Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«оғма» бўйича 115 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

99 та
оғма

сфт. 1. Оғмачи 1.

2. Бирор тўғри чизиқни 90°дан кичик бурчак ҳосил қилиб, кесиб ўтадиган иккинчи тўғри чизиқ.

Оғма призма. Оғма силиндр.

3. Ўтиқ, қия.

Оғма минора.

Тўлиқ мақола →
оғмоқ

фл. 1. Бирор томонга ётиб, қия ҳолат олмоқ, қийшаймоқ, энгашмоқ, ёнбошламоқ.

Кема ўнг томонга оғди. Девор оғиб қолди.

Ортиқ сўзлай олмади, боши бир томонга оғиб тушди-ю, жим бўлди жони узилган эди. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

Анисимов ҳамиша деворни оғган томонга йиқитади. — Э. Самандар, Дарёсини ёʻқотган қирғоқ

2. Бирор томонга, пастга сирғаниб, осилиб тушмоқ.

Қоринбоғ бўшаб, отнинг эгари чап томонга оғиб кетибди.

3. Тўғри, тик ёʻлдан ёки белгили ёʻналишдан четга чиқмоқ.

Самолёт курсдан оғди.

4. Бурилмоқ, четга чиқмоқ; бирор томон силжимоқ.

Яхшибоев гап мавзуси четга оғиб кетганини сезди. — М. М. Дўст, Лолазор

Бек ака бошини кафтлари орасига олди: — Бебурд бўлиб қолдим чоғи ёшим оғиб! — С. Нуров, Нарвон

5. Бўлинмоқ, чалғимоқ (ўй-хаёл, диққат-эътибор ҳақида).

Бирдан диққати оғиб, уларга қулоқ тутди. — Шарқ юлдузи

6. Тўғри ёʻлдан адашмоқ, четга чиқмоқ, тоймоқ; бирор сиёсий оқимдан, маслакдан тоймоқ, қайтмоқ.

Менимча, ўртоқлар, Қўчқоров партия ёʻлидан оғиб, ёт унсурлар таъсирига тушиб қолган одам. — С. Анорбоев, Оқсой

7. Бирор томонга ёʻналмоқ, қарамоқ (кўз ҳақида).

Ҳожихола, Тўрахоннинг хаёлчан кўзларига қараб олиб, жавоб кутди. Жувон кўзлари секин ерга оғди: Розиман. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Раънонинг ерга қараган кўзи секингина Анварга кўтарилиб, яна ерга оғди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

8. Энг юқори нуқтадан, зенитдан ўтмоқ (Қуёш, Ой ва юлдузлар ҳақида).

Қуёш кунботарга оғиб, соялар чўзилиб қолган бўлса ҳам, тепалар ҳамон офтоб селида жимирлаб ётарди. — М. Мансуров, Ёмби

Уфққа оққан қуёш кўкни тутган тутун орасидан гўё қора шиша орқали кўринганга ўхшайди. — Ойбек, Қуёш қораймас

9. Маълум бир муддатдан, пайтдан ўтмоқ, ошмоқ.

Вақт ярим кечадан оққан эди. — М. Муҳамедов, Қаҳрамон изидан

Кун асрдан оғиб, шомга яқин қолган, шунинг учун гузардаги дўконлардан очиғи уч-тўртта эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

10. Бирор томонга ўтмоқ, унга мойил бўлмоқ ёки ён босмоқ.

Бирон эътиборлироқ одам закон [қонун] сўқиб қолса, дарров ўша томонга оғиб кетишарди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

Бу замонда кимнинг жин чақаси кўп бўлса, одамлар ўшанга оғади. — Ойбек, Танланган асарлар

Саломат қақшоқ ўгай она билан чиқишолмади. Ҳар кун жанжал, эшитмаган гапи, емаган турткиси қолмади. Ота ҳам суюкли хотин томонга оғиб кетди. — С. Аҳмад, Ҳукм

