son Oʻntaga yaqin, oʻnta atrofidagi miqdorni ifodalovchi chama son.
Qidiruv
«oʻntacha» boʻyicha 85 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
72 taot Qisqa bir zamon: lahza, payt.
Bir on. Shu onda.
Bir onning bahosin oʻlchamoq uchun Oltindan tarozu, olmosdan tosh oz. — Gʻ. Gʻulom
Umid Hafiza bilan boʻlgan shirin onlarini xayolidan oʻtkazardi. — Mirmuhsin, Umid
- On hazrat(lari) Mirzo Anvardan on hazratga nomussizona bir xiyonat sodir boʻldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
ot 1. Farzandi yoki farzandlari boʻlgan xotin (oʻz tugʻgan farzandlariga nisbatan); bolali xotin.
Koʻp bolali ona.
Bola yigʻlamasa, ona emchak bermas. — Maqol
Erka tutsa onasi, taltayadi bolasi. — Maqol
Qiz ertalab turib, darrov onasiga razm soldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Oila boshligʻi, tarbiyachisi.
Bular uchun alohida qozon osilarmidi. Siz hammasining onasi, u kishi — ota. Usta bolani juda yaxshi koʻradilar. — A. Qahhor, Tomoshabogʻ
3. Keksa ayollarga hurmat yuzasidan ularning nomiga qoʻshilib ishlatiladi, masalan
Tojixon ona, Norjon ona.
4. Keksa ayollarga hurmat bilan murojaat etish formasi.
5. Bola tugʻgan jonivor.
Toychoqning onasi. Ona qoʻy. Yaxshi buzoq ikki onani emar. — Maqol
Ona ari urugʻlagandan keyin bir sutkada 1500—2000 tagacha tuxum qoʻyadi. — Fan va turmush
6. koʻchma Yaratuvchi, vujudga keltiruvchi.
Yer — hayotning onasi.
- Ona tili Bolaning goʻdaklikdan kattalarga taqlid qilib oʻrgangan tili, tugʻma til (odatda gapiruvchi shaxs mansub boʻlgan xalq tili).
- Onayi zor, onaizor Mehribon, gʻamxoʻr ona; onaning mushtiparligini, mushfiqligini, mehribonligini ifodalash shakli. Onayi zor emasmi, ustunni ushlagancha bolasining tovushi kelayotgan tomonga termilib qoldi. — Oydin, Mardlik — mangulikToshkentdan kelgan xat onaizor yuragiga gʻulgʻula soldi. — Mirmuhsin, Umid— Bolam, — dedi-yu, onaizor yana olamga tinchlik tilaydi: — Onalar gʻam chekmasin, osmonimiz musaffo boʻlsin.
- Onang oʻrgilsin
- Onasi Hoy, onasi, suyunchini choʻz. — E. Rahim, Yangi qadam
- Qayin ona ayn. qaynana
- Qahramon ona Oʻnta va undan ortiq bola tugʻib voyaga yetkazgan onalarga beriladigan faxriy unvon.
- Gapning onasi Gapning poʻskallasi, boʻlgan-turgani, haqiqati. — Otangizga rahmat, Yusvali togʻa! — dedi boshini qimirlatib Meli polvon. — Gapning naq onasini aytdingiz-qoʻydingiz. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Ona Vatan (yoki yurt) Kishi tugʻilib oʻsgan, uning uchun muqaddas sanalgan mamlakat. Yana koʻngli ona yurtini, baland togʻlar, koʻm-koʻk yaylovlarni qoʻmsab, bagʻrini zax yerga berib yotib oldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar
- Ona suti ogʻziga keldi Voy-voy, Gulnora singlingni Azizboynikidan olib chiqqunimcha naq ona sutim ogʻzimga keldi. — N. Safarov, Sharq tongi
- Ona sutiday pok (yoki halol) Hech qanday nopoklik, qalbakilik aralashmagan, kishining oʻz peshona teri evaziga kelgan. Pulni olmadim, ming marta roziman, sizga ona sutiday halol boʻlsin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Ona tuproq Kishi tugʻilgan joy. Keyin bilsam, xuddi oʻsha bir quloch yer mening ona tuprogʻim ekan. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
- Ona xalq Kishining oʻzi mansub boʻlgan xalqi. Bechora emas, yoʻq, koʻngli sutday pok, ammo koʻp jabr-u jafo chekkan mening ona xalqim bugun maʼnaviy madadga juda-juda tashna. — Gazetadan
- Ona qizim Erkalatish, alqash maʼnosida qoʻllanadigan ibora. Shunday ekan, men senga yomonlikni ravo koʻrmasman, ona qizim. — T. Ashurov, Oq ot
- Onadan tugʻma boʻlib Har qanday kasallikdan yoki balo-qazolardan xoli boʻlib, aslidagiday; sogʻlom, hech narsa koʻrmaganday. Bu oʻzgarishdan keyin onadan tugʻma boʻlib, yengil tortdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Onasi oʻpmagan qiz Begona qoʻl tegmagan, pok, iffatli qiz; bokira. Puling boʻlsa, onasi oʻpmagan malika qizlar sanga quchoq ochadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Onasini koʻrsatmoq Taʼzirini bermoq, jazolamoq. Ustozim ikkimiz laboratoriyaga oʻtib olib, shunaqangi sehrli dorilar yasaylikki, ey iblis, endi onangni uchqoʻrgʻondan koʻrasan. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
ot 1. Odam ruhiy faoliyatining oliy shakli; kishining fikrlash qobiliyati; aql, idrok.
