сфт. Оти бор; от қўшилган.
Салимбойвачча Қўш отли извошни кира қилиб, ясаниб, шўхлик қилиш учун янги шаҳарга жўнаб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар
«ўтли» бўйича 408 та натижа
сфт. Оти бор; от қўшилган.
Салимбойвачча Қўш отли извошни кира қилиб, ясаниб, шўхлик қилиш учун янги шаҳарга жўнаб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар
ОТ И ъисмъ. Укангнинг о т и нима? Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз а:т тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 198; Девон, И, 107), ўша даврлардаёқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ПДП, 361; DS, 64); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: а:т > ат > âт. ОТ ИИ ъйирик иш-улов ҳайвониъ. Яхши о т г а бир қамчи, ёмон о т г а минг қамчи (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз ат тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 361; DS, 65); Маҳмуд Қошғарий бу сўзни "қаттиқ талаффуз қилинадиган алиф билан" деб алоҳида таъкидлайди (Девон, И, 70); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: ат > âт
1. махс.эск.айн.айн. Якка туёқлиларга мансуб ўтхўр, сутемизувчи йирик иш-улов ҳайвони. От заводи - от наслини яхшилаш ва наслдор, юқори сифатли отларни кўпайтириш билан шуғулланувчи махсус хўжалик, корхона. От кучи - 75 кг/м секундга ёки 0,736 квтга тенг қувват. От спорти - отда юриш, машқ қилиш мусобақаларининг умумий номи. От ўйин - 1) сирк. 2) карусел
Оқ
Қашқа
Ёʻрға
От абзали
Отга тақа қоқмоқ
Отга минмоқ
Яхши отга бир қамчи, ёмон отга минг қамчи — Мақол
Сидиқжон эгарга яхшироқ ўрнашиб, отнинг жиловини силкиди — Абдулла Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Узоқдан от елдириб келувчи отлиқни кўрган Содиқ кўчанинг ўртасида тўхтади — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар
80 от кучига эга бўлган трактор
Олимпиада ўйинлари дастурига от спортининг бир неча турлари киритилган
-Шу, театр дегани нима, от ўйиними? — Абдишукурдан сўради чойфуруш Садриддин бойвачча — Ойбек, Танланган асарлар
2. Отнинг бошига ўхшатиб ясалган шахмат донаси, асп
Отни юрмоқ. От бшган шоҳ бермоқ
3. қ.айн.қ. Мучал йил ҳисобида еттинчи йил номи. От йили - мучал йил ҳисобида еттинчи йил ( мучал). От миндирмоқ - от совға қилмоқ, от билан мукофотламоқ. От солмоқ - от қўймоқ 2. От қўймоқ - 1) отнинг жиловини бўш қўйиб елдирмоқ; 2) минган отини бирор кимса томон ёʻналтириб ҳужум қилмоқ. Отдай бўлиб кетмоқ - соғаймоқ, касалликни унутиб юбормоқ. Отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди - илгариги мавқеи ёки мартабасидан тушгандан кейин ҳам такаббурлигини ташламаган киши ҳақида. Отни қамчиламоқ - қамчиламоқ
Унинг йили
Эшитганлар шоирга раҳмат айтиб, бири тун кийдириб, бири от миндирибди — Шукрулло, Сайланма
Бугун биз канал қазиш муддатини тезлатишга ташаббускор бўлган икки донгдор қурувчига от миндирмоқчимиз — Саид Аҳмад, Уфқ
Кеча-кундуз тоғма-тоғ душманга қарши от қўйиб, йпюи очамиз — М. Муҳамедов, Машқ
Ота, ташвиш тортманг, сал ўтмай отдай бўлиб кетасиз — "Шарқ юлдузи"
от От минган; сувори.
Отлиқ аскар. Отлиқ полк.
