Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ori» boʻyicha 2326 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

1622 ta
or
Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Oʻziga nomunosib yoki ep koʻrilmagan ishdan, narsadan xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, nomus.

Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir. — Maqol

Qishloqda birovdan kaltak yeyish azal-azaldan er yigit uchun or sanaladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

2. Obroʻ, faxr.

Nori borning ori bor. — Maqol

Sen mening chin yorimsan. Dilda yoʻgʻ-u borimsan, Gʻam nomus-u orimsan, Oy borib, omon kelgil. — T. Toʻla

  • Or bilmoq Oʻziga ep koʻrmaslik. Mirzakarimboy bilan pul yuzasidan xirillashini, yoqa boʻgʻishni [Yoʻlchi] oʻziga or bildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Or qilmoq (yoki etmoq) Uyalmoq, nomus qilmoq, oʻziga ep koʻrmaslik. [Raʼno:] Agar or etsa Layli haqlidir Qaysning jununidin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Ori kelmoq Uyalmoq, nomus qilmoq. — Yoʻq, togʻa, oʻrganib oldim, — dedi uquvsizligidan ori kelgan Qoʻziboy. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.
Toʻliq maqola →
orif
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Ilm bilan axloqiy yetuklikka erishgan shaxs, maʼrifatli, bilimdon, dono.

Nodonlar ilkida orif qismati, Ruhsiz surat kabi tebranar hayot — H. Asqar, Yoshlik

2. Orif (erkaklar ismi).

Toʻliq maqola →
oʻrik
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Guli oq va pushti, mevasi esa oqish, sargʻish, qizgʻish ranglarda boʻladigan yirik daraxt.

Oʻrik guli. Oʻrik koʻchati.

2. Shu daraxtning danakli mevasi.

Oq oʻrik. Oʻrik murabbosi.

Men goʻsht-yogʻni tashib boʻlib, hovlining toʻriga oʻrik tergani bordim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Juvon dasturxonga uchta arpa non, ikki-uch hovuch oʻrik tashladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
oʻrim
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Bugʻdoy, beda kabi ekinlarni yoki oʻt-oʻlanlarni poyasi tagidan yoppasiga chalgʻi, oʻroq va kombaynda qirqib olish; oʻrish.

Gʻalla oʻrimi. Birinchi oʻrim. Oʻrim asboblari.

Pastdagi boʻlimlarning ekini oʻrimga kelmay, mol qoʻyib yuborishdi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Betob ekan. Kun issiq, yana oʻrimga chiqibdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

2. Shunday ishlar mavsumi.

Nusratbek pichan oʻrimiga vakil boʻlib, chorvador rayonga borib, Ahmad brigadirnikiga oʻtdi. — S. Nurov, Narvon

Toʻliq maqola →
oʻrin
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yoki ishgʻol qilishi mumkin boʻlgan yer, sath yoki fazo; joy.

Toshni oʻrnidan qoʻzgʻatib boʻlmadi. Oʻtirgan oʻrin topadi. — Maqol

Baʼzilari oʻtirgan oʻrinlarida mudrab qolishibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Maktab qishloqning qoq oʻrtasida boʻladi. Hu, ana u yerga idora, klub tushadi. Mana bu toʻqayning oʻrni bogʻ boʻladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Safar boʻzchi turgan oʻrnidan jilmadi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

U oʻtirgan oʻquv zalida hamma oʻrinlar band. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. Uxlash, yotib dam olish uchun toʻshab qoʻyilgan koʻrpa, yostiq va shu kabilar majmui; joy.

Muhabbat chiroy tanlamas, uyqu — oʻrin. — Maqol

Ona-bola bir oʻrin yozib yotdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Komil ketgandan keyin Boʻronbek uyiga kirib, chinni kosada toʻldirib boʻza simirdi-da, oʻrin solib yotdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Oʻrin yigʻilmagan, tosh-oyna oldidagi kursida Munisxonning ichki koʻylagi yotardi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

3. Yashash uchun boshpana, turarjoy, maskan.

[Qutidor:] Uyatsizga mening uyimda oʻrin yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Kishining, narsaning hayotda oʻziga xos fazilat, mavqe va shu kabilar bilan belgilanuvchi holati, mavjudlik maqomi.

Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin toy olar. — Maqol

— Bu qizdan bir balo chiqadi. Oʻnta oʻgʻilning oʻrnini bosadi, — deyishardi. — S. Ahmad, Ufq

Tushunib turibman, oʻlganlarning oʻrni mana shunaqa ulugʻ ayyomda yoʻqlanadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Biror narsaning maʼlum bir joyi, qismi, boʻlagi.

Ertakning baʼzi oʻrinlarini qoldirib ketmoq. Maqolaning ayrim oʻrinlariga tuzatish kiritildi.

Kumushbibi xatning bu oʻrniga yetganda qizarinib, bir oz oʻqishdan toʻxtab oldi va davom etdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. Ish-harakat, faoliyat va shu kabilarning belgi-darajasi jihatidan koʻrsatkichi, band etgan holati, darajasi.

Bir vaqtlar Toshkent shahri dov-daraxtlar boʻyicha jahon-da ikkinchi oʻrinda turardi. — Gazetadan

Oʻylaymizki, yigitlar sovrinli oʻrinlardan birini olishga harakat qilishadi. — Gazetadan

7. Vazifa, lavozim.

Oʻrnini egallamoq. Oʻrnidan bekor qilmoq. Eski raisning oʻrniga yangisi saylandi.

Xalq ishi boʻlgandan keyin oʻrinning katta-kichigi boʻlmas ekan, Ergashvoy. — A. Muxtor, Opa-singillar

Asqar ota erkaklar qoshida koʻp muhtaram xotinlarni koʻrgan, lekin bularning koʻpchiligi rais, mudir, direktor deganday rahbarlik oʻrindagi xotinlar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

8. (Biror ish-harakatni bajarish uchun qulay fursat, payt, mavrid; xonasi.

Oʻrni kelsa, otangni ham ayama. — Maqol

Boʻlak gaplarni oʻrni bilan gaplasharmiz. Biz tomonlarga ham boring. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oʻrni kelmaganda, men ham gapirmas edim. — A. Qahhor, Xotinlar

Hozir inodning oʻrni emasligini harchand uqtirmoqchi boʻldim, koʻnmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Biror ish, harakat uchun zarurat, asos; hojat, ehtiyoj.

Mehnatsiz pul topish yoʻliga tushgach, choʻntakni qappaytirib olgandan soʻng, ishni ham, kollektivni ham hurmat qilishga oʻrin qolarmidi? — Mushtum

Vasvasalanishning oʻrni yoʻq, mundan soʻng ham sizning xayrixohona kengashlaringizga mushtoqman — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

10. ( shu soʻzi bilan) Muayyan fursat, holat maʼnosini bildiradi.

Shu oʻrinda yana bir narsaga eʼtiborni qaratmoqchiman.

Rafiqam Mukambarxonning tadbirkorligi bu oʻrinda ham jonimga ora kirdi. — N. Safarov, Olovli izlar

11. Muayyan mavqe, holat.

Shaxsning hazil-mutoyiba, yumorga moyilligi ham muhim oʻrin tutadi. — OʻTA

Oʻtmishdagi sanʼatkorlar ichida qiziqchilar alohida oʻrin egallab kelganlar. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Bu oddiy traktorchi juvonga boʻlgan ehtirom uni ayrim oʻringa qoʻyar edi. — A. Qahhor, Asarlar

12. Makon maʼnoli grammatik terminlar tarkibida qoʻllanadi:

Oʻrin kelishigi. Oʻrin holi. Oʻrin ergash gap.

13. (— oʻrniga, oʻrnida) koʻm. vzf. Zidlik, qiyos kabi munosabatlarni, kabi, evaz, koʻra koʻmakchilariga xos maʼnoni bildiradi.

Lekin yechinish oʻrniga shoshilib portfelini oldi. — S. Zunnunova

Yangi direktor. Sening oʻrningga it boqsam boʻlmasmidi! — S. Ahmad, Ufq

Bu kunki qorachopon va qipchoq nizolarini sizga bir timsol oʻrnida koʻrsatayin — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Nima qildi? — degan edi, opasi oʻrniga singlisi javob berdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

