Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«oram» boʻyicha 763 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

614 ta
oʻram
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Oʻralgan holga keltirilgan, oʻrab qoʻyilgan.

Ikki oʻram ip.

Oysha traktor orqasidagi bir oʻram arqonni olib, unga uloqtirdi. — S. Ahmad, Ikki hikoya

Bir oʻram qogʻoz oldi yana. Bu mayda harflar bilan qora siyohda koʻchirilgan gʻazallar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Xiva zargarlari ziynatlagan tilla buyumlar, toy-toy ipak oʻramlari imperator janoblariga peshkash qilinadi. — S. Siyoyev, Avaz

2. Oʻralgan narsaning har bir qavati.

Bemorni karavotga yotqizishdi. Ikki hamshira birin-sirin doka oʻramlarini yecha boshladi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda

3. Taxlab biror narsa bilan oʻralgan, oʻrab tugilgan.

Dasturxonga bir oʻram qogʻoz pul qoʻydi. — N. Maqsudiy, Yuksalish

Ertasiga Amatjon Toʻlgʻonoyning qolgan-qutgan sepini, uch-toʻrt koʻrpa-yostiq, bir oʻram idish-tovoq olib kelib berdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

4. Bir oʻrashga yetarli, bir marta oʻrasa boʻladigan.

Bir oʻram maxorka.

5. Biror nimalar bilan oʻralgan, oraliqda boʻlgan joy.

Ikki qoʻshin bir-biri bilan aralashib, qilich solishardi Yaralangan otlar oʻram ichida choʻloqlanib, kishnab yurardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

6. Ijtimoiy, hududiy va shu kabilar jihatdan alohida, mustaqil boʻlgan joy, mahalla, xoʻjalik va shu kabilar

Oʻramlarga tarqaldilar ul guruh, Boʻlib mavji daryo kabi koʻh-koʻh. — S. Xondayliqiy

Ayyor ekan shu oʻramning qizlari, Yaxshi yorim yomon yoʻlga solibdi. — Oq olma, qizil olma

Aslida bu ikki shikoyatchining arzi, rayon u yoqda tursin, xoʻjalik oʻramidan tashqariga chiqqulik emasdi. — Mushtum

  • Oʻram qilmoq Oʻram holatiga olmoq. Oʻram qilingan qogʻoz.Arqonga osilib turib, toshda nimadir chizayotgan yigit qoʻlidagi oq narsani oʻram qila boshladi. — P. Qodirov, Qora koʻzlarTohirning sherigi xurjunidan oʻram qilingan arqon oldi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Toʻliq maqola →
or
Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Oʻziga nomunosib yoki ep koʻrilmagan ishdan, narsadan xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, nomus.

Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir. — Maqol

Qishloqda birovdan kaltak yeyish azal-azaldan er yigit uchun or sanaladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

2. Obroʻ, faxr.

Nori borning ori bor. — Maqol

Sen mening chin yorimsan. Dilda yoʻgʻ-u borimsan, Gʻam nomus-u orimsan, Oy borib, omon kelgil. — T. Toʻla

  • Or bilmoq Oʻziga ep koʻrmaslik. Mirzakarimboy bilan pul yuzasidan xirillashini, yoqa boʻgʻishni [Yoʻlchi] oʻziga or bildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Or qilmoq (yoki etmoq) Uyalmoq, nomus qilmoq, oʻziga ep koʻrmaslik. [Raʼno:] Agar or etsa Layli haqlidir Qaysning jununidin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Ori kelmoq Uyalmoq, nomus qilmoq. — Yoʻq, togʻa, oʻrganib oldim, — dedi uquvsizligidan ori kelgan Qoʻziboy. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.
Toʻliq maqola →
ora
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ikki narsa yoki nuqta oʻrtasidagi masofa.

Moskva bilan Toshkent orasi 3500 kilometr. Kolonnada mashinalar orasi.

Ora uzoq, qariyb bir kilometrcha kelar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Narsalar oʻrtasidagi joy, boʻshliq, maydon; ochiq yoki teshik joy.

Gʻoʻza qatorlari orasini yumshatish.

Seni unda, meni munda yaratdi. Oramizda oqar daryo yaratdi. — Qoʻshiqlar

Supalarning oralariga, atrofiga anvoi gullar ekilgan. — A. Qahhor, Asror bobo

Bulutlar orasidan oyning bir parcha kumushi koʻrinib qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Narsalarning bir-biriga tutashgan joyi, oʻrtasi.

Etagi eshik orasiga qisilib qoldi.

Saman otliq, qamchisini buklab, piyozi chakmonining yoqasi bilan gardan orasiga qistirdi-da, otini qistab, devorga yaqinlashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Narsalarning ichi, oʻrtasi.

Beda orasi juda issiq, goʻyo quyoshning butun olovi beda ichiga yashiringanday. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Qator, saf; toʻda, davra.

Oramizda har xil odamlar bor. Oramizdan yaqin doʻstimiz ketdi.

