operational readinessruschaконтроль эксплуатационной готовностиoʻzbekchaekspluatatsion tayyorlikni nazorat qilish
Qidiruv
«ori» boʻyicha 2326 ta natija
Filtr
Lugʻat maqolalari
1622 taot 1. Oʻziga nomunosib yoki ep koʻrilmagan ishdan, narsadan xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, nomus.
Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir. — Maqol
Qishloqda birovdan kaltak yeyish azal-azaldan er yigit uchun or sanaladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
2. Obroʻ, faxr.
Nori borning ori bor. — Maqol
Sen mening chin yorimsan. Dilda yoʻgʻ-u borimsan, Gʻam nomus-u orimsan, Oy borib, omon kelgil. — T. Toʻla
- Or bilmoq Oʻziga ep koʻrmaslik. Mirzakarimboy bilan pul yuzasidan xirillashini, yoqa boʻgʻishni [Yoʻlchi] oʻziga or bildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Or qilmoq (yoki etmoq) Uyalmoq, nomus qilmoq, oʻziga ep koʻrmaslik. [Raʼno:] Agar or etsa Layli haqlidir Qaysning jununidin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Ori kelmoq Uyalmoq, nomus qilmoq. — Yoʻq, togʻa, oʻrganib oldim, — dedi uquvsizligidan ori kelgan Qoʻziboy. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.
ot 1. esk. kt. Ilm bilan axloqiy yetuklikka erishgan shaxs, maʼrifatli, bilimdon, dono.
Nodonlar ilkida orif qismati, Ruhsiz surat kabi tebranar hayot — H. Asqar, Yoshlik
2. Orif (erkaklar ismi).
ot 1. Guli oq va pushti, mevasi esa oqish, sargʻish, qizgʻish ranglarda boʻladigan yirik daraxt.
Oʻrik guli. Oʻrik koʻchati.
2. Shu daraxtning danakli mevasi.
Oq oʻrik. Oʻrik murabbosi.
Men goʻsht-yogʻni tashib boʻlib, hovlining toʻriga oʻrik tergani bordim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Juvon dasturxonga uchta arpa non, ikki-uch hovuch oʻrik tashladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
ot 1. Bugʻdoy, beda kabi ekinlarni yoki oʻt-oʻlanlarni poyasi tagidan yoppasiga chalgʻi, oʻroq va kombaynda qirqib olish; oʻrish.
Gʻalla oʻrimi. Birinchi oʻrim. Oʻrim asboblari.
Pastdagi boʻlimlarning ekini oʻrimga kelmay, mol qoʻyib yuborishdi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar
Betob ekan. Kun issiq, yana oʻrimga chiqibdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat
2. Shunday ishlar mavsumi.
Nusratbek pichan oʻrimiga vakil boʻlib, chorvador rayonga borib, Ahmad brigadirnikiga oʻtdi. — S. Nurov, Narvon
ot 1. Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yoki ishgʻol qilishi mumkin boʻlgan yer, sath yoki fazo; joy.
Toshni oʻrnidan qoʻzgʻatib boʻlmadi. Oʻtirgan oʻrin topadi. — Maqol
Baʼzilari oʻtirgan oʻrinlarida mudrab qolishibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Maktab qishloqning qoq oʻrtasida boʻladi. Hu, ana u yerga idora, klub tushadi. Mana bu toʻqayning oʻrni bogʻ boʻladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Safar boʻzchi turgan oʻrnidan jilmadi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
U oʻtirgan oʻquv zalida hamma oʻrinlar band. — P. Qodirov, Uch ildiz
2. Uxlash, yotib dam olish uchun toʻshab qoʻyilgan koʻrpa, yostiq va shu kabilar majmui; joy.
Muhabbat chiroy tanlamas, uyqu — oʻrin. — Maqol
Ona-bola bir oʻrin yozib yotdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Komil ketgandan keyin Boʻronbek uyiga kirib, chinni kosada toʻldirib boʻza simirdi-da, oʻrin solib yotdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Oʻrin yigʻilmagan, tosh-oyna oldidagi kursida Munisxonning ichki koʻylagi yotardi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
3. Yashash uchun boshpana, turarjoy, maskan.
[Qutidor:] Uyatsizga mening uyimda oʻrin yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. Kishining, narsaning hayotda oʻziga xos fazilat, mavqe va shu kabilar bilan belgilanuvchi holati, mavjudlik maqomi.
Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin toy olar. — Maqol
— Bu qizdan bir balo chiqadi. Oʻnta oʻgʻilning oʻrnini bosadi, — deyishardi. — S. Ahmad, Ufq
Tushunib turibman, oʻlganlarning oʻrni mana shunaqa ulugʻ ayyomda yoʻqlanadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
5. Biror narsaning maʼlum bir joyi, qismi, boʻlagi.
Ertakning baʼzi oʻrinlarini qoldirib ketmoq. Maqolaning ayrim oʻrinlariga tuzatish kiritildi.
Kumushbibi xatning bu oʻrniga yetganda qizarinib, bir oz oʻqishdan toʻxtab oldi va davom etdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
6. Ish-harakat, faoliyat va shu kabilarning belgi-darajasi jihatidan koʻrsatkichi, band etgan holati, darajasi.
Bir vaqtlar Toshkent shahri dov-daraxtlar boʻyicha jahon-da ikkinchi oʻrinda turardi. — Gazetadan
Oʻylaymizki, yigitlar sovrinli oʻrinlardan birini olishga harakat qilishadi. — Gazetadan
7. Vazifa, lavozim.
Oʻrnini egallamoq. Oʻrnidan bekor qilmoq. Eski raisning oʻrniga yangisi saylandi.
Xalq ishi boʻlgandan keyin oʻrinning katta-kichigi boʻlmas ekan, Ergashvoy. — A. Muxtor, Opa-singillar
Asqar ota erkaklar qoshida koʻp muhtaram xotinlarni koʻrgan, lekin bularning koʻpchiligi rais, mudir, direktor deganday rahbarlik oʻrindagi xotinlar edi. — A. Qahhor, Xotinlar
8. 3-shaxs egalik shaklida) (Biror ish-harakatni bajarish uchun qulay fursat, payt, mavrid; xonasi.
Oʻrni kelsa, otangni ham ayama. — Maqol
Boʻlak gaplarni oʻrni bilan gaplasharmiz. Biz tomonlarga ham boring. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Oʻrni kelmaganda, men ham gapirmas edim. — A. Qahhor, Xotinlar
Hozir inodning oʻrni emasligini harchand uqtirmoqchi boʻldim, koʻnmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
9. Biror ish, harakat uchun zarurat, asos; hojat, ehtiyoj.
Mehnatsiz pul topish yoʻliga tushgach, choʻntakni qappaytirib olgandan soʻng, ishni ham, kollektivni ham hurmat qilishga oʻrin qolarmidi? — Mushtum
Vasvasalanishning oʻrni yoʻq, mundan soʻng ham sizning xayrixohona kengashlaringizga mushtoqman — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
10. bu ( shu soʻzi bilan) Muayyan fursat, holat maʼnosini bildiradi.
Shu oʻrinda yana bir narsaga eʼtiborni qaratmoqchiman.
Rafiqam Mukambarxonning tadbirkorligi bu oʻrinda ham jonimga ora kirdi. — N. Safarov, Olovli izlar
11. Muayyan mavqe, holat.
Shaxsning hazil-mutoyiba, yumorga moyilligi ham muhim oʻrin tutadi. — OʻTA
Oʻtmishdagi sanʼatkorlar ichida qiziqchilar alohida oʻrin egallab kelganlar. — T. Obidov, Yusufjon qiziq
Bu oddiy traktorchi juvonga boʻlgan ehtirom uni ayrim oʻringa qoʻyar edi. — A. Qahhor, Asarlar
12. Makon maʼnoli grammatik terminlar tarkibida qoʻllanadi:
Oʻrin kelishigi. Oʻrin holi. Oʻrin ergash gap.
13. 3-shaxs egalik va joʻnalish oʻrin-payt kelishiklari shaklida (— oʻrniga, oʻrnida) koʻm. vzf. Zidlik, qiyos kabi munosabatlarni, kabi, evaz, koʻra koʻmakchilariga xos maʼnoni bildiradi.
