ишлатилади.
- Ота гўри қозихонами?
- Отангга раҳмат Кимсадан мамнун эканликни ифодаловчи олқиш ибораси.
- Отанг яхши, онанг яхши қилиб Ялиниб-ёлвориб; олқаб-мақтаб.
Осиё тараққиёт банки
1. Konuşanın temel olarak aldığı bir şeyden daha uzak olan şey veya yer, mavera.НАРИ, У, БОШҚА
2. Bir şeyin arkadan gelen bölümü.ДАВОМ
Таърифлар ичида
4 та1) номсиз, оциз, исмсиз 2) жирканч, қабиҳ
1. номсиз, оциз, исмсиз; 2. аноним, номини яширган, номланмаган 1. безымя́нный; 2. анони́мный; нена́званный
кўнка эск. айн. Конка. От билан юрган трамвай; умуман трамвай. Тошкент вокзалига етиб келгач кўнкага ўтириб, эски шаҳарга жўнадим. М. Муҳаммаджонов, Турмуш урин
юр Қадам ташлаб олға босмоқ, қадамлаб жилмоқ. Тез юрмоқ. Секин юрмоқ. Оқсаб юрмоқ. От юрмай тураверди. Юрган — дарё, ўтирган — бўйра. Мақол Кампир юрганда, ҳе
Эртаклар
2 та
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда бир ота саккиз ўғли ва бир қизини синовдан ўтказиб, илм ва давлат ўртасидаги фарқни англашга ҳаракат қилади. Доно қизининг жавоблари орқали оила
Халқ оғзаки ижоди
Ушбу эртакда шоҳнинг икки ўғли Момир ва Сомирнинг бошидан кечирган саргузаштлари, уларнинг ажралишлари ва қайта топишишлари ҳикоя қилинади. Эртак қаҳ
Шева материаллари
3 та
Қорақалпоғистон Республикаси · бе (инкор, илтифоцизлик, танбеҳ билдирувчи ундов сўз)
Тошкент шаҳри · отланмоқ
оциз ҳам умуман бирор ёққа жўнашга тайёргарлик кўрмоқ, жўнамоқ
Фарғона вилояти · тобсиз болғалаш