Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«olalik» boʻyicha 97 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

94 ta
ola
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. 1. Oq-qora, oq-malla va shu kabilar qorishiq tusli (hayvonlar tusi haqida).

Ola ot. Ola hoʻkiz. Ola tovuq somon sochar, oʻz aybini oʻzi ochar. — Maqol

Bu pulga manman degan galanskiy [golland] ola sigir olishingiz mumkin. — N. Aminov, Qahqaha

2. Turli xil rangli, yoʻlli yoki gulli; chipor.

Ola (yoʻlli) beqasam. Ilon chaqqan ola arqondan qoʻrqar. — Maqol

Xonaning toʻridagi poʻstak ustida oppoq soqoli koʻksiga tushgan, katta sallali, ola choponli domla oʻtirardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Kelishmovchilik, nifoq, nizo.

Oltovlon ola boʻlsa, ogʻizdagini oldirar. — Maqol

Ovul iti ola boʻlsa, boʻri kelsa birikar. — Maqol.

[Tojiboy:] — Yoʻq, mening fuqarom ichida olasi yoʻq, — dedi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Tugal emas, hakkam-dukkam, bir tekis unib chiqmagan; chala.

Chigit sifatsiz ekilib, koʻchat ola chiqsa, kimga foyda-yu, kimga zarar? — M. Nazarov, Jilvon jilvalari

  • Oq ola Asosan oq tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Qora ola Asosan qora tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Olachiqdi Ittifoqi, orasi buzildi. Oq poshshoning askarlari oʻrtasidan ola chiqib, Urishmaymiz, urishsa poshsho bilan vazirlar urisha bersin, deb turgan emish. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Ola koʻz, olakoʻz 1. Chaqchaygan katta koʻz; Elmurod atrofiga qaragan edi olakoʻz zavxoz ham sahna oldida tomosha qilib turganini koʻrdi-yu, oʻzining bor-yoʻqligini unutdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ola qaramoq 1. Koʻzlarini olaytirib, oʻqrayib qaramoq. Dehqonovga va unga tanbeh berdim. Endi ikkovi ham menga ola qarab yuribdi. — S. Nurov, Narvon;— Siz yaxshi koʻrgan bir qizga birov ola qarasa, siz nima qilardingiz? — dedi. — N. Safarov, Uygʻonish;Ultonni hech kim bek qilgani yoʻq, u oʻzi oʻzini bek qilib, Qoʻngʻirotga ola qaradi. — Yodgor
  • Oq uy, ola bargak
Toʻliq maqola →
olam
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo.

— Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. —

Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuhmat boʻlib kelgan. — S. Ayniy, Doxunda

2. Butun jahon, dunyo, yer yuzi va undagi insonlar, xalqlar

Paxtamizning shuhrati butun olamga mashhur.

Hakimboyvachchaning ovozasi olamni tutadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Tabiatda mavjud boʻlgan narsalarning alohida bir toʻpi, dunyosi.

Oʻsimliklar olami.

Titrash oʻsimlik olamiga ham halokatli taʼsir etadi. — Fan va turmush

4. Oʻziga xos xususiyatlari, maqsadi, maslagi bilan ajralib turadigan ijtimoiy guruh, jamiyat.

5. Odamning maʼnaviy, ichki dunyosi; oʻziga xosligi.

Inson ruhiy olamining eng nozik nuqtalarini his etib, voqea va hodisalarning eng dolzarb jihatlarini badiiy aks ettirmogʻim lozim boʻladi. — OʻTA

6. Biror soha, jabha.

Ilm olami. Siyosat olami.

U

endi Salimxondan koʻp soʻzlaydi, hatto Salimxonni siyosat olamiga sudraydi. A. — Qahhor, Sarob

Fan olamida yangilik yaratish istagi uning qalbini qamray boshladi. — S. Karomatov, Oltin qum

7. Bu dunyo; mavjud dunyo.

Olamdan oʻtmoq.