Икковга биров ботолмас, отлиққа яёв етолмас. — Мақол
Кўчанинг бир томонида булутга ўхшаш чанг-тўзон кўтарилди ва ҳадемай бир тўда отлиқ кўринди. — С. Зуннунова, Олов
У Тўламат
урушда ҳам отлиқ армияда хизмат қилган, қайси бир генералга ординарес бўлган экан. — С. Анорбоев, Оқсой
сфт. Серҳаракат ва меҳнат-севар, тиниб-тинчимас; уддали.
Башорат ўтли-шудли хотин экан, ўзини эплаб кетади. — С. Аҳмад, Муллажон
Баъзи ўтли-шудли студентлар уни писмиқ дейишарди. — С. Анорбоев, Оқсой
Раисимиз ўтли-шудли одамга ўхшайди, нафасини ростламай, иш бошлаб юборди. — Муштум
погов. пеший не догонит всадника, ≈ пеший конному не товарищ: меньшинство подчиняется большинству.
от 1. Фарзандли, бола-чақали эр киши (ўз болаларига нисбатан).
Ота бўлмай, ота қадрини билмас. — Мақол
отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тожиддиннинг отаси ҳам кампирининг ўлимидан кейин кўп ўтмай вафот этган эди. — С. Зуннунова, Олов
2. Ёши катта кишиларга мурожаат қилишда ёки уларни ҳурматлаш учун ишлатилади.
Оталар сўзи — ақлнинг кўзи. — Мақол
Юнусали ота қаёққа боришни билмай, ҳардамхаёл бўлиб тургандан кейин идора тарафга ёʻл олди. — С. Аҳмад, Уфқ
Қоратой Ўрозни дарров Шокир отага юборди. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Ўғил болани эркалатиш учун ишлатилади.
4. кўчма Бирор иш ёки ҳаракатни бошлаб берган, унга асос солган киши ҳақида.
Абдулла Қодирий ўзбек романчилигининг отасидир. Жуковский рус авиациясининг отасидир.
5. кўчма Меҳрибон бошлиқ, раҳнамо ҳақида.
У [Михаил Маркович] колхозчиларга ота бўлди, ғамхўрлик қилди, иш ўргатди. — Ойдин, Мардлик — мангулик
6. Эл-юртга бошчилик қилувчи, ёши ёки мансаби улуғ зот ҳақида
[Ёрмат:] Тайёрлан, қизим, Сенга юрт отаси, элликбошимиз гапирадилар. — Ойбек, Танланган асарлар
оташли кт. Оловли, ўтли; қизғин, жўшқин. Оташли йиллар. Гарчи яшама-дим беиқбол, нигун, Гарчи давраларим нурли, оташли. А. Орипов, Йиллар армони
оқин Қозоқ ва қирғизларда: бадиҳагўй шоир, куйчи; халқ шоири; бахши. Эй сен, жавон шоир, ўспирин оқин, ўтли юрагингга қилурман ҳавас. А. Орипов, Йиллар армони
жанговарлик Курашга чорлаш; қаҳрамонлик, мардоналик. Таассуфки, ўтли сўз, жанговарлик ўрнини раҳбарлар соясига қуллуқ қилиш, яъни лаганбардорлик эгаллаб олган. Г
шудли Қўлидан иш келадиган; уддабурон, эпли. Шудли йигит. Баъзи ўтли-шудли студентлар эса уни писмиқ дейишарди. С. Анорбоев, Оқсой Ўғилларнинг иккови ҳам шудли
серзавқ Кишига катта завқ бағишлайдиган; ғоят завқли. Серзавқ мусиқа. Ишчи хонадонида ноёб танбурнинг серзавқ машқи анчагача жаранглаб турди. Мирмуҳсин, Созанд
ҳаққонийлик Ҳаққоний ҳолатга, ҳақиқатга мослик. Бу ўринда драматург, шахслар ва ҳодисалар ҳаётда қандай бўлса, унинг ўзидай акс эттириб, бадиий ҳаққонийликка эришад
Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб
отнинг икки томонидан гўтликка боғланадиган арқон
гўтликка ёрдам берувчи (икки томондан тираб турувчи ёғоч)
Самоварнинг ўтхонаси
Самоварнинг ўтхонаси