Qidiruv

a more

sft. 1. Belgili miqdordan, meʼyordan ziyod; oshiq, koʻp.

Yigʻilishga yuzdan ortiq kishi keldi.

Adolat kasalxonada bir oydan ortiq yotdi. — S. Zunnunova, Gulxan

Ellikdan ortiq duradgor faqat belkurag-u ketmonga sop yasash bilan ovora. — S. Ahmad, Ufq

Ellikboshi

Darrov hovlini oʻz bahosidan ancha ortiqqa olibdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Meʼyoridan yoki keragidan oshiq, haddan tashqari.

Ortiq darajada qaygʻurmoq. Haddan ortiq kulmoq.

Har holda, Toshkent aholisi Azizbek istibdodidan ortiq toʻydi, kimdan koʻmak soʻrashni ham bilmaydi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. chiqish kelishigi bilanfaqat qiyoslashda Ziyod, yaxshi, afzal, aʼlo.

Uning sendan ortiq joyi yoʻq. Seni jonimdan ortiq sevaman. Aqldan ortiq boylik yoʻq. — Maqol

Oʻzingiz ham, kelin oyim tekkanida, Gʻaffordan ortiq emasdingiz-ku! — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Tegsa arziydigan yigit. Bundan ortigʻini toparmidim, dedim, koʻngil qoʻydim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

— Zulm, xoʻrlanish, haqorat shunchalik boʻlar, Qoratoy aka! Bundan ortigʻini kallam sigʻdirmaydi, — gʻazabdan titrab gapirdi — Yoʻlchi. Oybek, Tanlangan asarlar

4. Kuchli, zoʻr.

[Xolisxon:] Haqiqat: ishq oʻti ortiq ekan doʻzax oʻtidankim, Kuyib bagʻrim, kulim koʻklarga sovrilganga yigʻlayman. — Hamza, Paranji sirlari

5. Boʻlib oʻtgandan, koʻrilgandan, kechirilgandan tashqari, undan oshiq.

Ortiq chora yoʻq edi. U, istar-istamas, Gulnordan voz kechdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bu toʻgʻrida [Yusufbek hoji haqida] ortiq bahs qilinmadi va soʻz boshqa xususlarga oʻtdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Badriy:] Men bunday haqoratga ortiq chidolmayman! — 3. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi.

6. Ortiqcha, behuda, oʻrinsiz.

Yomonning bir qiligʻi ortiq. — Maqol

Xudo oʻsha qora kunni ham ortiq koʻrib, qahriga oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

rvsh. 1. Belgili miqdordan ortiq; koʻp.

Ortiqcha pul. Ortiqcha xarajat.

2. Keragidan, yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlganidan ortiq, haddan ziyod.

— Meni ortiqcha izzat-u ikrom qilib, noqulay ahvolga solyapsizlar, — dedi Umid. — Mirmuhsin, Umid

Sodda odam ortiqcha xursandchilikdan ham oʻzini yoʻqotib qoʻysa ajab emas. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Erining bu soʻziga Oʻzbek oyim ortiqcha qizishadi, labi-labiga tegmay bobillab beradi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bizniki [tomorqa] normadan uch hissa ortiqcha. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

3. Keraksiz, foydasiz.

Ortiqcha gap.

Nazokatga bolalari yoʻgʻida ermak boʻlgan Nazmi keyinchalik ortiqcha boʻlib qoldi. Shuhrat, — Umr pogʻonalari

Qirqilgan qulogʻi tep-tekis boʻlib ketgan, bu uning [Qulmat qorining] silliq kallasiga shunday yarashganki, sogʻ qulogʻi xuddi ortiqchaday koʻrinardi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Hasanali endigi oʻtirishni ortiqcha topib, oʻrnidan turdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot Meʼyoridan ziyodlik, koʻplik; afzallik.

Issigʻim ortiqligidan suv ustiga suv ichardim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

surplus, excess, redundancy, abundance, plenty

ot Keragidan, mumkin boʻlganidan koʻplik, hadsan ziyodlik; befoydalik.

Ular., radio eshitib quvnashsa, jahonda nima kechayotganidan xabar topib turishsa, ortiqchalik qiladimi? — S. Anorboyev, Oqsoy