  • Кун оғди Кундузнинг ярмидан кўпи ўтди, кеч кира бошлади. Кун оғиб, ерга соя тушиши билан Ҳамро опанинг юраги питирчилаб қолди. — Ойдин, Ўзидан кўрсинТун оғди. Кечанинг ярмидан кўпи ўтди, ярим кечадан ошди. Тун оққач, баталон келди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
  • Боши оғиб Фалакнинг гардиши билан; беихтиёр, ўйламай-нетмай, боши айланиб. Боши оғиб келиб қолди.
  • Боши оққан томонга кетмоқ Нусратдек вужудини чулғаган паришон кайфиятдан фориғ бўлиш учун бирдан боши оққан томонга кетиш ишқига тушди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Кўнгли оғмоқ 1. Мойил бўлмоқ, муҳаббат қўймоқ. Қизинг, туркман элдан биров топибди, Қизинг кўнгли шу туркманга оғибди. — Равшан
  • Эси (ёки ҳуши) оғмоқ 2. Эс-ҳушини ёʻқотиб қўймоқ, маҳлиё бўлиб қолмоқ. Мен, эсим оғиб, унинг оғзига тикилганимча, қимирламай ўтириб қолдим. — Ойдин, Садағанг бўлай, командирАдолатнинг бир нуқтага тикилган кўзларига қараб қўрқиб кетди: эсидан оғиб қолса-я! Ҳали бу кўргилик ҳам бормиди унга. — С. Зуннунова, ГулханҲафизанинг бирдан ранги оқариб, гўё бошига юз пудлик гурзи тушгандек, эси оғиб қолди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →
оғ

ОҒ ъиштон, шимнинг икки почаси қўшиладиган жойъ. Шимининг о ғ и ситилиб кетибди. Қадимги туркий тилда ъчовъ, ъчотъ маъносини англатган бу от а:ғ тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 109), кейинроқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган ва бу унли ўзбек тилида â унлисига алмашган: а:ғ > ағ > âғ. Бу сўзнинг ҳозирги маъноси гавдадан кийимга кўчириш асосида юзага келган

Иштон ёки шимнинг икки почаси қўшиладиган жойи, чови

Тўлиқ мақола →
оғмачи

от 1. Бир гапда турмайдиган, ҳадеб айнийверадиган иродасиз одам, иккиланувчи; иккиюзламачи.

Оғмачи камбағалларимизнинг оғзини мойлашяпти тулки бойлар. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Бош ёʻлдан чекинувчи, четга чиқувчи, оғувчи.

Ўнг оғмачилар. Сўл оғмачилар.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 99 →

Таърифлар ичида

2 та
проексия

проексия мат. Бирор нарсанинг текисликдаги, масалан, қоғоздаги акси, тасвири. Нуқта проексияси. Чизиқ проексияси. Силиндрнинг горизонтал текисликка проексияси.

қия

қия от Бир томони баланд, бир томони паст ер, қиялик; тоғ ёки тепалик ён-бағри. Карвонни ҳоритар ёʻлнинг қияси. Алпомиш Қийғир деган қуш ўлтирар қияда. Бунд

Эртаклар

7 та
Дўстлик синовда чиниқар
Халқ оғзаки ижоди

Барг ва кесакнинг дўстлиги синовларга дуч келади. Улар бир-бирларига ёрдам бериб, қийинчиликларни енгиб ўтишади.

Момир билан Сомир
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда шоҳнинг икки ўғли Момир ва Сомирнинг бошидан кечирган саргузаштлари, уларнинг ажралишлари ва қайта топишишлари ҳикоя қилинади. Эртак қаҳ

Ота улуғ, отадан меҳмон улуғ
Халқ оғзаки ижоди

Мурод бобонинг ўғиллари отасининг гапига кирмай, томга чиқиб қор курашдан бош тортишади. Меҳмон бу ҳолатдан ҳайрон қолади, аммо кейинчалик бунинг сабаби

Ўтинчи чол
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи чолнинг ўғли Доднинг саргузаштлари, унинг адолатни тиклаш ва севгисини топиш ёʻлидаги синовлари ҳикоя қилинади. Қаҳрамон қийинчилик

Қаҳрамон
Халқ оғзаки ижоди

Қаҳрамон исмли йигит ўз шаҳри ва бошқа мамлакатларни ёвуз девлардан ҳимоя қилади. У қийинчиликларга қарамай, мардлик ва жасорат кўрсатиб, халқни зулмдан

Қозининг макри
Халқ оғзаки ижоди

Бир шаҳзода отасининг хасислигидан қочиб, мусофирликда бир қизга ошиқ бўлади. Қози йигитга ёрдам беришга ваъда бериб, ўзининг макр-ҳийласи билан қизни ун

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Шева материаллари

7 та
доғма
Хоразм вилояти · ўғил

1. чўридан (қулдан) бўлган ўғил (эски); 2. ўғил

доғма
Қорақалпоғистон Республикаси · тўнғич ўғил
доғма
Қорақалпоғистон Республикаси · чўридан туғилган бола

Ҳаммасини кўриш · 7 →