Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«оринг» бўйича 709 та натижа

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Франсузча Лотинча Туркча
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Лотинча Қозоқча Туркманча Туркча Форсча

Луғат мақолалари

631 та
ор
Изоҳли луғат · яна 10 та луғатда

от 1. Ўзига номуносиб ёки эп кўрилмаган ишдан, нарсадан хижолат тортиш, уялиш туйғуси; уят, номус.

Хато қилмоқ бордир, тузатмаслик ордир. — Мақол

Қишлоқда бировдан калтак ейиш азал-азалдан эр йигит учун ор саналади. — Н. Норқобилов, Тўқнашув

2. Обрў, фахр.

Нори борнинг ори бор. — Мақол

Сен менинг чин ёримсан. Дилда ёʻғ-у боримсан, Ғам номус-у оримсан, Ой бориб, омон келгил. — Т. Тўла

  • Ор билмоқ Ўзига эп кўрмаслик. Мирзакаримбой билан пул юзасидан хириллашини, ёқа бўғишни [Ёʻлчи] ўзига ор билди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Ор қилмоқ (ёки этмоқ) Уялмоқ, номус қилмоқ, ўзига эп кўрмаслик. [Раъно:] Агар ор эца Лайли ҳақлидир Қайснинг жунунидин. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Ори келмоқ Уялмоқ, номус қилмоқ. — Ёʻқ, тоға, ўрганиб олдим, — деди уқувсизлигидан ори келган Қўзибой. Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар.
Тўлиқ мақола →
ора
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Икки нарса ёки нуқта ўртасидаги масофа.

Москва билан Тошкент ораси 3500 километр. Колоннада машиналар ораси.

Ора узоқ, қарийб бир километрча келар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Нарсалар ўртасидаги жой, бўшлиқ, майдон; очиқ ёки тешик жой.

Ғўза қаторлари орасини юмшатиш.

Сени унда, мени мунда яратди. Орамизда оқар дарё яратди. — Қўшиқлар

Супаларнинг ораларига, атрофига анвои гуллар экилган. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Булутлар орасидан ойнинг бир парча кумуши кўриниб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Нарсаларнинг бир-бирига туташган жойи, ўртаси.

Этаги эшик орасига қисилиб қолди.

Саман отлиқ, қамчисини буклаб, пиёзи чакмонининг ёқаси билан гардан орасига қистирди-да, отини қистаб, деворга яқинлашди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Нарсаларнинг ичи, ўртаси.

Беда ораси жуда иссиқ, гўё қуёшнинг бутун олови беда ичига яширингандай. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Қатор, саф; тўда, давра.

Орамизда ҳар хил одамлар бор. Орамиздан яқин дўстимиз кетди.

Буни ҳайданг орадан, жўралар! Яна ёлғонлар ила кўп Сизни сарсон қиладир. — Ҳамза

Қўшин Тошкентга етган баъдида бизлар ташқаридан ва сизлар ичкаридан бўлиб, Мусулмонқулни орадан кўтаргаймиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. Икки воқеа, ҳодиса ёки пайт ўртасида ўтган, ўтадиган вақт, фурсат

Меҳмонлар жўнаб, орадан сал вақт ўтмай Асрорқул келди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Орадан тўққиз йил ўтди. Булар тўрт бола кўришди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

7. Кишилар ўртасидаги ўзаро муносабат, алоқа.

Бу ҳақда энди бизнинг орамизда гап бўлмасин, ўртоқ Нурмонов. — С. Зуннунова, Олов

— Ҳалиги гаплар ёлғонми! Орада ҳеч нарса бўлган эмасми? — сўради юмшоқланиб она. — Ойбек, Танланган асарлар.

8. 3-шахс эгалик ва ўрин-пайт келишиги қўшимчалари билан кўмакчи вазифасида ишлатилади.

