фл. 1. Фикр-мулоҳаза юритмоқ; фикрламоқ.
Ўйлаб тузилган режа. Кўп ўйла, оз сўзла. — Мақол
Ўйламай қилинган иш — бошга келтирар ташвиш. — Мақол
У
ҳар қанча ўйласа-да, Асқар ака ҳақида ёмон фикрга ботинолмас эди. — Н. Фозилов, Дийдор
Токайгача шу кепатада юрасан, болам, ахир менга ҳам жон керак, ўйласанг бўлмайдими? — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
2. Хаёлидан кечмоқ (кечирмоқ), хаёл қилмоқ. У
баъзан ўғлининг соғ-саломат жангдан қайтишини тилаб юртда тинчлик бўлса, умри боқий бинолар қуриб беришини ўйларди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Икки қўллаб қандай терар экан-а? деб ўйлайман ичимда. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
3. Ёдга олмоқ, эсга келтирмоқ; хотирламоқ.
Лекин мен бояги йигитни ўйлаб, юрагим эзилиб кетяпти. — П. Қодиров, Қора кўзлар
Аксинча, ҳар куни минг яшаб, қувнаб, Сен қилган ишларни ўйлайман, ўғлим. — Ғайратий
Ҳар куни дадамни бир ўйлаб қўяман. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
4. Бирор кимса ёки нарса манфаати юзасидан иш тутмоқ; шунинг дардида бўлмоқ.
Эл-юрт тинчлигини ўйламоқ.
Сут соғувчи ҳам, энг аввало, инсон соғлиғини ўйлайди. — Газетадан
Кўзим очиқлигида қизимнинг тўйини кўрай, деб ўзимни ўйлабман-у, бу тўйдан кейин Насиба нима бўлишини ўйламабман. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
Ўзингиз биласиз, Усмон ака биз иқтисодчимиз, даромадни кўп ўйлаймиз. — П. Қодиров, Қора кўзлар
5. Хаёл қилмоқ, тахмин қилмоқ, деб ҳисобламоқ, тушунмоқ.
Бу ишга раҳбарлик қилсангиз, мен ўйлайман, яна бир хайрли ишни юзага чиқарган бўласиз. — Мирмуҳсин, Меъмор
Менинг дўқимдан кейин Одил қизларга хат ёзмайди, деб ўйлайсизми? — С. Зуннунова, Янги директор.
Зайнаб сиз ўйлаган келинлардан эмас худога шукур, ақл-ҳуши жойида. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Қадамни ўйлаб босмоқ Фикр-мулоҳаза билан, ҳар томонини ўйлаб иш тутмоқ. Мен сизга ёмонликни раво кўрмайман. Қадамингизни ўйлаб босинг, ука! — С. Анорбоев, ОқсойАдашиш ёмон нарса. Адашиб қолмаслик учун эса қадамни ўйлаб босиш керак. — Газетадан