Buni haydang oradan, joʻralar! Yana yolgʻonlar ila koʻp Sizni sarson qiladir. — Hamza

Qoʻshin Toshkentga yetgan baʼdida bizlar tashqaridan va sizlar ichkaridan boʻlib, Musulmonqulni oradan koʻtargaymiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. Ikki voqea, hodisa yoki payt oʻrtasida oʻtgan, oʻtadigan vaqt, fursat

Mehmonlar joʻnab, oradan sal vaqt oʻtmay Asrorqul keldi. — A. Qahhor, Asror bobo

Oradan toʻqqiz yil oʻtdi. Bular toʻrt bola koʻrishdi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

7. Kishilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabat, aloqa.

Bu haqda endi bizning oramizda gap boʻlmasin, oʻrtoq Nurmonov. — S. Zunnunova, Olov

— Haligi gaplar yolgʻonmi! Orada hech narsa boʻlgan emasmi? — soʻradi yumshoqlanib ona. — Oybek, Tanlangan asarlar.

8. 3-shaxs egalik va oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi.

  • Tirnoq orasidan kir qidirmoq
  • Bu (yoki shu) 1. Orada Ikkala xatga ham tezda javob kela bermadi. Bu orada janglar boʻlib, Mirzayevning qismi — gvardiyachi qism, oʻzi gvardiyachi serjant boʻldi. — A.Qahhor, Koʻk konvert;— Bu orada Homid nima qilib yuribdir, oʻziga tuzukkina boy kishi emasmi edi? — dedi Oftob oyim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Kun ora Kun osha, ikki kunda bir, oradan bir kun oʻtib. Mulla Muhsin, shu hovuzdan kun ora suv oʻtadimi yo yoʻq? — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Tez orada
  • Yaqin orada 1. Yaqin vaqt ichida, yaqin kunlar ichida, shu kunlarda. Agar yaqin orada havo ochilmay, surunkasiga yomgʻir yogʻib bersa, nima qilamiz? — N. Safarov, Xadicha AhrorovaYaqin oradagi objuvoz poykoʻpining zarbi yerni silkitib, toʻlqin berar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Ora ochiq (qilmoq) 1. Oʻzaro hisob-kitob tugadi. [Boy Gʻofirga:} Toʻy bahonasida mendan senga oʻtib qolgan arzimagan narsalar bor. Shularni pulga chaqib, orani ochiq qilib qoʻysak, degan edim. — Hamza, Boy ila xizmatchi;Sen xato qilgan boʻlsang, men ham xato qildim, ora ochiq, — dedi Toʻlagan qistab kelayotgan kulgidan labi pirpirab. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oraga odam (yoki kishi) qoʻymoq Ikki tomonni bitishtirish, ular oʻrtasidagi ish haqida kelishish uchun uchinchi bir shaxsni vositachi qilib yubormoq. Mendan oʻzi xafa boʻlgan boʻlsa, oraga kishi qoʻysa ham boʻlar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oraga suqilmoq Boshqalarning gapiga, suhbatiga yoki ishiga aralashmoq. Duv oraga suqilibdi necha dallol: Baraka de, baraka de, sen sot, sen ol! — Gʻ, Gʻulom
  • Oraga tushmoq (yoki kirmoq) Oʻzaro munozara qilayotgan, tortishayotgan yoki urishayotgan kishilar orasidagi ixtilofni bartaraf qilish uchun urinmoq. Er-xotinning orasiga esi ketgan tushibdi. — MaqolEr-xotinning orasiga tushgan kishi baʼzan oʻsha tobda, aksari keyinchalik soʻkish eshitadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Orada qolmoq Maʼlum kishilar oʻrtasidagi voqealar yoki gapdan boshqalar xabar topmasligiga ahdlashmoq. — Nazar aka, — dedi birinchi yordamchi bosiqlik bilan. — Gap oramizda qoldi, deb vaʼda berdingiz. — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Orada (yoki oraga)
  • Orada(n) gap oʻtdi (yoki qochdi) Ikki tomon oʻrtasida noxush, bir-biriga qattiq tegadigan, ayil botadigan gap boʻldi. Siz payqamabsiz Orada jinday gap qochdi. — A. Qahhor, Millatchilar
  • Oralaridan qil (ham) oʻtmaydi
  • Ora(ni) buzmoq Kishilar oʻrtasidagi aloqani, munosabatni yomonlashtirmoq, oʻrtaga adovat solmoq, doʻstni dushmanga aylantirmoq. Binoyidek bosh qoʻshib turgan ikki elatning orasi yana buzildi-quydi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
  • Orasi yaqin boʻlmoq Oʻzaro munosabati, aloqasi yaxshi boʻlmoq. Yaxshiboyev raisni laqabi bilan aytsa ham, raisning oʻzi zarracha xafa boʻlmasdi, shundan bildimki, bularning orasi yaqin. — M.M. Doʻst, Lolazor
  • Ora oyi Qamariya yil hisobidagi shavvol va zulhijja oraligʻidagi oy; zulqaʼda.
Toʻliq maqola →
oʻrama
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Bir necha marta aylantirib oʻralgan, oʻrab bogʻlangan.