  • Тирноқ орасидан кир қидирмоқ
  • Бу (ёки шу) 1. Орада Иккала хатга ҳам тезда жавоб кела бермади. Бу орада жанглар бўлиб, Мирзаевнинг қисми — гвардиячи қисм, ўзи гвардиячи сержант бўлди. — А.Қаҳҳор, Кўк конверт;— Бу орада Ҳомид нима қилиб юрибдир, ўзига тузуккина бой киши эмасми эди? — деди Офтоб ойим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Кун ора Кун оша, икки кунда бир, орадан бир кун ўтиб. Мулла Муҳсин, шу ҳовуздан кун ора сув ўтадими ё ёʻқ? — А. Қодирий, Кичик асарлар
  • Тез орада
  • Яқин орада 1. Яқин вақт ичида, яқин кунлар ичида, шу кунларда. Агар яқин орада ҳаво очилмай, сурункасига ёмғир ёғиб берса, нима қиламиз? — Н. Сафаров, Хадича АҳророваЯқин орадаги обжувоз пойкўпининг зарби ерни силкитиб, тўлқин берар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ора очиқ (қилмоқ) 1. Ўзаро ҳисоб-китоб тугади. [Бой Ғофирга:} Тўй баҳонасида мендан сенга ўтиб қолган арзимаган нарсалар бор. Шуларни пулга чақиб, орани очиқ қилиб қўйсак, деган эдим. — Ҳамза, Бой ила хизматчи;Сен хато қилган бўлсанг, мен ҳам хато қилдим, ора очиқ, — деди Тўлаган қистаб келаётган кулгидан лаби пирпираб. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Орага одам (ёки киши) қўймоқ Икки томонни битиштириш, улар ўртасидаги иш ҳақида келишиш учун учинчи бир шахсни воситачи қилиб юбормоқ. Мендан ўзи хафа бўлган бўлса, орага киши қўйса ҳам бўлар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Орага суқилмоқ Бошқаларнинг гапига, суҳбатига ёки ишига аралашмоқ. Дув орага суқилибди неча даллол: Барака де, барака де, сен сот, сен ол! — Ғ, Ғулом
  • Орага тушмоқ (ёки кирмоқ) Ўзаро мунозара қилаётган, тортишаётган ёки уришаётган кишилар орасидаги ихтилофни бартараф қилиш учун уринмоқ. Эр-хотиннинг орасига эси кетган тушибди. — МақолЭр-хотиннинг орасига тушган киши баъзан ўша тобда, аксари кейинчалик сўкиш эшитади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Орада қолмоқ Маълум кишилар ўртасидаги воқеалар ёки гапдан бошқалар хабар топмаслигига аҳдлашмоқ. — Назар ака, — деди биринчи ёрдамчи босиқлик билан. — Гап орамизда қолди, деб ваъда бердингиз. — М. М. Дўст, Лолазор
  • Орада (ёки орага)
  • Орада(н) гап ўтди (ёки қочди) Икки томон ўртасида нохуш, бир-бирига қаттиқ тегадиган, айил ботадиган гап бўлди. Сиз пайқамабсиз Орада жиндай гап қочди. — А. Қаҳҳор, Миллатчилар
  • Ораларидан қил (ҳам) ўтмайди
  • Ора(ни) бузмоқ Кишилар ўртасидаги алоқани, муносабатни ёмонлаштирмоқ, ўртага адоват солмоқ, дўстни душманга айлантирмоқ. Бинойидек бош қўшиб турган икки элатнинг ораси яна бузилди-қуйди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
  • Ораси яқин бўлмоқ Ўзаро муносабати, алоқаси яхши бўлмоқ. Яхшибоев раисни лақаби билан айца ҳам, раиснинг ўзи заррача хафа бўлмасди, шундан билдимки, буларнинг ораси яқин. — М.М. Дўст, Лолазор
  • Ора ойи Қамария йил ҳисобидаги шаввол ва зулҳижжа оралиғидаги ой; зулқаъда.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 631 →

Таърифлар ичида

1 та
булбулигўё

булбулигўё Булбул каби сўзловчи, куйловчи. — Илгари оринг келмас эди, булбулигўё эдинг, — деди аста Табибий. С. Сиёев, Ёруғлик Сайрасанг, сен сайра, булбулигў

Эртаклар

76 та
Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Балиқчи билан шоқол
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда балиқчи бобо ва айёр шоқолнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Шоқолнинг ҳийласи туфайли бошқа шоқоллар кулгили аҳволга тушиб қолади.

Бек билан деҳқон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўзининг ақл-заковати ва меҳнацеварлиги билан ажралиб турадиган деҳқоннинг бек билан бўлган муносабатлари тасвирланади. Деҳқон бекнинг синовларидан

Ҳаммасини кўриш · 76 →

Шева материаллари

1 та
қоринса
Қорақалпоғистон Республикаси · қоринга боғланган чит