Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ўраш» бўйича 176 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

80 та
ўрамоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ўрам, калава қилиш учун айлантирмоқ, ўрам, калава ҳосил қилмоқ.

Газетани ўрамоқ. Картонни ўрамоқ.

Овқатдан сўнг энам хира чироқ ёруғида, ўзларича қандайдир қадимий ашулани хиргойи қилиб, калава ўрардилар. — Саодат

2. Ип, сим ва шу кабиларни бирор нарса устидан айлантириб, ўрам ҳолига келтирмоқ.

Ипни чиллакка ўрамоқ. Арқонни белга ўрамоқ.

Ипакларни найчага ўрайдиган, калавалайдиган дастгоҳлар бир маромда ишламоқда. — Газетадан

Баъзан йигитлар белларига ёʻғон симни уч-тўрт қават қилиб ўраб келадилар. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Бошни беркитмоқ, бошга ёпмоқ, танғимоқ.

Дуррача ўрамоқ.

Хотин бошидаги жун рўмолини олди-да, бир-икки қоқиб, яна ўради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Айлантириб, айланиб, атрофини тўсмоқ.

Ҳовлини тахта девор билан ўрамоқ. Боғни панжара билан ўрамоқ.

Зирклар тўрт тарафни девордек ўраб турар эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Атрофни осмонўпар тоғлар ўраб олган. — К. Яшин, Ҳамза

5. Атрофидан, устидан айлантириб банд қилмоқ, ичига олмоқ, беркитмоқ.

Бўйинга шарф ўрамоқ. Ярани бинт билан ўрамоқ.

6. Устидан бирор нарса билан маҳкамлаб боғламоқ, ичига олмоқ.

Нарсаларни қоғозга ўрамоқ.

Аҳён-аҳёнда тамаки ўраш учун ҳам қоғоз тополмай, диққинафас бўлади киши. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

7. Қопламоқ, қуршамоқ.

Кўкни ўраб олган қора булутлар ҳам тўс-тўсга бўлиниб, ой ҳам қора парда ичидан ярим юзини очиб, ер юзига мўралаб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

шамол энди бўронга айланиб, араваларни сариқ чанг ўрай бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

8. Ишғол қилмоқ, банд этмоқ, эгалламоқ; босмоқ.

Ҳозир унинг юрагини бошқа бир ҳақиқат тирнай бошлаган ва виждонини фақат шу масалагина ўраб олган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Унинг юрагини қарама-қарши ҳислар, кечинмалар ўради. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Пайтава ўрамоқ. Адолат индамай ётар, бош ва юзлари дока билан ўраб ташланган эди. — С. Зуннунова, ОловПисмиқ қопчиқнинг ичидан терига ўраб қўйишган бир тугунни олди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Пилла ўрамоқ Пилла ҳосил қилмоқ (ипак қурти ҳақида). Қурт пилла ўради. Оқ пилла ўрайдиган ипак қурти.
Тўлиқ мақола →
ора
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Икки нарса ёки нуқта ўртасидаги масофа.

Москва билан Тошкент ораси 3500 километр. Колоннада машиналар ораси.

Ора узоқ, қарийб бир километрча келар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Нарсалар ўртасидаги жой, бўшлиқ, майдон; очиқ ёки тешик жой.

Ғўза қаторлари орасини юмшатиш.

Сени унда, мени мунда яратди. Орамизда оқар дарё яратди. — Қўшиқлар

Супаларнинг ораларига, атрофига анвои гуллар экилган. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Булутлар орасидан ойнинг бир парча кумуши кўриниб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Нарсаларнинг бир-бирига туташган жойи, ўртаси.

Этаги эшик орасига қисилиб қолди.

Саман отлиқ, қамчисини буклаб, пиёзи чакмонининг ёқаси билан гардан орасига қистирди-да, отини қистаб, деворга яқинлашди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Нарсаларнинг ичи, ўртаси.

Беда ораси жуда иссиқ, гўё қуёшнинг бутун олови беда ичига яширингандай. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Қатор, саф; тўда, давра.