Jonuzoq ot Oʻrama belbogʻiga qistirigʻliq turgan irgʻay dastali qamchisini oʻynay boshladi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Buralib-buralib ketgan.

Olqor shoxi oʻrama, gapni sochday burama. — Qoʻshiqlar

3. Yoyilgan yupqa xamirni kesib, oʻziga xos shaklda yogʻda qovurib tayyorlangan taom, pishiriq.

Bunday moʻrt xamirdan pechenye, chakchak, oʻrama kabi taomlar tayyorlansa, ogʻizda uqalanib turadi. — K. Maxmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

4. Oʻram 1.

Bu (ich) mahsulotlarning har biridan har xil yaxna ovqatlar poʻstdumba oʻramasi kabi qator tansiq taomlar pishiriladi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

U mayda-chuydalarni qalamdon ichiga solib, uni qogʻoz orasiga qoʻyib, oʻrab, los bilan bogʻladi, meni xurjunsiz eshakka mindirib, oʻramani oldimga qoʻyib, Soktarega joʻnatdi. — S. Ayniy, Esdaliklar

Toʻliq maqola →
oʻramoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Oʻram, kalava qilish uchun aylantirmoq, oʻram, kalava hosil qilmoq.

Gazetani oʻramoq. Kartonni oʻramoq.

Ovqatdan soʻng enam xira chiroq yorugʻida, oʻzlaricha qandaydir qadimiy ashulani xirgoyi qilib, kalava oʻrardilar. — Saodat

2. Ip, sim va shu kabilarni biror narsa ustidan aylantirib, oʻram holiga keltirmoq.

Ipni chillakka oʻramoq. Arqonni belga oʻramoq.

Ipaklarni naychaga oʻraydigan, kalavalaydigan dastgohlar bir maromda ishlamoqda. — Gazetadan

Baʼzan yigitlar bellariga yoʻgʻon simni uch-toʻrt qavat qilib oʻrab keladilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Boshni berkitmoq, boshga yopmoq, tangʻimoq.

Durracha oʻramoq.

Xotin boshidagi jun roʻmolini oldi-da, bir-ikki qoqib, yana oʻradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Aylantirib, aylanib, atrofini toʻsmoq.

Hovlini taxta devor bilan oʻramoq. Bogʻni panjara bilan oʻramoq.

Zirklar toʻrt tarafni devordek oʻrab turar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Atrofni osmonoʻpar togʻlar oʻrab olgan. — K. Yashin, Hamza

5. Atrofidan, ustidan aylantirib band qilmoq, ichiga olmoq, berkitmoq.

Boʻyinga sharf oʻramoq. Yarani bint bilan oʻramoq.

6. Ustidan biror narsa bilan mahkamlab bogʻlamoq, ichiga olmoq.

Narsalarni qogʻozga oʻramoq.

Ahyon-ahyonda tamaki oʻrash uchun ham qogʻoz topolmay, diqqinafas boʻladi kishi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

7. Qoplamoq, qurshamoq.

Koʻkni oʻrab olgan qora bulutlar ham toʻs-toʻsga boʻlinib, oy ham qora parda ichidan yarim yuzini ochib, yer yuziga moʻralab qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

shamol endi boʻronga aylanib, aravalarni sariq chang oʻray boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

8. Ishgʻol qilmoq, band etmoq, egallamoq; bosmoq.

Hozir uning yuragini boshqa bir haqiqat tirnay boshlagan va vijdonini faqat shu masalagina oʻrab olgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning yuragini qarama-qarshi hislar, kechinmalar oʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Paytava oʻramoq. Adolat indamay yotar, bosh va yuzlari doka bilan oʻrab tashlangan edi. — S. Zunnunova, OlovPismiq qopchiqning ichidan teriga oʻrab qoʻyishgan bir tugunni oldi. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Pilla oʻramoq Pilla hosil qilmoq (ipak qurti haqida). Qurt pilla oʻradi. Oq pilla oʻraydigan ipak qurti.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 614 →

Taʼriflar ichida

7 ta
OʻRAM

- 1. oram, baylam, buwma; 2. túyin, oralģan zat; 3. oralģan zattıń hárbir qabatı; 4. bir orawģa jetetuģın, bir márte orawģa bolatuģın.

Hammasini koʻrish · 7 →

Ertaklar

114 ta
Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Aqlsizga ming soʻz oz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Hammasini koʻrish · 114 →

Sheva materiallari

28 ta
Gavaz
Jizzax viloyati · katta qoramol
aqbash//axbash
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oq boshli qoramol, oqbosh

1. faqat boshi oq nasldor qoramollar; 2. bot. Oqbosh

birqïrqqan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yetti-sakkiz yoshlik qoramollar
gäväz
Qashqadaryo viloyati · yirik qoramollar

yirik qoramollar

hom
Qashqadaryo viloyati · ho'p

o'rilgan g'allaning ustiga qoramol, ot, eshak kabilarni bir-birining bo'ynidan bog'lab, aylantirib haydab turish orqali yanchish usuli

iri qara
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qoramollar

ot, tuya va qoramollarning umumiy nomi

Hammasini koʻrish · 28 →