14. Oʻrin (erkaklar ismi).

  • Issiq oʻrnini sovitmoq (yoki tashlamoq, kechmoq) Mavjud qulay, yaxshi sharoit-imkoniyatidan, joyidan kechmoq, uni tashlamoq. He yoʻq, be yoʻq issiq oʻrnimni sovitib, ishimdan olib tashlasang — GazetadanSababiki boʻlmasa, kim issiq oʻrnini tashlab, qum tepaliklari orasida sargardon boʻlib yuradi?! — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Koʻngli oʻrniga (yoki joyiga) tushmoq Koʻngli taskin topmoq, xotirjam boʻlmoq. Xoʻsh, koʻngling joyiga tushdimi? — O. Yoqubov, Chin muhabbat
  • Oʻrin yoʻq Keragi yoʻq, ortiqcha. Koʻngil yaqin joyda bunday gaplarga oʻrin yoʻq. — S. Zunnunova, Yangi direktor
  • Oʻrniga keltirmoq [Qodirov] Kolxozchilar yoʻl-yoʻlakay qoʻl qovushtirib salom berishlarini, izzat-hurmatini hamisha oʻrniga keltirishlarini istaydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Oʻrniga oʻtmaydi Oʻrnini bosmaydi, murod hosil boʻlmaydi. Mamajon polvon ishga tushishdan oldin patefonni bir qoʻyib, muzika eshitib olmasa, oʻrniga oʻtmaydi. — Gazetadan
  • Oʻrniga qoʻymoq Koʻngildagidek, qoyil qilib, juda yaxshi bajarmoq; oʻrinlatmoq. Toshkent xalqaro anjumanlarni oʻrniga qoʻyib oʻtkazishda boy tajribaga ega. — GazetadanGʻulom aka unga ish buyurib qolgudek boʻlsa, boshi osmonga yetar, sevinganidan chopqillab borib, dastyorchilikni oʻrniga qoʻyardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
  • Oʻrnida koʻrmoq Qatoriga qoʻshmoq; hisoblamoq. Mardikorni, xizmatkorni, kosibni odam oʻrnida koʻrishmaydi bu zamonda. — Oybek, Tanlangan asarlarShu ikki yildan beri menga boʻlgan aloqangiz bir zarra ham oʻzgargan emas meni xotin oʻrnida koʻrmaysiz! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 1622 →

Taʼriflar ichida

9 ta
nomus-or

nomus-or ayn. Or-nomus. Baland-baland togʻning qori boʻladi, Mard yigitning nomus-ori boʻladi. Fozil shoir Qiz bola nozik gul, u oʻz qadr-qimmatini biladigan, nomus-orli

betavfiq

betavfiq Din yoʻl-yoʻriqlariga ishonmaydigan, diniy eʼtiqodsiz; imoni yoʻq; murtad. Kalima keltir, betavfiq! Oybek, Tanlangan asarlar Kimda-kim xudoning osiy bandasi beta

separate inglizcha

|IT| 1 ajratmoq, ayirmoq, ayirib tashlamoq, ajralmoq 2 [I] ro'zg'orni ajratmoq, alohida qilib qo'ymoq - separated adj ro'zg'ori ajratilgan, alohida kishi qo'yilgan

orsizlik

orsizlik Oriyati, ori yoʻqlik. Otaning oʻlimi haqidagi mashʼum soʻzlar gʻam-gʻussa yoki dard-alam bilan emas, mast-alast baqiriqqa qoʻshib, orsizlik bilan oʻqilmoqda edi.

tuymoq

tuy Keli, xovoncha va shu kabilarda yanchmoq, maydalamoq, kukun qilmoq. Murch tuymoq. Hovli yuzida joʻxori tuyib oʻtirgan Karomat Mehrinisoni koʻrib, dik etib oʻrnidan tu

Hammasini koʻrish · 9 →

Ertaklar

361 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 361 →

Sheva materiallari

331 ta
Boʻshlov
Xorazm viloyati · hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish

Hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.

Bo‘jalamoq
Qashqadaryo viloyati · Bo‘ja sepmoq

Go‘shtga bo‘ja ziravorini sepmoq.

Burgadori
Xorazm viloyati · dust

Zararkunandalarga qarshi kurashda ishlatiladigan dori; dust.

Chingirik
Xorazm viloyati · Oq makkajo‘xori poyasi

Oq makkajo‘xori poyasi

Chygeri
Fargʻona viloyati · jo'xori
Egiz
Fargʻona viloyati · egizak

1) baland, yuqori yer; 2) ikkisi bir tug'ilgan bola, hasan-husan

Hammasini koʻrish · 331 →

Tashqi resurslar

2 ta

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.