Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«orttir» boʻyicha 149 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

121 ta
ort
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ORT ’orqa tomon’. Yuk mashinalari o r t d a holdi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’orqa qism’ maʼnosini anglatgan ar otidan oʻrin maʼnosini ifo — dalovchi —t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 180; Devon, I, 77); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: ar + t = art > ârt

1. Kimsa yoki narsaning yuz, bet, old tomoniga teskari tomon; orqa, ket

Ortga qaramoq. Ortga tisarilmoq. Ortda qolmoq. Ortidan bormoq. Yuk mashinaning ortidagi pritsep

Yormat boshini ortga, xotini tomonga burib, oʻqraydi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror narsadan narigi tomon; narigi, u yoq

Devor ortida bir odam bor

Quyosh oltin barkash boʻlib, ufq ortiga yashirinishi bilan salqin tushadi — Gazetadan

3. 3-sh. egalik va j.k., oʻ.-p. k. va ch.k. qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (q. ortiga, ortida, ortidan)

Muammoni hal qilish uchun bu ish ortidan koʻp yugurdi. Bormagan tashkiloti qolmadi — Gazetadan

Toʻliq maqola →
orttirmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Ortmoq I 1-6 feʼlining orttirma nisbati.

Ixlosni orttirmoq. Quvonchini orttirmoq. Shubhani orttirmoq.

Rais:

Goʻyo koʻrinishda ish qilasiz, haqiqatda boshqalarga ish orttirasiz. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

U [Saodatxon] ustasi Aleksandr Mixaylovichning koʻrsatmalarini koʻngildagidan koʻra ham orttirib bajarar edi. — N. Safarov, Uygʻonish

2. Tejab-tergab, iqtisod qilib koʻpaytirmoq, oz-ozdan yigʻib toʻplamoq.

Bir qancha tanga orttirib qola bilsa, roʻzgʻorga xarjlaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

[Ali] Oʻzining baxtsizligidan, topganini roʻzgʻordan orttirolmay, shu kungacha uylanolmay kelishidan hasrat qilib ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Topmoq, erishmoq, yetishmoq; ega boʻlmoq; qozonmoq.

Obroʻ orttirmoq. Hunar orttirmoq.

Boisjon Ergashev armiya safida xizmat qila boshlagan yilning dastlabki oyidayoq yangi ixtisos orttirib oldi. — N. Safarov, Yangi yer

Ming afsuslar boʻlsinkim, kim nomimni eshitsa, laʼnatladi, laʼnat orttirdim! — Shukrullo, Saylanma

Bola-chaqa orttirib, deyarli Toshkentda turgʻun boʻlib qolayotganiga qaramay, kindik qoni toʻkilgan ona tuproq tortgani-tortgan edi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

  • Dunyo orttirmoq Boylik toʻplamoq. Men kimlarningdir mol-u mulkini talab, dunyo orttirib, dong taratib, qadr-qiymat topdimmi? — Shukrullo, Saylanma
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 121 →

Taʼriflar ichida

1 ta
oʻrtoqlik

o‘rtoqlik Oʻrtoqchilikka xos munosabat; doʻstlik. Hojiga teng boʻlmasa, Abulbaraka bilan oʻrtoqligi boʻlmasa Albatta, Tamannoning ilinjida yelib-yuguradi-da! Shuhrat, Jan

Ertaklar

26 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Eshmat bilan Toshmat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ikkita doʻst Xizrdan turli tilaklar tilaydi: biri mol-dunyo va ulfatlar, ikkinchisi esa oila va farzandlar. Yillar oʻtib, ularning hayotlari tilaklariga koʻra s

Gulshoh bilan Varqa
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda kambagʻal yigit Varqa va podshohning qizi Gulshohning muhabbati haqida hikoya qilinadi. Ular bir-birlarini sevishadi, ammo podshoh ularning birga

Kimyogar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol Abu Ali ibn Sinoni laʼnatlab, oʻtgan-ketganga suv beradi. Bir mudarris uning sirini bilish uchun chol bilan uchrashadi va uning boyligidan ayrilishiga

Hammasini koʻrish · 26 →

Sheva materiallari

1 ta
ustamak
Xorazm viloyati · orttirmoq, koʻpaytirmoq