Поиск

fl. Biror narsaga erisha olmaganligi, bebahraligi, kamsitilganligi va shu kabilar uchun afsuslanmoq, xafa boʻlmoq, gʻam chekmoq.

Ikkinchi ona va uning bolalari Ochilga yomon koʻz bilan qarashmasa ham, har holda, u begonasirar, sal narsani koʻngliga olib oʻksir edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bu gaplarni eshitib, Polvonning yarimta koʻngli yana battar oʻksidi. — J. Sharipov, Xorazm

ot Kimyoviy elementning kislorod bilan birikishidan hosil boʻlgan modda.

Natriy oksidi.

sft. 1. Biror narsadan afsuslanib xafa boʻlgan; ezilgan; gʻamgin, qaygʻuli.

Oʻksik koʻngil.

Goʻdakning oʻksik yigʻisi Oysha opaga qattiq taʼsir etdi. — M. Ismoiliy, Ozodlik gulini hidlagan kishi

2. ot . Biror narsadan afsuslanib xafa boʻlish tuygʻusi; xafalik, gʻam, qaygʻu.

U [Duri] koʻkragini toʻldirib xoʻrsindi. Qalbida zoʻr oʻksik bor edi. — N. Fozilov, Oqim

sft. 1. Ota-onasiz, yetim.

Oʻksiz bolalar.

2. Biror yordam beradigan kishisi yoʻq; himoyasiz, baxtsiz, bechora, oʻksik.

[Mahkam:] Bu qanday zoʻravonlik! Qoʻl-oyogʻimizda kishan! Oʻksiz ona! Baxtsiz Iqboloy. Mirshabdan kaltak yedi-ya! — N. Safarov, Uygʻonish

3. Gʻam va hasratni ifodalaydigan; gʻamgin.

Umidsizlik, oʻksiz ruh uni [Mashhadiyni] bir zum ham tark etmaydi. — Oybek, Navoiy

fl. ayn . oʻksimoq.

Elmurod, uning [Gulsumning ] bu qadar oʻpkasi toʻlib, oʻksinib yigʻlashining sababini surishtirishdan ilgari, uni yupatish lozim, deb oʻyladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

[Hulkar:] Oyim rahmatli meni qiz tuqqanlaridan oʻksinar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

fl. Oʻksimoq feʼlining orttirma nisbati.