Bolaning ongini oʻstirish.
Inson
mavjudotlardan ongi, tafakkurining ulugʻligi, sezgi hissiyotining cheksizligi bilan ajralib turadi. — Saodat
2. Odamning yoki odamlar guruhining ijtimoiy hayotni tushunishi, sezishi, unga munosabati.
Siyosiy ong. Sinfiy ong.
Bizning maqsadimiz kishilarga ong, tushuncha bermoq; toki har bir kishi yaxshilik va yomonlikni, oq-u qorani oʻzi ajratib oladigan boʻlsin! — P. Tursun, Oʻqituvchi
3. fls. Psxl. Voqelikning kishi miyasida uning butun ruhiy faoliyatini oʻz ichiga olgan va maʼlum maqsadga yoʻnalgan holda aks etishi.
Ong miyaning funksiyasidir. Modda — birlamchi, ong ikkilamchidir.
4. fls. Belgili bir ijtimoiy guruh vakili boʻlgan kishilarning psixologik, siyosiy va falsafiy nuqtayi nazarlari; ilmiy, badiiy qarashlari majmui.
Turmush ongni belgilaydi. Ijtimoiy ong.
ot Muqaddas narsalar yoki kimsalarning nomini aytib, ularni oʻrtaga qoʻyib berilgan qatʼiy vaʼda; qasam.
Ont ichmoq.
Basharti shu xizmatni bajarib berishni boʻyningga olsang, ont bilan aytamanki, davlatimning yarmisi seniki boʻlsin! — K. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Ont ichmoq
sft. Juda qisqa vaqt davom etgan, etadigan, bir lahzali.
Oniy oʻzgarish.
Hammaning yuzida oniy bir falokat zarbini tortganlarning hayajon va tashvishini koʻrdi. — Oybek, Navoiy
Ikki sevishgan yurakning bu oniy uchrashuvini hech kim payqamadi. — Mirmuhsin, Umid
Taʼriflar ichida
11 tasershox Shoxi koʻp, quyuq, zich; shoxlab ketgan. Sershox daraxt. Katta ser-shox yongʻoq soyasida oʻntacha ayol uzumlarni tozalab, yashiklarga joylashardi. S. Yunusov, Kut
kattakon s. t. Odatdagidan ancha katta; juda katta. Kattakon boʻri. Kattakon qovun. Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga kattakon qora taxta q
sim Ip, chilvir, chiviq koʻrinishdagi uzun metall buyum. Poʻlat sim. Mis sim. Yoʻgʻon sim. Ingichka sim. Sim toʻr. Sim gʻov. [Hojar:] Nima? Ogʻzingizni yoping! Molxonaga
sim Ip, chilvir, chiviq koʻrinishdagi uzun metall buyum. Poʻlat sim. Mis sim. Yoʻgʻon sim. Ingichka sim. Sim toʻr. Sim gʻov. [Hojar:] Nima? Ogʻzingizni yoping! Molxonaga
qoqil Qoqmoq feʼlining majhul nisbati. Devorga qoqilgan mix. Tomiga tunuka qoqilgan uy. Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga katta-kon qora ta
qoqil Qoqmoq feʼlining majhul nisbati. Devorga qoqilgan mix. Tomiga tunuka qoqilgan uy. Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga katta-kon qora ta
Ertaklar
2 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda podshohning yaramas oʻgʻlini oʻqitib, toʻgʻri yoʻlga solgan kambagʻal qizning donoligi va matonati hikoya qilinadi. Uning aql-zakovati tufayli podsho