Поиск

fl. Oʻnglanmoq, durust boʻlmoq.

Boshqalari u yoqda tursin-a, paxtaning oʻzi bilan ham ishimiz oʻngmasdi. — Y. Shamsharov, Koʻrk meʼmorlari

ot 1. Odam ruhiy faoliyatining oliy shakli; kishining fikrlash qobiliyati; aql, idrok.

Bolaning ongini oʻstirish.

Inson

mavjudotlardan ongi, tafakkurining ulugʻligi, sezgi hissiyotining cheksizligi bilan ajralib turadi. — Saodat

2. Odamning yoki odamlar guruhining ijtimoiy hayotni tushunishi, sezishi, unga munosabati.

Siyosiy ong. Sinfiy ong.

Bizning maqsadimiz kishilarga ong, tushuncha bermoq; toki har bir kishi yaxshilik va yomonlikni, oq-u qorani oʻzi ajratib oladigan boʻlsin! — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. fls. Psxl. Voqelikning kishi miyasida uning butun ruhiy faoliyatini oʻz ichiga olgan va maʼlum maqsadga yoʻnalgan holda aks etishi.

Ong miyaning funksiyasidir. Modda — birlamchi, ong ikkilamchidir.

4. fls. Belgili bir ijtimoiy guruh vakili boʻlgan kishilarning psixologik, siyosiy va falsafiy nuqtayi nazarlari; ilmiy, badiiy qarashlari majmui.

Turmush ongni belgilaydi. Ijtimoiy ong.

fl. 1. Yelkaga yoki ulov ustiga koʻndalang qoʻymoq, olmoq.

U engashib, kattagina bogʻ mashoqni yelkaga oʻngarib kelar edi. — H. Ahmar, Kim haq?

Musavoy: Jon aka, ayting, boʻri qanday boʻladi? Qoʻyni birdan boʻgʻib, oʻngarib ketarmish-a? — Oybek, Bolalik

Salomatni otga oʻngarib olib qochgan, uni qoʻrboshiga peshkash qilgan kim? — S. Ahmad, Hukm

2. ayn. Oʻnglamoq (toʻgʻri va koʻchma maʼnoda).

— Bizning tuman boylari oʻz ishlarini ozgina vaqtda oʻngarib oladilar, — dedi boy. — S. Ayniy, Qullar

oʻz raqibini chunonam urdiki, u gup etib yerga yiqildi, ammo oʻzini darhol oʻngarib oldi. — J. Sharipov, Xorazm

Paxtakor futbol komandasi oʻzini sal oʻngarib oldi. — Mushtum

Onasi hovliqqanidan kalishlarini oʻngarib kiyolmasdi. — R. Fayziy, Hazrati inson.

fl. Oʻngarmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Oʻngarmoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. Oʻngarmoq feʼlining orttirma nisbati.