Қидирув

1. Пиширилган иссиқ овқат

Угра ош. Хўрда ош. яш Совчиларни яхши сўзлар ва қуюқ-суюқ ошлар билан жўнатиб, иккинчи келишига ўйлашиб жавоб берадиган бўлдилар — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Умуман, ҳар қандай овқат, таом

Ош тузи. Ошинг ҳалол бўлса, кўчада ич! — Мақол

Элга берсанг ошингни, Эрлар силар бошинг- — Мақол

Жон бўлса, жаҳон топилар, Ош бўлса, қозон топшшр — Мақол

Тўра қозон бошидан мис товоқда суюқ ош олиб келиб, чордана қурибўтирди — Н. Фозилов, Дийдор

3. айн. палов. . -Ултиринг, ўлтиринг, меҳмон! — деди уста Фарфи. —

Ош дамламоқ. яи Илгарилари лағмон ёки ош ейиш учун нуқул корхонадан ташқарига чиқишга мажбур бўлар эдик — Газетадан

Ошга сабзи босилди-пишди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. этн. Баъзи муносабатлар билан ўтказиладиган зиёфатлар номининг таркибий қисми, мае

қиз оши, хотин оши, арвоҳ оши, маслаҳат оши

фл. 1. Миқдор ёки ҳажм жиҳатидан кўпаймоқ; ўсмоқ; ортмоқ.

Факултетдаги талабалар сони беш юздан ошди.

Пахта йилдан йилга мўл бўлиб, фойдаси ҳам ошиб турибди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ортмоқ, ортиб қолмоқ.

Харажатдан беш сўм ошиб қолди.

3. Кўтарилмоқ.

Ойим куйди-ёнди, дадамнинг қон босими ошиб, касалхонага тушиб қолди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Саодат лабини жийириб, шишачани қайтиб узатди: — Ёʻқ, беш сўмдан ошса олмайман — Ёшлик

Ҳали офтобнинг дами қайтмаган, Қўшариқнинг катта кўчасидаги азамат тераклар толдан ошиб, ҳовлига тўрт энликкина соя ташлаган пайт эди. — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳар кун мол нархи ошади, бозорда савдогарларнинг қулоғи тиккайган. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Маълум бир пайт чегарасидан утмоқ; кечмоқ; оғмоқ.

Вақт ярим кечадан ошди. Соат учдан ошди. Иш бошлаганимга беш ойдан ошди. Ёшим қирқ бешдан ошди.

Соат олтига белгиланган тўй соат ўндан ошганда бошланибди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

5. Мол сотиб олишда унинг баҳосини оширмоқ, нархига нарх қўшмоқ, орттирмоқ.

Бошқа бир рақиб илмасин, деган андиша билан баққол ҳам бир тангалаб олаверди. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Кучаймоқ, зўраймоқ; янада сезиларли, таъсирли бўлмоқ.

Алами ошди. Завқим ошди. Ихлосим ошди. Кайфи ошди. Ғайрати ошди. Ишга ҳаваси ошди.

Уйда ўтиравериб, Муроднинг хуноби ошиб кетди. — Т. Ашуров, Оқ от

Искандар ич-ичидан жиғибийрони ошиб, терс бурилиб чиқиб кетди. — М. Мансуров, Ёмби

7. Такомиллашмоқ, яхшиланмоқ; юқори босқичга кўтарилмоқ.

Сотувчининг малакаси ошди. Ҳуқуқий онгимиз ошмоқда. Қадрласанг, қадринг ошар. — Мақол

Бу ҳужжатни бутун раёнга тарқатмоқчимиз, Шер, обрўйинг ошиб, чўққига кўтарилаётганингни биляпсанми?И. — Раҳим, Ихлос

8. Бирор жиҳатдан ёки бирор соҳада бошқалардан ўтиб кетмоқ, ўзмоқ, зўр чиқмоқ, орқада қолдирмоқ.

Агар енгсанг, зўр келсанг, ошсанг, Доим сени тўйга бошлайман. — Э. Раҳим, Янги қадам

9. Маълум бир тўсиқ, чегара ёки баландликдан ўтмоқ.

Довон(дан) ошмоқ. Девордан ошмоқ. Тоғ(дан) ошмоқ. Сув тўғондан ошиб тушяпти. Қимирлаган қир ошар. — Мақол

Шермат девордан ошиб, ҳовлига тушди ва оёқ учида юрганча, бурчакдаги уй олдига келди. — Ёшлик

Саломат қизлар билан боғма-боғ ошиб келиб, девор панасидан қўшиққа қулоқ соларди. — С. Аҳмад, Ҳукм

10. Қўлдан қўлга, бир ташкилотдан бошқасига ўтмоқ.

Иш терговдан судга ошди.

11. Кўпмоқ, кўпчимоқ (хамир ҳақида).

Хамир ошди.

посл. (букв. если еда заработана честно — ешь ее хоть на улице) если ты действительно прав, то тебе нечего и бояться, ≈ чьё правое дело, тот говори смело.

посл. если отдашь свою долю (пищу) собаке, то собаки доберутся до твоей головы (сгложут твою голову)

посл. будешь добрым (хорошим) — про-

олм. кўрс. олм. Узоқдаги, аввал тилга олинган кимса ёки нарсани, ўрин, пайтни кўрсатиш, айтиб ўтилган, аввалдан маълум бўлган бирор ҳодисани эслатиш, унга ишора қилиш учун хизмат қилади.

Ўша йил. Ўша кундан бошлаб. Ўша одам ёдингиздами? Ўша жойда учрашамиз.

Бу шод-у хуррамликни туғдирган яна ўша сув эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Биз ўша ерга бориб туришимиз керак. А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Яқинроқ борсак, яна ўша эрталабки ёш эр-хотинлар. — Ҳ. Қодирий, Ёʻлда

Ўша жилва ва ўша оташ, Ўша кўзки, сузгин, хаёлкаш, Ўша имо, ўша ишора Эта бошлар юракни пора. — Ҳ. Олимжон