Орамизда ҳар хил одамлар бор. Орамиздан яқин дўстимиз кетди.

Буни ҳайданг орадан, жўралар! Яна ёлғонлар ила кўп Сизни сарсон қиладир. — Ҳамза

Қўшин Тошкентга етган баъдида бизлар ташқаридан ва сизлар ичкаридан бўлиб, Мусулмонқулни орадан кўтаргаймиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. Икки воқеа, ҳодиса ёки пайт ўртасида ўтган, ўтадиган вақт, фурсат

Меҳмонлар жўнаб, орадан сал вақт ўтмай Асрорқул келди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Орадан тўққиз йил ўтди. Булар тўрт бола кўришди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

7. Кишилар ўртасидаги ўзаро муносабат, алоқа.

Бу ҳақда энди бизнинг орамизда гап бўлмасин, ўртоқ Нурмонов. — С. Зуннунова, Олов

— Ҳалиги гаплар ёлғонми! Орада ҳеч нарса бўлган эмасми? — сўради юмшоқланиб она. — Ойбек, Танланган асарлар.

8. 3-шахс эгалик ва ўрин-пайт келишиги қўшимчалари билан кўмакчи вазифасида ишлатилади.

  • Тирноқ орасидан кир қидирмоқ
  • Бу (ёки шу) 1. Орада Иккала хатга ҳам тезда жавоб кела бермади. Бу орада жанглар бўлиб, Мирзаевнинг қисми — гвардиячи қисм, ўзи гвардиячи сержант бўлди. — А.Қаҳҳор, Кўк конверт;— Бу орада Ҳомид нима қилиб юрибдир, ўзига тузуккина бой киши эмасми эди? — деди Офтоб ойим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Кун ора Кун оша, икки кунда бир, орадан бир кун ўтиб. Мулла Муҳсин, шу ҳовуздан кун ора сув ўтадими ё ёʻқ? — А. Қодирий, Кичик асарлар
  • Тез орада
  • Яқин орада 1. Яқин вақт ичида, яқин кунлар ичида, шу кунларда. Агар яқин орада ҳаво очилмай, сурункасига ёмғир ёғиб берса, нима қиламиз? — Н. Сафаров, Хадича АҳророваЯқин орадаги обжувоз пойкўпининг зарби ерни силкитиб, тўлқин берар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ора очиқ (қилмоқ) 1. Ўзаро ҳисоб-китоб тугади. [Бой Ғофирга:} Тўй баҳонасида мендан сенга ўтиб қолган арзимаган нарсалар бор. Шуларни пулга чақиб, орани очиқ қилиб қўйсак, деган эдим. — Ҳамза, Бой ила хизматчи;Сен хато қилган бўлсанг, мен ҳам хато қилдим, ора очиқ, — деди Тўлаган қистаб келаётган кулгидан лаби пирпираб. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Орага одам (ёки киши) қўймоқ Икки томонни битиштириш, улар ўртасидаги иш ҳақида келишиш учун учинчи бир шахсни воситачи қилиб юбормоқ. Мендан ўзи хафа бўлган бўлса, орага киши қўйса ҳам бўлар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Орага суқилмоқ Бошқаларнинг гапига, суҳбатига ёки ишига аралашмоқ. Дув орага суқилибди неча даллол: Барака де, барака де, сен сот, сен ол! — Ғ, Ғулом
  • Орага тушмоқ (ёки кирмоқ) Ўзаро мунозара қилаётган, тортишаётган ёки уришаётган кишилар орасидаги ихтилофни бартараф қилиш учун уринмоқ. Эр-хотиннинг орасига эси кетган тушибди. — МақолЭр-хотиннинг орасига тушган киши баъзан ўша тобда, аксари кейинчалик сўкиш эшитади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Орада қолмоқ Маълум кишилар ўртасидаги воқеалар ёки гапдан бошқалар хабар топмаслигига аҳдлашмоқ. — Назар ака, — деди биринчи ёрдамчи босиқлик билан. — Гап орамизда қолди, деб ваъда бердингиз. — М. М. Дўст, Лолазор
  • Орада (ёки орага)
  • Орада(н) гап ўтди (ёки қочди) Икки томон ўртасида нохуш, бир-бирига қаттиқ тегадиган, айил ботадиган гап бўлди. Сиз пайқамабсиз Орада жиндай гап қочди. — А. Қаҳҳор, Миллатчилар
  • Ораларидан қил (ҳам) ўтмайди
  • Ора(ни) бузмоқ Кишилар ўртасидаги алоқани, муносабатни ёмонлаштирмоқ, ўртага адоват солмоқ, дўстни душманга айлантирмоқ. Бинойидек бош қўшиб турган икки элатнинг ораси яна бузилди-қуйди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
  • Ораси яқин бўлмоқ Ўзаро муносабати, алоқаси яхши бўлмоқ. Яхшибоев раисни лақаби билан айца ҳам, раиснинг ўзи заррача хафа бўлмасди, шундан билдимки, буларнинг ораси яқин. — М.М. Дўст, Лолазор
  • Ора ойи Қамария йил ҳисобидаги шаввол ва зулҳижжа оралиғидаги ой; зулқаъда.
Тўлиқ мақола →
ўрашмоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. Ўрамоқ феълининг биргалик нисбати.