Qutbinisa onasi olamdan oʻtgandan buyon endi ohorli kiyim kiyishi edi. — S. Ahmad, Ufq

  • Oʻn sakkiz ming olam
  • Yangi olam 1. Biror ijtimoiy formatsiya oʻrnini olgan ikkinchi, yangi formatsiya. Yangi olamga kirgan odamlarning hammasi oyogʻida eski olamning loyi bilan kirgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUmrini shaharda, shovqinli sexlarda oʻtkazgan bu yigit uchun qishloq mutlaqo yangi olam edi. — S. Ahmad, Hukm
  • Bir olam 1. Oʻziga xos bir dunyo. [Normat] 1940 yili [Moskvadagi] qishloq xoʻjalik vistavkasini koʻrgandayoq: — Vistavkaning oʻzi bir olam, — degan edi. — I. Rahim, Chin muhabbat;U Moskavadan bir olam taassurotlar bilan qaytdi. — T. Ashurov, Oq ot
  • Boshqa olam Xulq-atvori boʻlak, boshqacha. Ot esa tamom boshqa olam, ayniqsa mening qorabayirim. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Jumla(i) olam Olamdagi hamma odam yoki narsa. Oltin tuprogʻingda jumla olam bor. — H. Gʻulom
  • Ikki olamda Hech vaqt, hech qachon.
  • Olam guliston Hammasiga oʻsha moshak sababchi. Keling, deb telefon qilmaganda, olam guliston edi. — N. Aminov, Qahqaha
  • Olamhodis Mabodo, ehtimol, boʻlishi mumkin, balki. Olam hodis, qoʻlga tushib qolsang, soʻroq kezida aybni faqat oʻz boʻyningga olib, oraga meni qotishtirmaysan! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Olamga sigʻmay ketdi Behad xursand boʻldi. Koʻrmaysizmi: suvning sharpasini eshitib, bechora [dehqon]lar olamga sigʻmay ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Parvardigori olam Olloh; olamning yaratuvchisi, xalloqi olam, xudo. Parvardigori olam duolarimizni mustajob qilgay.
  • Podshohi olam
  • Husn olami Husndor kishilar, nozaninlar toifasi. Bu uza-tish (toʻy) majlisini jonli, ruhli oʻtkazmoq uchun barcha qizlar oʻzlarining eng asl, eng nafis kiyimlarini kiyib, favqulodda husn olamini yana bir qat, yana bir qayta bezabdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →
oʻlan
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Oʻt II.

Koʻm-koʻk oʻlanlar va ularning orasidan ilon izi boʻlib, quyoshning nurida kumush tasmaday yarqirab turgan ariq va ariqchalar koʻrinib turadi. — A. Qahhor, Sarob

Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻlan islarini keltirib urar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
oʻlat
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Odam va hayvonlarda oʻlat tayoqchasi qoʻzgʻatadigan oʻtkir yuqumli kasallik; koʻplab yoki yoppasiga oʻlimga sabab boʻladigan kasallik, masalan, vabo.

Qishloqlar uzoq davom etgan oʻlat yoki urush natijalarida xarob boʻlganday vayronlikka yuz tutgan. — A. Qahhor, Sarob

Bu ahvol umumiy vabo va oʻlat edi. — S. Ayniy, Esdaliklar.

  • Oʻlat tegmoq Oʻlatga duchor boʻlmoq. Chindan ham u oʻzini tanimaslik darajasida oldirgan, oʻlat tekkan kishilardek, koʻzlari ichiga choʻkib ketgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 94 →

Ertaklar

3 ta
Kiyik
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda togʻda yashovchi kiyikning bolalarini boqish uchun ovqat izlab, qopqonga tushib qolishi va uning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ertakda mehribonl

Sherzod va Gulshod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshoh farzandi Sherzodning tugʻilishidan boshlab, uning sher tomonidan tarbiyalanishi va taxt uchun kurashlari hikoya qilinadi. Qahramonlik, adolat

Zehnli qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ota-onasi oʻz aytganlaridan qaytmay, qizlarini daryoning narigi tomonidagi qishloqqa uzatmoqchi boʻlishadi. Ammo zehnli qiz oʻzining topqirligi bilan