Қидирув

фл. кам қўлл. Ўринлашмоқ, ўрнашмоқ.

Стол яхши ўрнади.

Саидий —

ўн студент, ёзувчиликка ўрнаб, ҳамиша муваффақияцизликка учраб юрган бир йигит. — А. Қаҳҳор, Сароб

от Бошқалар эргашса, тақлид қилса арзийдиган иш ёки ҳаракат намунаси.

Ўрнак бўлмоқ (кўрсатмоқ). Ўрнак олмоқ.

Саккиз қават кўрпада оёғини узатиб ётган кексаларнинг бел боғлаб, далага чиқиши —

бошқаларга ўрнак. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Шундай оғир, масъулиятли пайтларда командирнинг шахсий жасорати ва ўрнаги бир онда юзларча одамларни қаноатлантирадиган қандайдир сеҳрли бир кучга эга эканига асло шубҳа қилмасди. — Ойбек, Қуёшқораймас

Сержант меҳнатда қандай ўрнак бўлган бўлса, жангда ҳам жангчиларга ўрнак бўляпти. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

сфт. Ўрнак бўладиган, бошқалар тақлид қилса арзийдиган; ибратли.

Ўрнакли иш. Ўрнакли жасорат.

Мудир жадал қадам ташлаган ҳолда тўхтовсиз гапирар, унинг сўзлари ҳам ўрнакли, ҳам қизиқ эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

от Геометрик шакллар билан ўсимлик ёки ҳайвонлар оламидан олинган тасвирларни ритмик тартибда қўшиб, уйғунлаштириб ишланган бўёқли, ўйма ёки чизма нақш, безак.

фл. 1. Муайян бир ҳолатда ўрнига мослаб қўймоқ, жойламоқ, ўрнаштирмоқ.

Ёʻлчи шамни қизнинг тепасидаги токчага ўрнатди. — Ойбек, Танланган асарлар

Аҳмаджон чакалакзордан ўтиб, пулемётни снаряддан ҳосил бўлган бир чуқур бўйига ўрнатди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Бунёд қилмоқ, ясамоқ, қурмоқ.

Ҳайкал ўрнатмоқ. Стенд ўрнатмоқ. Майдон ўртасига монумент ўрнатмоқ.

Иккинчи жаҳон урушида ҳалок бўлганлар хотирасига ёдгорлик ўрнатиш расм бўлди. — Газетадан

3. Бирор ҳолатни юзага келтирмоқ, жорий қилмоқ.

Тинчлик ўрнатмоқ. Интизом ўрнатмоқ.

Ғуломжон дастлабки кундан тортиб мактабда қаттиқ тартиб ўрнатди. — М. Исмоилий,Фарғона тонг отгунча

Ахир, адолатни қон тўкмай ўрнаца бўлмайдими? — К. Яшин, Ҳамза

4. Ишга, ўқишга ва шу кабиларга киритмоқ, жойлаштириб қўймоқ.

Мана, Қодиров номига ёзилган хат, сизни ишга ўрнатиб қўяди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

фл. 1. Бирон ўринни ёки жойни эгалламоқ, эгаллаб ўтирмоқ, ўринлашмоқ.

У креслога қулай ўрнашиб олди. Ўрнашиб ўтиринг. Жой нотекис бўлгани учун стол ўрнашмади.

Ҳалиги шох арқоннинг орасига бутоқ-мутоқлари билан кириб, маҳкам ўрнашиб олибди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Сидиқжон эгарга яхшироқ ўрнашиб, отнинг жиловини силкиди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. кўчма Бир жой, ўринда мавжуд бўлмоқ, унда жой олмоқ.

Кўзларига ўрнашган, сингишган ғам кетмаган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Бирор жойни ишғол қилмоқ, бирор жойда яшамоқ; ҳаёт кечирмоқ, турмоқ.

Ётоққа ўрнашмоқ. Квартирага ўрнашмоқ. У шаҳарга ўрнашиб қолди.

Янги ерларга жасур ёшлар кўчиб боришиб, ўрнашиб қолмоқдалар. — Газетадан

Душман муҳим стратегик аҳамиятга эга бўлган стансияда жуда маҳкам ўрнашган ва ҳар қандай қурбон бадалига бўлса-да, уни қўлдан чиқармасликка тиришарди. — Ойбек, Қуёш қораймас

4. Бирор иш-фаолият, лавозим ва шу кабиларда ўрин эгалламоқ, унда муқим бўлмоқ.

Директорликка ўрнашмоқ. Институтга ўрнашмоқ.

У

вилоят газетасига масъул котиб бўлиб ўрнашди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Аммо Холмирзаев ҳеч ерда муқим ўрнашолмади. — Муштум

5. кўчма Эс, хаёл ва шу кабиларда жой эгалламоқ.

Бу лавҳанинг ҳаммаси унинг хаёлига қаттиқ ўрнашиб қолган эди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

майин товуши, нуқрадек совуқ ва ясамароқ жилмайиши хотирамга ўрнашиб қолди. — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

Бақиргандан кўра, мароми билан секинроқ қилинган таъна қулоққа яхшироқ киради, зеҳнга яхшироқ ўрнашади. — Газетадан