Қидирув

фл. 1. Хусусият, хислат, тузилиш ва бошқалар белгиси билан бир хилликка (ўхшашликка) эга бўлмоқ; ўхшаш бўлмоқ.

Бола отасига ўхшайди. Бу суюқлик мойга ўхшайди. Улар бир-бирига ўхшамайди. Мол эгасига ўхшамаса, ҳаром ўлади. — Мақол

Чирчиқ бўйи қишлоқларидаги уйлар бир-бирига ўхшайди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

домла сочларини бўятибдилар! Азбаройи худо, куя тушган пўстакка ўхшайди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

2. Жўналиш келишиги шаклидаги сўз билан шу сўз англатган нарса ҳақидаги тахминни, тахминий тасаввурни билдиради; бўлиб кўринмоқ.

Аҳволи чатоққа ўхшайди. Юр, бир айланиб келамиз, зерикканга ўхшайсан. Бугун кун қаттиқ исийдиганга ўхшайди.

Гапига қараганда, хурсандга ўхшайди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. с.т. Кўнгилдагидек бўлмоқ. ўринламоқ.

Иш унча ўхшамади. Ош жуда ўхшабди.

4. равишдошсифатдошҳаракат номи шаклида (— ўхшаб, ўхшаган, ўхшаш) кўм. взф. Қиёс, ўхшатиш муносабатларини ифодалайди; каби, сингари.

Подадан қочган бузоққа ўхшаб, дуч келган эшикка бошингни тиқаверасанми?! — Ойбек, Танланган асарлар

Яқинроқ бориб қараса, унинг боши қийшайган, чеккасидан увадага ўхшаган бир нарса чиқиб турибди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Эрлар севингандан кулсалар, сизга ўхшаш қизлар йиғлайдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

фл. Ўхшатмоқ феълининг биргалик нисбати.

от 1. айн. Ўхшатиш 1.

Бизнинг бу ўхшатмамиз ҳам унча тузук эмас. — С. Айний, Эсдаликлар

2. Ўхшатиш асосида яратилган, қилинган иш, нарса.

Ўтмиш адабиётда машҳур шоирларнинг шеърларига ўхшатма яратиш бир одат бўлган. — Н. Маллаев, Улуғ зуллисонайн шоир

фл. айн. Ўхшамоқ 3.

Ош ўхшалган эди. Биринчи ошамдаёқ, махдум Нигер ойимни тақдир этди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

фл. 1. Ўхшамоқ феълининг орттирма нисбати.

Укасига ўхшатдим. Ошни жуда ўхшатибди.

Лекин жуда муғамбир, мўлтони одамга ўхшатаман. — Ҳ. Шамс, Душман

2. Бирор кимса ёки нарсага қиёс қилмоқ, шунга ўхшаш, худди ўзи деб билмоқ.

Ҳаммани ўзингга ўхшатасан-а! — П. Қодиров, Қора кўзлар

Унинг кулиши, юришини Рустам аллакимга ўхшатди. — Муштум

3. Қойилмақом қилмоқ; бопламоқ.

Ёшига монанд ва озода кийим кияди, сочини ўхшатиб тарайди — М. Жўра, Изтироб

Бу етмагандек, ўхшатиб ҳақорат қилди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Азим унинг киндигига ўхшатиб тепди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. -(и)б қўшимчали равишдош (— ўхшатиб) кўм. взф. Қиёс, ўхшатиш муносабатини билдиради; каби, сингари.

Энди мен сизларни гўдак болаларга ўхшатиб, алдаб овқат едираманми?! — Мирмуҳсин, Меъмор

Йигит чакмоннинг икки енгини хуржунга ўхшатиб, елкасига ташлади-да, орқага қайтди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

5. ўтган замон бирлик шаклида (— ўхшатдим) Аскиянинг бир жанри, ёʻли.

Аскиянинг бир қатор жанрлари мавжуд: қофия ўхшатдим, бўласизми — УТА