Lekin yechinish oʻrniga shoshilib portfelini oldi. — S. Zunnunova
Yangi direktor. Sening oʻrningga it boqsam boʻlmasmidi! — S. Ahmad, Ufq
Bu kunki qorachopon va qipchoq nizolarini sizga bir timsol oʻrnida koʻrsatayin — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Nima qildi? — degan edi, opasi oʻrniga singlisi javob berdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
14. Oʻrin (erkaklar ismi).
- Issiq oʻrnini sovitmoq (yoki tashlamoq, kechmoq) Mavjud qulay, yaxshi sharoit-imkoniyatidan, joyidan kechmoq, uni tashlamoq. He yoʻq, be yoʻq issiq oʻrnimni sovitib, ishimdan olib tashlasang — GazetadanSababiki boʻlmasa, kim issiq oʻrnini tashlab, qum tepaliklari orasida sargardon boʻlib yuradi?! — Mirmuhsin, Meʼmor
- Koʻngli oʻrniga (yoki joyiga) tushmoq Koʻngli taskin topmoq, xotirjam boʻlmoq. Xoʻsh, koʻngling joyiga tushdimi? — O. Yoqubov, Chin muhabbat
- Oʻrin yoʻq Keragi yoʻq, ortiqcha. Koʻngil yaqin joyda bunday gaplarga oʻrin yoʻq. — S. Zunnunova, Yangi direktor
- Oʻrniga keltirmoq [Qodirov] Kolxozchilar yoʻl-yoʻlakay qoʻl qovushtirib salom berishlarini, izzat-hurmatini hamisha oʻrniga keltirishlarini istaydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Oʻrniga oʻtmaydi Oʻrnini bosmaydi, murod hosil boʻlmaydi. Mamajon polvon ishga tushishdan oldin patefonni bir qoʻyib, muzika eshitib olmasa, oʻrniga oʻtmaydi. — Gazetadan
- Oʻrniga qoʻymoq Koʻngildagidek, qoyil qilib, juda yaxshi bajarmoq; oʻrinlatmoq. Toshkent xalqaro anjumanlarni oʻrniga qoʻyib oʻtkazishda boy tajribaga ega. — GazetadanGʻulom aka unga ish buyurib qolgudek boʻlsa, boshi osmonga yetar, sevinganidan chopqillab borib, dastyorchilikni oʻrniga qoʻyardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
- Oʻrnida koʻrmoq Qatoriga qoʻshmoq; hisoblamoq. Mardikorni, xizmatkorni, kosibni odam oʻrnida koʻrishmaydi bu zamonda. — Oybek, Tanlangan asarlarShu ikki yildan beri menga boʻlgan aloqangiz bir zarra ham oʻzgargan emas meni xotin oʻrnida koʻrmaysiz! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Taʼriflar ichida
9 tanomus-or ayn. Or-nomus. Baland-baland togʻning qori boʻladi, Mard yigitning nomus-ori boʻladi. Fozil shoir Qiz bola nozik gul, u oʻz qadr-qimmatini biladigan, nomus-orli
betavfiq Din yoʻl-yoʻriqlariga ishonmaydigan, diniy eʼtiqodsiz; imoni yoʻq; murtad. Kalima keltir, betavfiq! Oybek, Tanlangan asarlar Kimda-kim xudoning osiy bandasi beta
orsiz Beor, oriyatsiz, ori yoʻq. Orsiz odamdan qoch. Maqol
|IT| 1 ajratmoq, ayirmoq, ayirib tashlamoq, ajralmoq 2 [I] ro'zg'orni ajratmoq, alohida qilib qo'ymoq - separated adj ro'zg'ori ajratilgan, alohida kishi qo'yilgan
orsizlik Oriyati, ori yoʻqlik. Otaning oʻlimi haqidagi mashʼum soʻzlar gʻam-gʻussa yoki dard-alam bilan emas, mast-alast baqiriqqa qoʻshib, orsizlik bilan oʻqilmoqda edi.
tuy Keli, xovoncha va shu kabilarda yanchmoq, maydalamoq, kukun qilmoq. Murch tuymoq. Hovli yuzida joʻxori tuyib oʻtirgan Karomat Mehrinisoni koʻrib, dik etib oʻrnidan tu
Ertaklar
361 taAbduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Sheva materiallari
331 taHosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.
Go‘shtga bo‘ja ziravorini sepmoq.
Zararkunandalarga qarshi kurashda ishlatiladigan dori; dust.
Oq makkajo‘xori poyasi
1) baland, yuqori yer; 2) ikkisi bir tug'ilgan bola, hasan-husan
Tashqi resurslar
2 taFanlar akademiyasining til, adabiyot va folklor boʻyicha ilmiy-tadqiqot instituti: nashrlar va folklor arxivi.
Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son qarori bilan tasdiqlangan imlo qoidalari.
Sahifalar
1 tatil.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.