Қизлар рўмол ўрашади. Кампирлар ип ўрашади.

2. Ўралмоқ, чирмашмоқ, илашмоқ.

Зебихон ариқ бўйида толга ўрашиб чиққан чирмовуқнинг карнай гулидан биттасини узиб, кўкрагига, пастга қаратиб тақиб олди. — С. Аҳмад, Уфқ

Эгасиз отлар эгарлари қийшайган, жиловлари оёқларига ўрашган ҳолда пароканда кезардилар. — Ойбек, Навоий

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 80 →

Таърифлар ичида

14 та
фибра

фибра тех. Кимёвий ёʻл билан ишланиб, бир неча қатламли прессланган, букилувчан, жуда пишиқ қалин қоғоз; ўраш, изоляциялаш материали сифатида ҳамда тери ўрн

теплоизоляция

теплоизоляция Турли иншоот ва қурилмаларни иссиқ таъсиридан сақлаш ҳамда иссиқликнинг ёʻқолишига ёʻл қўймаслик учун уларни иссиқлик ўтказмайдиган материал била

селлофан

селлофан Вискозадан махсус ёʻл билан ҳосил қилинадиган юпқа, сув ўтказмайдиган шаффоф материал (мол ўраш учун ва полиграфияда ишлатилади). Селлофан пакет. Селлоф

иҳота

иҳота Атрофни тўсиш, ҳимоя учун ўраш, тўсиш ва шу мақсаддаги тўсиқ, ҳимоянинг ўзи; қуршов. Даладаги иҳота дарахтлари шохига қўниб олган ғалати қушчалар

ўрмоқ

ўр Ғалла ўсимлиги, ўт, беда ва бошқалар ўсимликни чалғи, ўроқ, комбайн ва шу кабилар билан қирқиб олмоқ. Арпа ўрмоқ. Қамиш ўрмоқ. Янтоқ ўрмоқ. Бекбой: Ўро

Ҳаммасини кўриш · 14 →

Эртаклар

78 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Арпа
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол-кампирнинг арпа экиши ва чолнинг вафотидан сўнг, кампирнинг арпасини эчки еб қўйиши билан бошланадиган ушбу эртакда, кампирнинг арпасини

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Ҳаммасини кўриш · 78 →

Шева материаллари

4 та
ҳаллаш-
Қашқадарё вилояти · ҳол-аҳвол сўрашмоқ
парйш//пäриш
Қорақалпоғистон Республикаси · пилла ўраш даври

пилла қуртининг пилла ўрай бошлаган даври

пота
Қорақалпоғистон Республикаси · белбоғ

1. белга бир неча марта ўраш мумкин бўлган кенг, узун болбоғ; 2. катта рўмол; 3. шарф