«onsiz» boʻyicha 127 ta natija: Izohli
ot Qisqa bir zamon: lahza, payt.
Bir on. Shu onda.
Bir onning bahosin oʻlchamoq uchun Oltindan tarozu, olmosdan tosh oz. — Gʻ. Gʻulom
Umid Hafiza bilan boʻlgan shirin onlarini xayolidan oʻtkazardi. — Mirmuhsin, Umid
ot 1. Farzandi yoki farzandlari boʻlgan xotin (oʻz tugʻgan farzandlariga nisbatan); bolali xotin.
Koʻp bolali ona.
Bola yigʻlamasa, ona emchak bermas. — Maqol
Erka tutsa onasi, taltayadi bolasi. — Maqol
Qiz ertalab turib, darrov onasiga razm soldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Oila boshligʻi, tarbiyachisi.
Bular uchun alohida qozon osilarmidi. Siz hammasining onasi, u kishi — ota. Usta bolani juda yaxshi koʻradilar. — A. Qahhor, Tomoshabogʻ
3. Keksa ayollarga hurmat yuzasidan ularning nomiga qoʻshilib ishlatiladi, masalan
Tojixon ona, Norjon ona.
4. Keksa ayollarga hurmat bilan murojaat etish formasi.
5. Bola tugʻgan jonivor.
Toychoqning onasi. Ona qoʻy. Yaxshi buzoq ikki onani emar. — Maqol
Ona ari urugʻlagandan keyin bir sutkada 1500—2000 tagacha tuxum qoʻyadi. — Fan va turmush
6. koʻchma Yaratuvchi, vujudga keltiruvchi.
Yer — hayotning onasi.
ot 1. Odam ruhiy faoliyatining oliy shakli; kishining fikrlash qobiliyati; aql, idrok.
Bolaning ongini oʻstirish.
Inson
mavjudotlardan ongi, tafakkurining ulugʻligi, sezgi hissiyotining cheksizligi bilan ajralib turadi. — Saodat
2. Odamning yoki odamlar guruhining ijtimoiy hayotni tushunishi, sezishi, unga munosabati.
Siyosiy ong. Sinfiy ong.
Bizning maqsadimiz kishilarga ong, tushuncha bermoq; toki har bir kishi yaxshilik va yomonlikni, oq-u qorani oʻzi ajratib oladigan boʻlsin! — P. Tursun, Oʻqituvchi
3. fls. Psxl. Voqelikning kishi miyasida uning butun ruhiy faoliyatini oʻz ichiga olgan va maʼlum maqsadga yoʻnalgan holda aks etishi.
Ong miyaning funksiyasidir. Modda — birlamchi, ong ikkilamchidir.
4. fls. Belgili bir ijtimoiy guruh vakili boʻlgan kishilarning psixologik, siyosiy va falsafiy nuqtayi nazarlari; ilmiy, badiiy qarashlari majmui.
Turmush ongni belgilaydi. Ijtimoiy ong.
ot Muqaddas narsalar yoki kimsalarning nomini aytib, ularni oʻrtaga qoʻyib berilgan qatʼiy vaʼda; qasam.
Ont ichmoq.
Basharti shu xizmatni bajarib berishni boʻyningga olsang, ont bilan aytamanki, davlatimning yarmisi seniki boʻlsin! — K. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
sft. Juda qisqa vaqt davom etgan, etadigan, bir lahzali.
Oniy oʻzgarish.
Hammaning yuzida oniy bir falokat zarbini tortganlarning hayajon va tashvishini koʻrdi. — Oybek, Navoiy
Ikki sevishgan yurakning bu oniy uchrashuvini hech kim payqamadi. — Mirmuhsin, Umid
sft. mat. Oʻnlab hisoblashga asoslangan.
Oʻnli sanoq sistemasi.
billoh esk. Xudo haqi. Billoh, har rakat namozga yukunganimda, Bobo Mashrofni yodga olib, xalloqi olam rahmatini tilaymen. Yoshlik. Jahondin kim desun billoh kerakmas man
Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla
Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn
Ikkita doʻst Xizrdan turli tilaklar tilaydi: biri mol-dunyo va ulfatlar, ikkinchisi esa oila va farzandlar. Yillar oʻtib, ularning hayotlari tilaklariga koʻra s
Ushbu ertakda xoʻjayinlarining jabr-zulmidan qochgan echki, sovliq va hoʻkizning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular oʻzlariga yangi makon topib, yovvoyi hayvo
Nimjon, zaif, darmonsiz, ojiz; xayolparast, fantazyor
makkajo‘xori so‘tasining donsiz o‘zagi
oriq, ozgʻin, darmonsiz
uquvi yoʻq, qoʻlidan biror ish kelmaydigan kishi
